Hà Nội - 02437919191    TP. Hồ Chí Minh - 02839919191    MekongFM - 02838309090
  • Hà Nội - 02437919191   
  • TP. Hồ Chí Minh - 02839919191   
  • MekongFM - 02838309090   
Người cũ cảnh xưa

Mùa cấy, dặm mạ trên đồng

Trần Mộng Toàn: Thứ sáu 23/12/2022, 15:10 (GMT+7)

Miền Tây lâu nay được mệnh danh là vựa lúa lớn nhất của cả nước. Do vậy mà ở quê tôi, dù là con trai hay con gái đều giỏi cày, cấy lẫn dặm lúa. Trên cánh đồng lúa cũng tạo ra công ăn việc làm cho nhiều người, tay lắm chân bùn, chịu cực cũng sống được với nghề dặm lúa thuê.

 

Công việc nhổ lúa non từ chỗ dày để trồng vào chỗ thưa vì lúa non bị ốc, chuột, cò vạc... cắn phá, việc này quê tôi gọi là “cấy dặm”. Nhớ lại ngày trước, công việc cấy dặm buộc phải làm bằng tay vì chẳng có máy móc nào thay thế được. Nhưng ngày nay, khoa học kỹ thuật phát triển, nông dân không còn phải vất vả như xưa nữa. Cấy dặm bây giờ cơ bản là dùng cây cuốc ba chĩa vừa nhanh mà lại đỡ vất vả, vừa đỡ đau lưng nhưng việc cấy dặm nhanh hơn trước gấp mấy.

Tại Hậu Giang những ngày này, trên các cánh đồng dọc theo Quốc lộ 61C nối tỉnh Hậu Giang với thành phố Cần Thơ, đâu đâu cũng thấy những đội cấy, dặm lúa thuê hăng say làm việc. Do ảnh hưởng thời tiết nên lúc gieo sạ, lúa giống dồn về 1 chỗ nên khi lên mạ, ruộng lúa không đều, vì vậy, chủ ruộng phải thuê nhân công để cấy dặm mạ.

Đây là công việc thời vụ chỉ kéo dài trong nửa tháng. Mỗi ngày, 1 người cấy dặm thuê được trả tiền công từ từ 200 ngàn đến 250 ngàn đồng/ngày/8 tiếng nhưng cũng có người tính theo giờ, mỗi giờ người cấy, dặm thuê được trả 30 ngàn đồng.

Nhà có 17 công ruộng tầm lớn, ông Trần Văn Sái, ở huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang sạ giống RVT, lúa đã 20 ngày tuổi, tuy nhiên lúa lên không đều do nhiều nguyên nhân, vì vậy như bao bà con khác ông Sái phải thuê mướn nhân công cấy, dặm.

Ông Sái, bộc bạch: "Năm nào chết nhiều thì mướn dặm, mọi năm cũng vậy, năm nay tình hình ốc hơi nhiều, rồi sạ xuống nó chết, nó ăn nhiều quá phài mướn. Mấy đứa này ở xóm thôi ở gần nhà năm nào cũng mướn".

Công việc cấy, dậm “bán lưng cho đất, bán mặt cho trời” đòi hỏi người làm phải tranh thủ đi làm sớm để đỡ nắng gắt. Vì lẽ đó mà trên các cánh đồng, trời hừng sáng đã có gần chục người lom khom cấy dưới ruộng. Nhiều người cho biết, giờ kiếm người cấy, dặm lúa mướn cũng khó trần thân. Bởi người theo nghề chẳng còn bao nhiêu, một phần vì công việc cực nhọc, phần vì làm thời vụ nên thu nhập bấp bênh nên có lẽ do vậy mà nhiều người chọn đi làm ăn xa. Ai gắn bó với ruộng đồng mới biết làm nông cực khổ như thế nào.

Một dụng cụ không thể thiếu với người làm nghề đó là móc dặm lúa, dụng cụ này có cấu tạo đơn giản, giống như cây cuốc chĩa thu nhỏ, cán cầm dài chừng hơn 2m. Lưỡi cuốc dặm làm bằng thép cứng có ba chia, đầu mỗi chia vừa nhọn, vừa hơi dẹp ở mũi giúp cho việc cuốc cây lúa để dặm được dễ dàng.

