"Nếu chúng tôi không đủ tiền mua xe điện thì sao?"

Từ vùng quê ở tỉnh Ninh Bình lên Hà Nội để mưu sinh hơn 20 năm nay, đồ nghề kiếm cơm của ông Trần Văn Đáng là 1 chiếc xe máy mua từ năm 2015 để chạy xe ôm nuôi con đang học đại học. Với ông

Đáng, thông tin sắp tới Hà Nội sẽ cấm xe máy chạy xăng vào trong khu vực lõi Hà Nội là điều vô cùng bất ngờ và sẽ làm ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống mưu sinh của ông Đáng cũng như rất nhiều đồng nghiệp của ông:

“Tôi thấy nhiều người dân Việt Nam còn nhiều người nghèo vì có nhà bây giờ 3-4 cái xe máy, người ta lao động thì sẽ không thích hợp cho xe điện. Giờ nuôi con ăn học ở đây, cả cuộc sống cũng chỉ nhờ con xe máy. Lấy tiền đâu mà mua xe điện? Công việc đợt này cạnh tranh với các hãng khác cũng ế lắm, thu nhập cũng rất là kém. Vấn đề này nên xem lại lòng dân như thế nào chứ làm ngay thì làm sao được.

Bây giờ ban hành cấm xe máy xăng vào nội đô thì không cấm mình tôi mà cấm nhiều người dân trong thành phố nữa. Sáng ra người ta đi làm gấp gáp mà có nhiều xe máy chạy xăng nữa chứ. Vậy thì các cửa hàng xe máy giờ nhập xe máy thì bán cho ai? Giải tán đi đâu? Cái đấy phải xem lòng dân và điều kiện tùy từng nhà từng người. Người ta tích góp mãi mới mua được xe máy, hết xăng đổ vào là chạy ngay. Còn nếu sạc điện phải sạc từng ngày, có khi nạp 3 tiếng mới đi được, cái đấy đã mất rất nhiều thời gian rồi”.  

Cùng chung mối lo với ông Đáng, nhiều người dân sử dụng xe máy làm “cần câu cơm” cũng không khỏi lo lắng. Bởi lẽ đối với mỗi người hành nghề xe ôm, từng giờ từng phút là tiền bạc, mồ hôi và công sức. Nếu mỗi ngày phải mất vài tiếng để sạc pin xe điện hoặc đang chở khách mà xe hết điện sẽ rất bất tiện, gây ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống mưu sinh của họ:

“Xe điện nếu đi thì 1 ngày chỉ được 130km, còn những xe xăng của mình hết chỗ nào mình vào đổ thì dễ hơn. Như hôm nay tôi đi từ 4 rưỡi sáng mà chạy đến tầm 9h thì thì nhiên liệu hết gần 1 nửa rồi. Nếu chiều có cuốc xe đi xa mà xe hết điện dọc đường thì lấy điện ở đâu để cắm?”        

“Cấm lưu thông xe xăng trong phố cũng bất hợp lý vì nhu cầu đi lại của người dân. Xe điện rất bất tiện mà bây giờ xe bọn tôi đi thế này mà bảo đổi sang xe điện thì xe của bọn tôi xử lý như thế nào? Mà trường hợp cháy nổ rất nhiều rồi. Để nói về việc lưu thông xe điện ở nội thành rất khó mà nó gây hoang mang cho người dân”.        

Còn đối với những người dân dư dả 1 chút, nhưng hàng ngày vẫn phải lưu thông bằng xe máy thì việc chuyển đổi xe máy chạy xăng sang xe điện lại là điều dễ dàng hơn. Thế nhưng, điều họ băn khăn rằng: số phận của những chiếc xe máy chạy xăng sẽ đi đâu? Các xe điện liệu có thực sự an toàn và bảo vệ môi trường? Và hệ thống phương tiện công cộng liệu có đảm bảo cho người dân lưu thông?

Chị Trần Xuân, trú tại phường Ngọc Hà (Hà Nội) chia sẻ: “Mình đang đi một chiếc xe máy SH, giá trị giờ khoảng 40-50 triệu. Nếu giờ chuyển đổi sang xe điện thì không biết bán như thế nào. Còn cá nhân mình thấy chuyển sang xe điện cũng tốt vì ít phát thải hơn. Nhưng nếu ở chung cư như thì sẽ rất khó để sạc pin xe mà đồng loạt sạc thế liệu điện có đảm bảo an toàn hay không? Rồi pin dùng mấy năm sẽ chai, thì cục pin đấy sẽ xử lý như thế nào?

Người ta cứ nói là xe điện sẽ bảo vệ môi trường nhưng ở Việt Nam thì để sản xuất điện vẫn nhờ nhiệt điện, xây đập thủy điện... Như thế cũng góp phần gây ô nhiễm môi trường, làm thay đổi dòng chảy nước và thay đổi môi trường sống tự nhiên của động vật.”

Lộ trình cấm xe máy xăng đặt ra câu hỏi thực tế là hàng triệu xe đang lưu thông mỗi ngày sẽ bị “khai tử”? Cơ chế thu hồi xe máy xăng như thế nào? Mức độ hỗ trợ cho người dân khi chuyển đổi xe xăng sang xe điện sẽ ra sao? Các xe máy đã sản xuất tại các cửa hàng sẽ đi về đâu?

Hà Nội hiện có hơn 8 triệu phương tiện, trong đó khoảng 6,9 triệu xe máy. Nếu không có phương án xử lý đồng bộ, lượng xe máy chạy xăng không còn được sử dụng có thể trở thành gánh nặng môi trường, chiếm chỗ gửi xe công cộng và thậm chí gây nguy cơ cháy nổ nếu không bảo quản đúng cách.

Mặc dù xe điện được kỳ vọng là sẽ mang lại không khí trong lành và tiết kiệm, nhưng không ít người vẫn e ngại bởi lẽ pin lithium-ion sau một thời gian sử dụng thường 3–5 năm sẽ bị chai và cần thay thế.

Nhưng theo các chuyên gia, pin xe điện chứa nhiều kim loại nặng, nếu không được thu hồi và xử lý đúng quy trình sẽ gây ô nhiễm nước, đất, thậm chí ảnh hưởng đến chuỗi thực phẩm nếu ngấm vào môi trường. Hiện Việt Nam chưa có hệ thống tái chế pin đồng bộ, do đó nếu cấm xe xăng mà không kiểm soát pin xe điện, hậu quả để lại cho môi trường sẽ khôn lường./.