Tạo sức bật cho kinh tế tư nhân nhìn từ chỉ số cạnh tranh năng lực cấp tỉnh

Sức bền đáng ghi nhận đó vừa được nêu ra tại Báo cáo Kinh tế Tư nhân và Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI 2025 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam công bố.

Báo cáo cho thấy khu vực tư nhân đã đi qua giai đoạn phòng thủ, sẵn sàng bứt phá, nhưng cũng chỉ ra những bài toán thực tế cần chung tay tháo gỡ.

Bức tranh kinh tế tư nhân năm 2025 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi số doanh nghiệp gia nhập thị trường tăng kỷ lục. Ông Ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI, cho biết chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI 2025 mang nhiều thay đổi đáng chú ý.

Lần đầu tiên, VCCI công bố một báo cáo toàn diện về khu vực kinh tế tư nhân với hơn một triệu doanh nghiệp, 6,1 triệu hộ kinh doanh và khoảng 26 triệu lao động, đồng thời mở rộng đánh giá sang các nội dung như đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Qua đó cho thấy niềm tin doanh nghiệp đang phục hồi mạnh giữa giai đoạn cải cách lớn của nền kinh tế:

"Chỉ số này đã được chuyển đổi để đo lường kết quả cuối cùng tức là số lượng doanh nghiệp phát triển được, tồn tại được và sinh lời trên thị trường và tại từng địa phương, đúng với tinh thần của Đảng và lãnh đạo nhà nước là đo lường được kết quả cuối cùng".

Dựa trên những chỉ số tại báo cáo, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI nhận định khu vực tư nhân hiện chiếm 96,6% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam. Tuy nhiên, doanh nghiệp còn gặp ba trở ngại chính để tăng trưởng mạnh mẽ.

Trở ngại lớn nhất hiện nay là thị trường đầu ra khi có tới 60,2% doanh nghiệp khó khăn trong việc tìm kiếm khách hàng. Con số này tăng mạnh so với mức 45,3% của năm 2024 và 41% của năm 2022.

Khó khăn khác là có tới 75,5% doanh nghiệp cho biết không thể vay vốn nếu thiếu tài sản bảo đảm. Ngoài ra, môi trường chính sách còn thiếu tính ổn định, khó dự báo. Chỉ khoảng 6-8% doanh nghiệp có thể thường xuyên dự đoán thay đổi chính sách:

"Một doanh nghiệp sản xuất người ta phải lo lắng về mặt bằng, vốn, nhân công, thị trường, về rất nhiều thứ… trong khi đấy thì rủi ro lại rất lớn, áp lực lợi nhuận mỏng và thường xuyên đối mặt với áp lực lợi nhuận mỏng".

Những số liệu từ khảo sát này là cơ sở dữ liệu quan trọng để các cơ quan quản lý nhận diện đúng thực trạng, từ đó xây dựng chính sách sát thực tiễn hơn đặc biệt đúng vào thời điểm tròn 1 năm Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được ban hành.

Đây cũng là giai đoạn cả nước triển khai nhiều thay đổi lớn như sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh từ 63 xuống còn 34 địa phương, chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp và thúc đẩy định hướng đưa kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế.

Ông Phạm Văn Thể, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh Quảng Ninh nhìn nhận: "Vừa qua thì có thay đổi là tháo gỡ theo các nhóm ngành nghề, ví dụ như vật liệu xây dựng hoặc logistics hoặc là du lịch… Tháo gỡ theo các nhóm ngành thì thấy hiệu quả hơn và xác thực hơn".

Tròn một năm ban hành Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, tinh thần đồng hành đã truyền luồng cảm hứng mạnh mẽ, tạo sự đồng điệu giữa cộng đồng doanh nghiệp và bộ máy quản lý các cấp.

Năm thứ hai triển khai Nghị quyết 68 được kỳ vọng là năm của hành động thực chất để đưa chính sách thành kết quả. Khi dòng vốn được khơi thông, thông tin chính sách minh bạch và gánh nặng thủ tục được giảm nhẹ, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ được kiến tạo mạnh mẽ.

Ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng:

"Để đạt mục tiêu, chính sách cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy đồng hành, từ giảm gánh nặng thủ tục sang kiến tạo năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp".

Chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy đồng hành, sẵn sàng lắng nghe là sự chuyển dịch quan trọng từ Nghị quyết 68 chính là kỳ vọng để gỡ mọi rào cản, đưa kinh tế tư nhân vững vàng và bứt phá để tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian tới./.