Khi sử dụng cây cuốc móc, người nông dân có thể đứng thẳng để cuốc lúa ở những chỗ dày dặm vào chỗ thưa. Do đặc điểm cán cuốc dài nên người dặm ít di chuyển, chỉ cần đứng một chỗ đưa cuốc đến nơi có lúa dày rồi “bốc” lúa đưa đến chỗ trống, chỗ lúa mọc thưa.

cay7-3164

Theo nhiều nông dân, hiệu quả mà dụng cụ dặm lúa mang lại gấp từ 3 - 5 lần so với cách cấy dặm truyền thống. Đặc biệt đối với ruộng sạ theo hàng, việc cấy dặm bằng công cụ này càng nhanh hơn do bà con chỉ việc đi theo hàng và cuốc bớt cây lúa ở những chỗ dày lấp vào những chỗ trống.

Ngoài việc tăng hiệu quả, giúp công việc nhanh hơn, cuốc dặm lúa còn giúp cây không bị mất sức, rễ lúa hầu như còn nguyên nên cây mạ phục hồi nhanh chóng, theo kịp sự phát triển của lúa trong ruộng.  

Bà Mai Thị Hạnh, xã Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang chia sẻ: "Sạ khoảng nữa tháng, 20 ngày là mình đi dậm, chỗ nào chết thì dậm, chỗ nào dầy thì mốc ra bỏ mấy chỗ trống, dậm lúa mướn chuyên nghiệp mà, kêu người nào thì người đó đi dậm, chứ bị gì không có lầm chung một tổ, thường thường chủ đất ở đây người ta kêu, mướn, mấy người thì mình đi mấy người vậy đó, tiếng 30 ngàn, cũng cả chục năm rồi à, cái này cũng như làm thời vụ, lúa chết thì người ta kêu mình dặm, còn ngày thường thì không có thường ở nhà ai mướn gì làm nấy, còn tới vụ lúa thì mình đi dậm lúa, vụ lúa này dậm 10 bữa, nữa tháng là hết".

Để xua tan mệt mỏi, họ nói cười rổn rảng, chọc ghẹo nhau vang cả cánh đồng. Cứ thế, cuộc sống của họ là chuỗi ngày di chuyển hết ruộng này đến ruộng kia. Mệt quá thì nghỉ vài hôm, rồi lại đi tiếp. Thành viên các đội cấy lúa đều là bà con hàng sớm nên cũng chẳng ai nạnh hẹ nhau mà tương trợ, hỗ trợ nhau để sớm hoàn thành công việc.

Bà Nguyễn Thị Bé Tám, ở huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang, bộc bạch: "Như mấy cái vũng, thấp mình lấy chỗ dầy đưa ra chỗ thưa, còn không có thì mình chiết mạ, cỡ 5 giờ mình thức dậy, chuẩn bị đi dậm 6 giờ ra tới ruộng, tới mùa là mình đi dậm".

Theo những người làm nghề, người ta bỏ quê đi làm công nhân chủ yếu muốn kiếm tiền nhiều, chứ không phải vì thất nghiệp. Nhưng với họ, vậy là đủ.

Ông Lê Văn Bền ở huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang chia sẻ: "Người ta hẹn mình bữa mấy rồi mình bắt đầu đi, cực mà cũng vui…"

Đến trưa, màu xanh của mạ dần hiện lên khắp cánh đồng, cũng là lúc công việc của đội cấy, dặm lúa sắp hoàn thành. Với họ, dù là nghề phụ những ai cũng hết lòng, đến khi không còn sức nữa mới thôi... Và những người “đi cấy lấy công” cũng trông mong cho “mưa thuận gió hoà” để cuộc sống của người dân quê đỡ phần vất vả hơn.

