Đừng để BHYT là bánh... vẽ

Ngành Y tế có tiêu chí "Lấy người bệnh làm trung tâm" thì "Đừng để BHYT là bánh...vẽ".

Nâng mức đóng BHYT, mức hưởng tăng đến đâu?

Dù là "phao cứu sinh" cho người bệnh khi ốm đau nhưng BHYT vẫn bị người dân "hờ hững"; nhiều người không ủng hộ tăng mức đóng vì lâu nay họ vẫn phải chấp nhận bỏ tiền túi khi có nhu cầu khám chữa bệnh.

Cho dù hiệu quả sử dụng, chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh bằng BHYT không ngừng được cải thiện nhưng những "gian truân" trong thực tế thì vẫn còn. Nó đến từ sự quá tải của khu vực khám, chữa bệnh bằng thẻ BHYT, đến từ thái độ thiếu nhiệt tình của nhân viên bệnh viện, và sự gian nan khi chuyển tuyến để được bảo hiểm chi trả.

Thực tế là khi bệnh viện tuyến cơ sở không đem lại niềm tin thì dù không cho chuyển tuyến, nhiều người bệnh vẫn bỏ BHYT, chấp nhận trả tiền túi để tới được cơ sở khám chữa bệnh tuyến trên. Khi đó mục tiêu giảm tải cho các bệnh viện tuyến trung ương hay phương châm lấy người bệnh làm trung tâm, tạo cho bệnh nhân những điều kiện thuận lợi đều không đạt được.

Một quy định mới là từ 1/4 tới đây, BHXH và các bệnh viện trong cả nước sẽ thí điểm ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển tuyến điện tử, thực hiện trên hệ thống kết nối dữ liệu liên thông. Khi các thông tin minh bạch về quá trình điều trị thể hiện trên hệ thống thì sẽ thể hiện rõ tình trạng bệnh và cơ quan giám định xác định được là việc chỉ định chuyển tuyến có phù hợp hay không.

Ngoài ra, để tránh tình trạng giữ người bệnh, gây phiền hà, sẽ có các quy định chặt chẽ hơn, gắn trách nhiệm của cơ sở y tế với sức khỏe người bệnh, chịu trách nhiệm chuyên môn, và quy định cả trách nhiệm của cơ sở khám chữa bệnh. Những điều này được kỳ vọng sẽ xóa bỏ cơ chế xin - cho trong chuyển tuyến bảo hiểm y tế mà lẽ ra phải thực hiện từ lâu nhưng đến giờ cần nhanh chóng chuẩn bị thật chu đáo để sớm mang lại hiệu quả.

Bên cạnh đó, cần tăng quyền lợi hưởng BHYT bằng cách tiếp tục nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, xóa bỏ tâm lý khám chữa bệnh theo bảo hiểm y tế không chất lượng bằng khám chữa bệnh theo yêu cầu.

Cần khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân vào hệ thống y tế nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân đối với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe; không ngừng cải cách thủ tục hành chính theo hướng thuận lợi, cải thiện tinh thần, thái độ phục vụ người bệnh của nhân viên y tế. Từ đó tạo cơ sở để người dân tin tưởng, tích cực, chủ động tham gia BHYT.

Theo kinh nghiệm quốc tế về xây dựng gói quyền lợi BHYT thì các nhà hoạch định chính sách sẽ thực hiện các phân tích, cập nhật gói quyền lợi trên cơ sở dữ liệu để ước tính nhu cầu và sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe; dữ liệu về công bằng và bảo vệ tài chính; dữ liệu về chi phí; bằng chứng về hiệu quả với chi phí.

Kinh nghiệm có thể áp dụng cho Việt Nam là tiến hành đánh giá toàn bộ các gói quyền lợi BHYT, trong đó có dịch vụ phòng bệnh.

Làm rõ gói quyền lợi BHYT, cụ thể từng dịch vụ và tuyến/hạng cơ sở cung cấp đối với các bệnh mạn tính phổ biến. Kiểm soát chặt chẽ hơn hành vi cung cấp dịch vụ y tế không hiệu quả kinh tế như nhập viện nội trú không cần thiết; thiết lập đơn vị đánh giá công nghệ y tế hoạt động hiệu quả; hạch toán chi phí cấp dịch vụ y tế theo phương pháp đã chuẩn hóa để có các mức quyền lợi phù hợp với gánh nặng bệnh tật và phù hợp với các mục tiêu của hệ thống y tế.

Tham gia BHYT là để mọi người dân đều được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản mà không phụ thuộc vào khả năng chi trả của mình.

Theo lộ trình tăng mức đóng mà quyền lợi khám chữa bệnh BHYT ngày càng được đảm bảo và mở rộng thì nó sẽ thực sự trở thành một hình thức tiết kiệm "đóng góp khi lành để dành khi ốm", giúp giảm bớt gánh nặng về kinh tế cho mỗi người, mỗi gia đình khi không may bị ốm đau, bệnh tật, kể cả những bệnh hiểm nghèo với chi phí lớn.