Hiện thực hóa Nghị quyết số 10-NQ/TW: Từ tư duy ‘thu hút’ sang ‘kiến tạo’

Để hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết số 10, các địa phương và doanh nghiệp đã chủ động chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy thu hút đầu tư đơn thuần sang phát triển một hệ sinh thái kinh tế toàn diện, tập trung vào các nhóm giải pháp cốt lõi:

Đổi mới tư duy để thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới

Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã xác định 6 quan điểm chỉ đạo, 6 chuyển đổi lớn về tư duy phát triển và đặt mục tiêu đến năm 2030 thu hút 200-300 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký; 75% vốn đăng ký mới đến từ các nền kinh tế phát triển; tỷ lệ nội địa hóa các ngành công nghiệp chủ lực đạt 45-50%; khoảng 10.000 doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài và nâng hạng thị trường chứng khoán lên thị trường mới nổi.

Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và điều hành khu vực của nhiều tập đoàn đa quốc gia.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Nghị quyết đề ra 7 nhóm nhiệm vụ đột phá. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh:

"Đổi mới nhận thức là tiền đề; hoàn thiện thể chế là khâu đột phá; nhân lực và hạ tầng là nền tảng; thu hút đầu tư thế hệ mới là động lực; liên kết và đổi mới sáng tạo là mục tiêu; phát triển thị trường vốn là điều kiện huy động nguồn lực; quản trị quốc gia hiện đại là yếu tố bảo đảm cho tổ chức thực hiện thành công. Để các nhiệm vụ này sớm đi vào cuộc sống và tạo chuyển biến thực chất, điều quyết định là tổ chức thực hiện Nghị quyết 10 với sự vào cuộc đồng bộ của toàn hệ thống chính trị."

Kiến tạo môi trường đầu tư để giữ chân dòng vốn chất lượng cao

Đánh giá cao định hướng của Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, các doanh nghiệp và quỹ đầu tư nước ngoài cũng đưa ra các  giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dòng vốn FDI.

Chủ tịch Quỹ đầu tư Dragon Capital Group, ông Dominic Scriven khuyến nghị: 

"Kiến nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp FDI giữ lại lợi nhuận tại Việt Nam thay vì chuyển ra nước ngoài. Theo đó, cần xem xét chính sách trả lãi suất đối với các khoản tiền gửi bằng ngoại tệ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại hệ thống ngân hàng Việt Nam."

Bên cạnh đó, để thu hút vốn đầu tư nước ngoài chất lượng và ổn định, việc nâng hạng thị trường chứng khoán lên thị trường mới nổi cũng là một trong những giải pháp được nhiều doanh nghiệp FDI kiến nghị.

Chuyên gia Kinh tế trưởng của Tập đoàn quản lý Quỹ đầu tư VinaCapital Michael Kokalari đề xuất: 

"Việt Nam cần ưu tiên mục tiêu nâng hạng lên thị trường mới nổi sau khi đã được FSE nâng hạng vào năm trước; đồng thời nhanh chóng đạt tín chỉ chứng khoán cấp đầu tư từ các tổ chức xếp hạng quy mô toàn cầu và sớm đưa Trung tâm tài chính quốc tế vào vận hành để thu hút dòng vốn quốc tế. Để được MSCI nâng hạng, Việt Nam cần triển khai cơ chế bù trừ trung tâm; cho phép áp dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá đối với đầu tư gián tiếp."

Trong khi đó, thẳng thắn chỉ ra thực tế hiện nay, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, điều các nhà đầu tư quan tâm là chất lượng nguồn nhân lực.

Do đó, để thu hút FDI thế hệ mới thực chất, thời gian tới, Hà Nội xác định những giải pháp về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tạo nền tảng thu hút đầu tư vào lĩnh vực khoa học công nghệ, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết:

"Hà Nội sẽ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong thu hút đầu tư, đặc biệt là thu hút đầu tư FDI thế hệ mới. Theo đó chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ dừng ở đãi ngộ, mà phải tạo dựng môi trường để người tài có khả năng được nghiên cứu sáng tạo hợp tác quốc tế và phát triển lâu dài. Đào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu của doanh nghiệp, các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài và các ngành công nghệ chiến lược. Tạo nền tảng thu hút các trung tâm và các dự án FDI công nghệ cao, phát triển mạnh nguồn nhân lực số."

Còn tại TP.HCM, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam được đánh giá có vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ là một trung tâm cung cấp dịch vụ tài chính, mà là một nền tảng thể chế mới để Việt Nam nâng cấp phương thức thu hút FDI; là nơi kết nối dòng vốn quốc tế với các dự án, doanh nghiệp, ngành nghề và không gian phát triển mới của đất nước.