Với tôi, hình ảnh những người nông dân đang miệt mài cấy dậm với, tiếng chuyện trò, cười nói râm ran làm ký ức xưa chầm chậm quay về.... Và để rồi ai đi xa lòng cũng bâng khuâng, rộn ràng nhớ về những mùa cấy bên ruộng vườn, thắm đẫm tình quê hương.

Trần Mộng Toàn/vovgiaothong.vn
Ý kiến của bạn
Khi xe khách cố định cũng đón tận nơi, vận tải công cộng cạnh tranh cách nào?

Khi xe khách cố định cũng đón tận nơi, vận tải công cộng cạnh tranh cách nào?

Trong bối cảnh vận tải xe hợp đồng càng ngày càng nở rộ, để giữ khách, các tuyến vận tải hành khách tuyến cố định cũng đẩy mạnh việc đưa đón khách đến bến. Trong khi đó chủ trương của Thành phố là kết nối đối tượng hành khách này chủ yếu bằng phương tiện vận tải hành khách công cộng.

Giao thông công cộng chuyển đổi xanh: Cần quyết tâm đủ lớn của doanh nghiệp

Giao thông công cộng chuyển đổi xanh: Cần quyết tâm đủ lớn của doanh nghiệp

Mới đây Vinasun taxi chính thức tham gia hành trình xanh hoá giao thông bằng việc đưa vào khai thác hơn 800 ô tô hybrid. Việc 1 doanh nghiệp vận tải lớn có động thái cụ thể hưởng ứng chủ trương xanh hoá giao thông trong thời điểm này cho thấy những chuyển biến hết sức tích cực của cộng đồng doanh nghiệp vận tải.

Hà Nội: Phường Trần Hưng Đạo xử lý vi phạm trật tự đô thị

Hà Nội: Phường Trần Hưng Đạo xử lý vi phạm trật tự đô thị

Sáng 17/6, Ban Chỉ đạo 197 phường Trần Hưng Đạo ra quân xử lý, lập lại Trật tự đô thị (TTĐT) - Trật tự an toàn giao thông (TTATGT) – Vệ sinh môi trường (VSMT) trên địa bàn phường.

Có nên hạ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự?

Có nên hạ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự?

Hiện nay, chế tài hình sự đối với người dưới 18 tuổi phạm tội được áp dụng theo hướng khoan hồng, nhân đạo. Do đó, hiện đang có nhiều tranh luận về độ tuổi trẻ vị thành niên phải chịu trách nhiệm hình sự; có ý kiến cho rằng, cần phải hạ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự mới đủ sức răn đe.

Học sinh THPT thiếu kỹ năng lái xe an toàn

Học sinh THPT thiếu kỹ năng lái xe an toàn

Hiện nay, số học sinh THPT tại TP.HCM điều khiển xe máy và vi phạm các quy định khi tham gia giao thông khá phổ biến, từ đó tiềm ẩn nguy cơ xảy ra TNGT. Các ngành chức năng cần tăng cường quản lý và tuyên truyền cho các em.

Phấn đấu kéo giảm 50% số người thương vong vì TNGT

Phấn đấu kéo giảm 50% số người thương vong vì TNGT

Theo báo cáo của WHO, Việt Nam có tỷ lệ tử vong do TNGT trên 100.000 người giảm trên 30%; 10 quốc gia có tỷ lệ thương vong do TNGT giảm trên 50%. TNGT ở Việt Nam vẫn còn rất nhiều, tỷ lệ thương vong vẫn rất lớn (Bởi vì WHO) có phương pháp thống kê riêng, mang tính toàn cầu).

“Cơm treo” nghĩa tình, câu chuyện đẹp giữa thành phố Cần Thơ

“Cơm treo” nghĩa tình, câu chuyện đẹp giữa thành phố Cần Thơ

Những ngày gần đây, nếu có dịp đi trên đường Ba Tháng Hai, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ (đoạn đối diện cổng C - Trường Đại học Cần Thơ) chúng ta dễ dàng bắt gặp tấm bảng có dòng chữ “Cơm treo gởi tới bà con khó khăn. Mở lên nếu có hãy lấy một phần”.