Miễn thuế hàng thiết yếu từ Mỹ: Bài toán hai chiều của thị trường Việt

Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội là áp lực không nhỏ đối với doanh nghiệp nội địa khi phải cạnh tranh sòng phẳng với hàng ngoại giá rẻ, chất lượng cao. 

Người tiêu dùng kỳ vọng gì?

Chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa thiết yếu từ Mỹ – bao gồm sữa, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, máy móc và thiết bị điện tử – đang mở ra một làn sóng kỳ vọng trên thị trường tiêu dùng Việt Nam. Với mức thuế suất giảm về 0%, các sản phẩm vốn được ưa chuộng nhờ chất lượng và uy tín sẽ có cơ hội hạ giá mạnh, tiếp cận người tiêu dùng đại chúng thay vì chỉ phục vụ phân khúc cao cấp như trước đây.

Nhiều người dân chia sẻ:

"Giờ mà hàng Mỹ giảm giá thì tốt quá chứ. Sữa cho con tôi toàn mua của Mỹ, nhưng giá cao quá nên phải tiết chế. Mà nếu giờ thuế bằng không, giảm được mấy chục phần trăm thì đỡ lắm".

"Tôi thì thích đồ điện tử Mỹ vì bền với hiện đại. Giờ giảm thuế, hàng Mỹ nhiều hơn, giá dễ chịu hơn thì chắc chắn tôi chọn hàng Mỹ thôi".

Tuy nhiên, phía doanh nghiệp trong nước lại đang đứng trước những thách thức không nhỏ. Theo bà Đặng Trần Cẩm Vân – Giám đốc Công ty TNHH SX-TM-DV V.E.V Le Chef, bên cạnh áp lực cạnh tranh gay gắt, chính sách này cũng là cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận nguồn hàng chất lượng với giá rẻ hơn. Cụ thể, mặt hàng sâm Mỹ – vốn đang chịu thuế 5–10%, nếu được miễn thuế hoàn toàn, sẽ giúp doanh nghiệp hạ giá thành và tiếp cận thị trường dễ hơn.

Bà Vân cho biết phía doanh nghiệp hoàn toàn sẵn sàng giảm giá bán tương ứng 100% mức thuế được miễn, để kích cầu tiêu dùng. Sâm Mỹ nguyên liệu sau khi nhập về được chế biến thành nhiều dòng sản phẩm như nhân sâm đen, phở nhân sâm, kẹo dừa sâm, rượu sâm... Người tiêu dùng sẽ được lợi nhiều khi thuế nhập khẩu giảm về 0%.

"Hiện nay, thâm hụt thương mại giữa Mỹ và Việt Nam lên tới 90%. Khi hàng hóa Mỹ được bán nhiều hơn, các công ty Mỹ nhập khẩu nhiều hơn vào Việt Nam, thì phần thâm hụt này có thể được rút ngắn. Dù mức giảm ban đầu có thể chỉ là 0,1%, nhưng nếu xu hướng này tiếp diễn ổn định, thì con số 90% có thể giảm còn 70%, rồi thấp hơn nữa. Khi đó, dù chia đôi 70% thì vẫn chỉ còn 35%, thấp hơn nhiều so với mức ban đầu là 46%. Như vậy, hàng hóa Việt Nam xuất sang Mỹ sẽ chịu ít áp lực hơn, và đây chính là lợi ích gián tiếp cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục được hưởng lợi từ thị trường Mỹ", bà Đặng Trần Cẩm Vân cho biết thêm

Các chuyên gia thị trường cho rằng, giá bán hàng Mỹ thời gian tới chắc chắn sẽ giảm đáng kể, nhờ chi phí thuế nhập khẩu được loại bỏ. Điều này không chỉ thu hút người tiêu dùng trong nước, mà còn kích thích cộng đồng người nước ngoài tại Việt Nam – vốn đã quen dùng hàng Mỹ – mua sắm nhiều hơn.

Trên thực tế, những thay đổi về thuế nhập khẩu cũng mang lại hiệu ứng tích cực cho các hệ thống phân phối bán lẻ trong nước. Chuỗi siêu thị như AEON, Saigon Co.op, Winmart, MM Mega Market… đang đồng loạt triển khai các chương trình ưu đãi cho hàng Mỹ – từ mỹ phẩm, thực phẩm chức năng đến hàng tiêu dùng nhanh – đi kèm cải tiến về hậu mãi và dịch vụ khách hàng.

