Tăng giá điện: Áp lực tăng chi phí sinh hoạt và kinh doanh?

Giá điện tăng gây áp lực chi tiêu

Từ ngày 10/5/2025, việc điều chỉnh tăng giá điện bình quân thêm 4,8% sẽ tác động không nhỏ đến chi phí sinh hoạt và hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân. Mặc dù mức tăng này đã được tính toán kỹ lưỡng, được giám sát chặt chẽ bởi các cơ quan chức năng, nhưng trong bối cảnh mùa khô và nhu cầu sử dụng điện cao, áp lực tài chính vẫn gia tăng đáng kể.

Nhiều hộ gia đình, đặc biệt là những cư dân tại các khu chung cư, đang phải đối mặt với tình trạng chi phí điện năng tăng cao khi sử dụng điện cho hầu hết các thiết bị sinh hoạt như bếp nấu, máy giặt, điều hòa, máy rửa bát, và tủ lạnh.

Chị Nguyễn Ngọc Phương, cư dân tại quận Tây Hồ (Hà Nội), chia sẻ: "Thực sự thì mỗi tháng tôi đều phải cố gắng cân đối sao cho tiền điện không bị đội lên, vì mức lương thì vẫn vậy trong khi các khoản chi tiêu sinh hoạt ngày càng nhiều. Nếu không có ý thức tiết kiệm điện thì hóa đơn mỗi tháng tăng lên đáng kể. Sau đợt tăng giá điện lần này, tôi nghĩ ai cũng nên nâng cao ý thức tiết kiệm một chút. Với những thiết bị điện có công suất lớn, gia đình tôi chỉ sử dụng khi thật sự cần thiết, nhất là vào giờ cao điểm thì càng phải hạn chế. Tiết kiệm được đến đâu thì tốt đến đó".

Theo thông tin từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), từ năm 2023 đến nay, giá điện đã được điều chỉnh tăng bốn lần, với tổng mức tăng trên 17%. Mức giá mới khiến mỗi hộ gia đình phải chi trả thêm từ 4.350 đến 62.150 đồng/tháng, trong khi giá mỗi kWh điện có thể lên tới 3.460 đồng/kWh đối với mức tiêu thụ cao.

Không chỉ ảnh hưởng đến các hộ gia đình, đợt tăng giá điện này còn tạo ra một thách thức không nhỏ đối với các chủ nhà trọ, đặc biệt là những người cho thuê nhà trọ giá rẻ phục vụ sinh viên, công nhân và người lao động có thu nhập thấp.

Chị Thu Trà, chủ nhà trọ tại quận Đống Đa (Hà Nội) cho biết: "Việc giá điện tăng từ ngày 10/5 chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến cả người thuê lẫn chủ nhà trọ như chúng tôi. Hiện tại, giá điện vẫn đang là vấn đề rất nhạy cảm, vì người thuê phần lớn là sinh viên, công nhân, thu nhập thấp nên nếu thu cao quá thì họ kêu, mà mình thu đúng giá mới cũng khó vì tiền điện trả cho bên điện lực thì đã tăng. Chúng tôi đang tính đến phương án điều chỉnh nhẹ, công khai minh bạch và thông báo sớm để người thuê có thể chủ động trong sinh hoạt".

Cần đặc biệt chú ý đến hiện tượng “tát nước theo mưa”

Việc tăng giá điện này cũng tác động trực tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI), theo tính toán của Tổng cục Thống kê, CPI năm 2025 sẽ tăng khoảng 0,09%. Các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là những mặt hàng có liên quan đến việc sử dụng điện, đã bắt đầu ghi nhận sự gia tăng giá nhẹ.

Chẳng hạn, tại chợ Hôm – Đức Viện (Hà Nội), bà Thảo, một tiểu thương kinh doanh rau củ, cho biết giá hàng hóa sẽ khó tránh khỏi sự điều chỉnh, đặc biệt là với các mặt hàng phải bảo quản lạnh:

"Việc tăng giá điện từ ngày 10-5-2025 sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến giá cả hàng hóa và hoạt động buôn bán của chúng tôi. Các chi phí liên quan đến vận chuyển, bảo quản hàng hóa đều tăng theo, đặc biệt là những mặt hàng cần bảo quản lạnh. Dù chúng tôi rất cố gắng không tăng giá quá cao, nhưng nếu không điều chỉnh thì sẽ không đủ bù chi phí".

Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng sự tăng giá điện sẽ không chỉ gây áp lực cho chi tiêu của người dân, mà còn có thể làm tăng chi phí sản xuất và giá bán các sản phẩm khác.

TS Nguyễn Tiến Thoả, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) nhấn mạnh sự cần thiết phải kiểm soát chặt chẽ biến động giá cả hàng hóa. Ông cho rằng, vì điện là nguồn năng lượng thiết yếu cho sản xuất, sự tăng giá điện không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI), mà còn có tác động gián tiếp, lan tỏa qua việc tăng giá các mặt hàng sử dụng điện. Đồng thời, cần đặc biệt chú ý đến hiện tượng “tát nước theo mưa” - khi một số doanh nghiệp lợi dụng việc tăng giá điện để tự ý điều chỉnh giá hàng hóa một cách thiếu minh bạch:

"Đối với những mặt hàng Nhà nước định giá mà nó làm đầu vào cho các mặt hàng khác của nền kinh tế thì phải kiểm soát cho được giá thành và yêu cầu tiết giảm chi phí sản xuất, có những trường hợp phải yêu cầu không cho tăng giá để tránh lợi dụng tiếp các mặt hàng mà không liên quan để tăng giá.

Còn trường hợp bắt buộc phải điều chỉnh giá thì tôi nghĩ là tối đa không cho phép điều chỉnh vượt quá mức tăng giá điện. Đối với các hàng hóa, dịch vụ khác thì phải kiểm tra, kiểm soát thường xuyên hơn việc niêm yết giá, kết quả niêm yết giá trước và sau khi tăng giá điện, và có biện pháp xử lý phù hợp nếu như có trường hợp mà ngay sau khi điều chỉnh giá điện thì tăng giá bất hợp lý".

Trước tình hình này, các cơ quan chức năng cần tiếp tục kiểm soát giá cả một cách chặt chẽ, đồng thời khuyến khích người dân và doanh nghiệp thực hiện các giải pháp tiết kiệm điện để giảm thiểu tác động tiêu cực. Việc minh bạch trong điều chỉnh giá cả và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng sẽ là yếu tố quan trọng để ổn định thị trường trong bối cảnh này./.