Lãi suất nhích tăng: Dòng tiền đổi hướng, rủi ro định hình lại

Dòng tiền quay lại ngân hàng, nhà đầu tư thận trọng hơn

Những ngày đầu tháng 3, thị trường tài chính ghi nhận một xu hướng đáng chú ý: mặt bằng lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng thương mại bắt đầu nhích lên. Đằng sau con số tưởng chừng kỹ thuật ấy là sự dịch chuyển âm thầm của dòng tiền và tâm lý thận trọng đang quay trở lại:

"Gửi tiết kiệm giờ thấy lãi cũng ổn hơn trước, nên tôi ưu tiên an toàn, chưa dám đầu tư gì mạo hiểm".

"Tôi đang tính mua nhà nhưng thấy lãi vay có dấu hiệu tăng nên cũng hơi chùn lại".

"Chứng khoán thì bấp bênh, vàng lên cao rồi, nên tạm thời tôi gửi ngân hàng cho chắc".

Sự lựa chọn của người dân phần nào phản ánh bức tranh chung của thị trường. Khi các kênh đầu tư như vàng, chứng khoán hay bất động sản tiềm ẩn nhiều biến động, dòng tiền nhàn rỗi có xu hướng tìm về ngân hàng như một “hầm trú ẩn” an toàn.

Khảo sát đầu tháng 3/2026 cho thấy, nhiều ngân hàng đã điều chỉnh tăng lãi suất ở hầu hết các kỳ hạn. Mức phổ biến hiện dao động quanh 6–7%/năm, trong khi một số chương trình ưu đãi có thể tiệm cận 8–9%/năm với điều kiện về quy mô tiền gửi.

Động thái này không đơn thuần là cạnh tranh huy động vốn, mà phản ánh áp lực thanh khoản trong bối cảnh tín dụng phục hồi mạnh. Mục tiêu tăng trưởng GDP 10% cùng định hướng tăng trưởng tín dụng 15% trong năm 2026 đang đặt ra nhu cầu vốn rất lớn, đặc biệt cho đầu tư công và hạ tầng.

Bà Vũ Ngọc Linh, Giám đốc phân tích và nghiên cứu thị trường, VinaCapital phân tích: "Rủi ro đáng quan tâm lúc này là lãi suất tăng, có những lúc lãi suất liên ngân hàng tăng đến 7-8%, lãi suất tiền gửi tăng đến 8% cho kỳ hạn 12 tháng, lãi suất mua BĐS, lãi suất cho vay nhìn chung tăng khá nhanh. Hệ quả là lãi suất tăng ảnh hưởng đến dòng tiền của doanh nghiệp, chi phí lãi vay tăng, đặc biệt là một số doanh nghiệp dùng đến đòn bẩy tài chính. Ngoài ra, lãi suất tăng làm giảm định giá cổ phiếu, vì lãi suất chiết khấu tăng. Các ngành nhạy cảm với lãi suất là bất động sản, xây dựng, các ngành có vay nợ lớn".

Chứng khoán, bất động sản chịu áp lực

Khi chi phí vốn tăng, tác động lan tỏa không chỉ dừng lại ở ngân hàng. Thị trường chứng khoán có thể chịu áp lực giảm định giá, trong khi bất động sản và xây dựng – những lĩnh vực phụ thuộc nhiều vào vốn vay – sẽ đối mặt với bài toán chi phí ngày càng khắt khe.

Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó Tổng giám đốc PropertyGuru, nhận định: "Đầu tư hiện tại người ta cần vốn vay, tham gia thị trường chứng khoán khi cắt margin thì tự nhiên thanh khoản giảm, bất động sản cũng hoạt động tương tự, câu chuyện sử dụng đòn bẩy tài chính tôi nghĩ giúp cho người mua nhà có cơ sở để chi trả, vì vậy lãi suất rất quan trọng. Khi lãi suất tăng cần phải xem xét đây có phải xu hướng hay là nhất thời, từ đó đưa ra quyết định có nên vay hoặc giảm bớt tài sản trong thời điểm hiện tại". 

Thực tế, khi lãi suất huy động tăng, lãi suất cho vay cũng chịu áp lực đi lên. Với những cá nhân và doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính, áp lực trả nợ vì thế gia tăng rõ rệt. Điều này lý giải vì sao thanh khoản trên thị trường chứng khoán và bất động sản có dấu hiệu chững lại trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn dài hạn, không phải mọi tín hiệu đều tiêu cực. Ông Bùi Quang Cường, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Bất động sản Sky Realty cho rằng: "Lãi suất tăng là xu hướng vì lãi suất đã thấp nhất trong 10 năm trở lại đây, nên lãi suất sẽ tăng nhưng tôi nghĩ tăng không nhiều. Với những nhà đầu cơ vốn yếu, sử dụng nhiều đòn bẩy sẽ phải tính toán, sẽ làm cho thị trường lành mạnh, minh bạch hơn. Còn với những nhà đầu tư có vốn, đây sẽ là cơ hội để tìm kiếm những sản phẩm giá thành hợp lý, chất lượng để đầu tư".

Dự báo lãi suất huy động sẽ còn tăng nhẹ và phân hóa giữa các ngân hàng, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư tái cơ cấu danh mục theo hướng cân bằng, ưu tiên an toàn, hạn chế đòn bẩy. Lãi suất đi lên cũng là dấu hiệu của một chu kỳ tài chính mới, nơi quản trị rủi ro trở thành yếu tố then chốt để bảo toàn tài sản./.