Huy động vàng và ngoại tệ trong dân: Phát huy nội lực sẵn có để phát triển

Phương án phát hành Trái phiếu Chính phủ định danh bằng vàng và ngoại tệ đang nổi lên như một giải pháp chiến lược, biến tài cá nhân thành động lực tăng trưởng.

Từ tích trữ phòng thân đến bài toán khơi thông nguồn lực

Chị Nguyễn Thanh Hà, cán bộ văn phòng lâu năm của công ty bất động sản thu nhập hàng tháng vài chục triệu đồng. Vài năm trở lại đây mỗi dịp nhận tiền thưởng người phụ nữ này lại dành ra một khoản mua vài chỉ vàng hoặc vài trăm đô la Mỹ. Ngoài khoản tiết kiệm gửi ngân hàng, chị Hà coi đây như là món tài sản phòng thân.

“Mỗi khi nhận thưởng tôi lại mua một hai chỉ vàng hoặc vài trăm đô, khoản này coi như vừa để tiết kiệm, vừa đề phòng tiền Việt Nam mất giá. Thực ra để ngoại tệ hay vàng trong nhà cũng hơi lo đấy nhưng cũng không biết đầu tư vào đâu”…

Việc người dân không muốn gửi vàng hay USD vào ngân hàng tại Việt Nam xuất phát từ các chính sách điều hành tiền tệ nhằm chống vàng hóa hay đô la hóa nền kinh tế.    Do vậy, chính cơ quan điều hành nền kinh tế cần phải thực hiện các giải pháp huy động tài sản cá nhân trong dân bằng cách tạo niềm tin cho người dân trước. Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, việc này có thể tạo ra một kênh trú ẩn, thậm chí đầu tư an toàn, tạo điều kiện cho người dân hưởng lợi từ biến động giá vàng kèm theo mức lãi suất định kỳ:

“Tốt nhất Ngân hàng Nhà nước đứng ra thu lượng vàng đó bằng cách phát hành chứng chỉ vàng thì với chứng chỉ đó bảo đảm người dân giao số vàng đó cho Ngân hàng Nhà nước thì tôi nghĩ rằng người dân sẽ tin tưởng. Khi mà Ngân hàng Nhà nước có thể thu được số vàng trong dân thì số vàng đó được đưa vào phục vụ nền kinh tế, kể cả giao cho Bộ Tài chính để làm tài sản đảm bảo đi vay vốn nước ngoài. Việc làm sao thu được số vàng thì tôi nghĩ rằng chỉ có Ngân hàng Nhà nước đủ uy tín”…

Muốn vàng, ngoại tệ đi vào nền kinh tế, điều quyết định là niềm tin

Đối với phương án huy động ngoại tệ nói chung, đồng USD nói riêng, chính sách lãi suất tiền gửi USD 0%/năm hiện vẫn được áp dụng nhằm hạn chế việc tích trữ ngoại tệ, khuyến khích người dân chuyển đổi sang VND. Tuy nhiên, TS. Võ Trí Thành – nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, cho rằng, phương án mang tính bền vững là biến thế bị động phòng thủ tài chính cá nhân sang chủ động lựa chọn kênh đầu tư an toàn cho khoản tiết kiệm của mình.

“Bài toán làm sao huy động được tiết kiệm, mở ngoặc tài sản tài chính này để trở thành nguồn lực cho phát triển, cho thu nhập nhiều hơn. Làm thế nào để người ta như vậy vấn đề là các trò chơi tài chính ở đây không phải là vàng, đô la mà là niềm tin”…

Quan trọng hơn nữa, Chính phủ cần có chính sách cải cách thể chế cũng như biện pháp thực thi hiệu quả, cải cách thể chế, nâng cao sức hấp dẫn của thị trường vốn, tạo niềm tin cho người dân sở hữu tài sản cá nhân nói chung, vàng hay USD nói riêng. Khi môi trường đầu tư đủ an toàn và minh bạch, dòng vốn tự động chảy vào nền kinh tế, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng dài hạn. TS. Võ Trí Thành – nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, cho biết thêm.

“Khi mà các hoạt động liên quan đến tài sản tài chính quá mức, đầu cơ quá mức chẳng hạn, nó có thể gây ra rủi ro, bất ổn vĩ mô như là lạm phát, đằng sau ấy có thể lãi suất nữa. Thứ hai là nếu nó chỉ vòng vèo chỉ ở tài sản tài chính thì nó lại khó trong khi nguồn lực cho sản xuất kinh doanh nó không tăng hoặc không huy động được nguồn tiết kiệm của chính nền kinh tế, của người dân. Theo nghĩa đấy việc thúc đẩy tăng trưởng, đằng sau là công ăn việc làm có thể rất hạn chế”…

Phát hành Trái phiếu Chính phủ định danh bằng vàng hoặc ngoại tệ hoặc các loại chứng chỉ không chỉ là một nghiệp vụ tài chính, mà là một cuộc cách mạng trong tư duy quản lý, chuyển từ từ cấm đoán sang kiến tạo. Nếu thực hiện thành công, chúng ta sẽ không chỉ giải quyết được vấn đề vốn cho phát triển, mà còn xây dựng một thị trường tài chính vững mạnh, nơi mọi nguồn lực được huy động nhằm hiện thực hóa mục tiêu thịnh vượng của dân tộc./.