NewYork: Taxi truyền thống muốn siết chặt quy định tuyển mới của taxi công nghệ

Tượng Nữ thần tự do, quảng trường Thời Đại hay tòa nhà chọc trời Empire State từ lâu được xem là biểu tượng của New York, thành phố lớn nhất nước Mỹ, trung tâm kinh tế, văn hóa và cũng là nơi đặt tổng hành dinh Liên Hợp quốc.

Tuy nhiên, có một hình ảnh khác mà bất kỳ ai đến New York đều dễ dàng nhận ra, đó là những chiếc taxi sơn vàng rực rỡ lưu thông trên đường.

Ra đời vào những năm đầu thế kỷ 20, Yellow Cab (taxi vàng) được xem là dấu ấn đặc trưng cho cuộc sống đô thị của New York.

Ông Andrew Milgram, Giám đốc đầu tư của Marblegate, nhà điều hành taxi truyền thống ở New York cho biết, những năm qua, Yellow Cab xuất hiện trong vô số bộ phim và chương trình truyền hình, phản ánh bản sắc văn hóa của thành phố: “Bất cứ bức ảnh nào giới thiệu về New York đều có ít nhất một trong những biểu tượng như tượng Nữ thần tự do, tòa nhà Empire State, quảng trường trung tâm hay những chiếc taxi vàng”.

Khảo sát cho thấy, khoảng 90% tài xế taxi ở New York là người nhập cư đời đầu. Nghề này từng có thu nhập đáng mơ ước, lên tới 7.000 USD mỗi tháng hoặc hơn. Và thịnh hành tới mức, năm 2010, giá để mua logo lái taxi, một dạng giấy phép do chính quyền cấp, lên tới một triệu USD.

Ông Richard Chao, một người Mỹ nhập cư từ Myanmar, có 17 năm hành nghề lái taxi ở New York chia sẻ: “Tôi đến New York để thực hiện giấc mơ Mỹ, kiếm tiền nuôi sống gia đình. Nghề lái taxi trước đây rất dễ xin việc, mọi người đều đi taxi vàng. Tôi thường chạy xe từ 5 giờ sáng đến 5 giờ chiều, đôi khi còn không có thời gian để ăn trưa và kiếm được rất nhiều tiền”.   

Tuy nhiên, mọi thứ đã thay đổi từ khi những hãng xe công nghệ như Uber và Lyft xuất hiện. Taxi vàng dần đánh mất thị phần và các tài xế phải vật lộn với cuộc sống hàng ngày vì thu nhập giảm sút nghiêm trọng.

Tới khi đại dịch COIVD-19 bùng phát, ngành taxi truyền thống New York ‘rơi tự do’, khiến ít nhất 8 tài xế tự tử, trong đó có người anh trai của ông Chao: “Uber và Lyft gia nhập ngành taxi khiến chúng tôi giảm 50% thu nhập. Do không đủ tiền trả nợ ngân hàng sau khi mua logo taxi anh trai tôi đã nhảy xuống sông tự tử”

Theo thống kê, năm 2024, có 13.000 taxi vàng ở New York cạnh tranh với hơn 80.000 xe công nghệ, nhưng nhiều người vẫn đang nỗ lực ‘chiến đấu’ để bảo vệ biểu tượng văn hóa này của thành phố.

Bà Bhairavi Desai, Chủ tịch Liên đoàn lao động Taxi New York bày tỏ: “Chúng tôi đang đấu tranh để thành phố đưa ra giới hạn tạm thời trong một năm về số lượng phương tiện mới tham gia dịch vụ vận tải, đồng thời nghiên cứu tác động của việc gia tăng số lượng xe công nghệ”.

Chia sẻ quan điểm trên, ông David Do, ủy viên Hiệp hội taxi và Limousine cho biết: “Chúng tôi đã và đang làm việc với hội đồng thành phố New York nhằm đưa ra một giới hạn nghiêm ngặt đối với các phương tiện mới tham gia Uber hay Lyft. Theo quan điểm của chúng tôi, hiện có quá nhiều ô tô đang tham gia dịch vụ chở khách ở thời điểm này”.

Bên cạnh đấu tranh để đòi quyền lợi với chính quyền thành phố, bản thân các nhà điều hành taxi vàng New York cũng đang tự thay đổi bản thân để thích ứng với tình hình mới. Việc đầu tiên trong số đó là cải thiện chế độ đãi ngộ nhằm thu hút thêm tài xế.

Ông Andrew Milgram, Giám đốc đầu tư của Marblegate cho biết: “Giờ đây mỗi hãng taxi đều hiểu, giá trị quan trọng nhất của công ty là các tài xế. Bởi trung tâm của ngành dịch vụ vận tải là người lái xe và công việc họ làm hàng ngày. Đó là một công việc khó khăn, vất vả và cô đơn”.

Ngoài ra, các doanh nghiệp taxi vàng truyền thống ở New York cũng đang nỗ lực chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện, nhằm điện hóa phương tiện với mục tiêu giảm tiếng ồn, lượng khí thải carbon theo yêu cầu của chính quyền thành phố. Ông David Do, ủy viên Hiệp hội taxi và Limousine cho biết:(Băng s): “Chúng tôi đang dần tăng tốc độ. Cuối năm 2024 chỉ có khoảng 6% taxi vàng là xe điện nhưng con số này sẽ là 100% vào năm 2030”.

Tại Việt Nam, trong hơn một thập kỷ qua, thị trường gọi xe chứng kiến nhiều biến đổi sâu sắc, làm thay đổi hoàn toàn cách thức người dân tiếp cận với dịch vụ vận tải.

Sự xuất hiện của các ứng dụng gọi xe công nghệ nước ngoài mang đến tiện ích chưa từng có, nhưng cũng đặt các hãng taxi truyền thống vào tình thế khó khăn. Đối mặt nguy cơ bị lấn át ngay trên sân nhà, các doanh nghiệp taxi Việt cũng đang phải tìm cách để tồn tại và phát triển.

Tại Hội nghị đối tác taxi toàn quốc 2024 diễn ra cuối tháng 9 vừa qua, hơn 200 hãng taxi truyền thống trên cả nước đã quyết định bắt tay nhau góp mặt trên một ứng dụng có tên VNPay Taxi.

Nền tảng kết nối với mạng lưới gồm 234 hãng taxi truyền thống tại 54 tỉnh thành. Người dùng khi đến một địa phương có thể lên VNPay hoặc các ứng dụng ngân hàng để đặt xe, kết nối với taxi trong khu vực và việc thanh toán được thực hiện qua tài khoản.

Theo đại diện Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, để phát triển hơn, những nền tảng như VNPay Taxi cần đẩy mạnh hoạt động kết nối các hãng, xây dựng một tiêu chuẩn dịch vụ cho taxi khi kết nối vào, đồng thời tăng trải nghiệm của người dùng trong việc đặt xe qua các ứng dụng ngân hàng.