Do đó, để thực hiện được nhiệm vụ này cần chuyển mạnh về tư duy thu hút dự án sang kiến tạo hệ sinh thái để thu hút dòng vốn chất lượng cao. Ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM bày tỏ kỳ vọng: 

"Để hiện thực hóa mục tiêu này, TP.HCM mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành trong việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách vượt trội, đủ sức cạnh tranh với các trung tâm tài chính hàng đầu trong khu vực và trên thế giới."

Biến nguồn lực quốc tế thành năng lực phát triển của nền kinh tế

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW diễn ra sáng nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, một điều cần lưu ý là triển khai Nghị quyết 10 gắn chặt với Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược của Bộ chính trị, nhất là Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước. Mục tiêu của thu hút đầu tư nước ngoài trong giai đoạn hiện nay là phải biến các nguồn lực đó thành năng lực của nền kinh tế Việt Nam.

Từ những hạn chế trong hoạt động thu hút FDI thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, Nghị quyết 10 đặt ra những mục tiêu và yêu cầu cao hơn. Và để đạt được những mục tiêu cao này đòi hỏi chúng ta phải nhận thức sâu sắc toàn bộ nội dung Nghị quyết để hành động quyết liệt hơn, nhanh hơn và thực chất hơn trong tư duy về đầu tư nước ngoài. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh:

"Phải chủ động tiếp cận, lựa chọn, dẫn dắt và sử dụng hiệu quả các dòng vốn quốc tế để bồi đắp năng lực quốc gia; phải tính toán hiệu quả thu hút bằng năng suất và chất lượng của vốn, trình độ công nghệ sử dụng, số việc làm chất lượng cao, đào tạo kỹ sư, nhà quản trị Việt Nam, kết nối doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng, tạo thêm giá trị gia tăng, tham gia các hoạt động đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Chúng ta không chỉ thu hút đầu tư theo địa giới hành chính mà phải tổ chức theo liên kết cụm ngành, chuỗi giá trị, hệ sinh thái công nghiệp, đổi mới sáng tạo và không gian liên vùng."

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu, phát triển mạnh hệ sinh thái công nghiệp trong nước và liên kết thực chất giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp Việt Nam; đặc biệt phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là điều kiện quyết định và tạo điều kiện để người Việt Nam từng bước đảm nhận các vị trí kỹ thuật, quản lý, nghiên cứu, thiết kế và vận hành chuỗi cung ứng trong doanh nghiệp FDI:

"Đầu tư mạnh hơn cho hạ tầng chiến lược và hạ tầng phục vụ nền kinh tế mới. Muốn thu hút các dự án lớn, công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, trung tâm nghiên cứu, trung tâm tài chính, khu thương mại tự do hay nhà máy hiện đại, phải có điện ổn định, năng lượng sạch, cảng biển, sân bay, đường cao tốc, đường sắt, hạ tầng số, khu công nghiệp sinh thái và môi trường sống tốt cho chuyên gia, người lao động.

Phải coi hạ tầng là nền tảng của năng lực cạnh tranh quốc gia. Các địa phương không thể tiếp tục phát triển KCN manh mún, dàn trải, thiếu kết nối, thiếu nhà ở cho công nhân, dịch vụ xã hội, đào tạo nghề, thiếu liên kết với doanh nghiệp trong nước; đổi mới căn bản công tác xúc tiến đầu tư; phải đồng hành với nhà đầu tư từ khi tìm hiểu đến triển khai, vận hành và mở rộng. Hỗ trợ sau cấp phép, tháo gỡ vướng mắc cho dự án hiện hữu, tạo điều kiện, khuyến khích để nhà đầu tư mở rộng đầu tư, giữ lại lợi nhuận tái đầu tư thay vì chuyển về nước.”

Một lần nữa nhấn mạnh, tinh thần của Nghị quyết 10 rất rõ thu hút đầu tư nước ngoài không phải để thay thế nội lực mà để làm mạnh nội lực, nâng cao tự chủ; không chỉ để tăng trưởng nhanh mà để phát triển bền vững, bao trùm và có chất lượng cao, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị, cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư trong, ngoài nước phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, đổi mới, sáng tạo, quyết tâm đưa Nghị quyết đi vào cuộc sống, biến chủ trương đúng đắn thành những dự án tốt, doanh nghiệp mạnh, chuỗi giá trị mới, việc làm chất lượng cao và năng lực mới cho đất nước./.