Chị Ngọc Phương – sinh sống tại phường Tây Hồ, Hà Nội cho biết: "Tôi thấy giờ đi siêu thị hàng Mỹ có vẻ nhiều hơn, lại hay có khuyến mãi. Mỹ phẩm, thực phẩm chức năng tôi toàn dùng hàng Mỹ, giờ dễ tiếp cận hơn nhiều".

Doanh nghiệp Việt sẽ ứng phó ra sao?

Hàng hóa Mỹ từ lâu được đánh giá cao về chất lượng và uy tín, song mức giá cao do chi phí nhập khẩu chưa tối ưu vẫn là rào cản với người tiêu dùng. Khi chính sách thuế 0% được áp dụng, giá hàng Mỹ dự kiến sẽ giảm mạnh, giúp tiếp cận tốt hơn cả thị trường trong nước và cộng đồng nước ngoài tại Việt Nam.

Ông Đinh Quang Khôi, Giám đốc Marketing MM Mega Market Việt Nam, cho rằng chính sách này không chỉ tạo điều kiện cho hàng Mỹ vào Việt Nam mà còn tạo sức ép cạnh tranh lên hàng nội và hàng nhập từ các nước khác. Doanh nghiệp Việt buộc phải cải tiến về chất lượng, mẫu mã và giá cả. MM Mega Market hiện đang tăng cường hợp tác với đối tác Mỹ để đảm bảo phân phối hàng chính hãng, đồng thời nâng cao dịch vụ khách hàng.

Ngoài ra, các hệ thống bán lẻ cũng chủ động đàm phán đưa hàng Việt vào thị trường Mỹ, hướng đến cân bằng thương mại lâu dài, đồng thời tiếp tục hỗ trợ tiêu thụ hàng trong nước thông qua các chương trình xúc tiến và kết nối tiêu dùng.

Ông Khôi phân tích thêm:  "Tại cuộc họp vừa qua với các hiệp hội của Mỹ, ngoài việc thảo luận về vấn đề nhập khẩu hàng hóa trực tiếp từ Mỹ, phía MM Mega Market cũng chủ động đặt vấn đề với Đại sứ quán Mỹ về khả năng xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang thị trường Mỹ, Đại sứ quán có thể hỗ trợ gì nhằm hướng đến cân bằng cán cân thương mại giữa hai bên. Không chỉ dừng lại ở việc nhập khẩu, chúng tôi cũng nỗ lực đưa hàng Việt vào thị trường Mỹ một cách bài bản và bền vững".

Trong khi đó, ở lĩnh vực nông nghiệp – một trong những ngành dễ bị ảnh hưởng – ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết Việt Nam hiện đang nhập siêu trái cây từ Mỹ gấp đôi kim ngạch xuất khẩu. Với chính sách thuế mới, con số này dự kiến sẽ còn tăng cao hơn.

Ông Nguyên cho rằng nông sản Mỹ có thương hiệu, chất lượng tốt và phù hợp thị hiếu. Nếu không nhanh chóng nâng cấp công nghệ chế biến, bảo quản và xây dựng thương hiệu, nông sản Việt sẽ khó trụ vững. Tuy nhiên, việc nhập khẩu hàng Mỹ cũng giúp làm dịu cán cân thương mại và góp phần cải thiện quan hệ kinh tế song phương:

"Cũng cần hiểu rằng hiện nay phía Mỹ đang tỏ ra không hài lòng về việc Việt Nam xuất siêu sang thị trường của họ. Trong lĩnh vực trái cây và các mặt hàng nông sản dù ta đang nhập siêu từ họ và sắp tới sẽ gia tăng. Việc gia tăng nhập khẩu hàng hóa từ Mỹ sẽ là một cách để Việt Nam từng bước thu hẹp chênh lệch cán cân thương mại giữa hai nước".

Chính sách thuế 0% với hàng Mỹ thực chất là một cuộc chơi lớn mà người tiêu dùng hưởng lợi trước, nhưng doanh nghiệp Việt phải bước vào “cuộc đua sống còn”. Trong bối cảnh hội nhập sâu và cạnh tranh ngày càng gay gắt, chỉ có sự chủ động, đổi mới và đầu tư bài bản mới giúp doanh nghiệp Việt không bị "lép vế" ngay trên chính sân nhà – và thậm chí, còn có thể vươn mình ra thị trường quốc tế./.