Đầu tư vàng đầu năm 2026: Những rủi ro đằng sau cơn sốt nóng

Nhà đầu tư tự đẩy mình vào thế rủi ro

Giá vàng trong nước nhảy múa, rùi ro đậu tiên không hoàn toàn do giá vàng thế giới mà ở sự chênh lệch về giá với khoảng cách cực lớn, có những thời điểm giá vàng miếng SJC cao hơn giá thế giới đến 15-20 triệu động/lượng. Khi mua vào ở mức chênh lệch này, nhà dầu tư vô tình tư đặt mình vào thế yếu nếu thị trường hắt hơi, sổ mũi.

Ví dụ, việc Ngân hàng Trung ương Mỹ sắp có chủ tịch mới ngay lập tức khiến cho đồng đô la Mỹ tăng giá, đồng nghĩa với việc giá vàng giảm theo.

PGS. TS. Nguyễn Thị Mùi – Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, cho biết: "Khi thị trường thế giới giảm sâu trong hai ngày qua, thị trường trong nước cũng ghi nhận mức giảm mạnh. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tâm lý lo ngại trước những bất ổn kinh tế toàn cầu, các xung đột giữa các quốc gia và yếu tố địa chính trị diễn biến phức tạp. Trong bối cảnh đó, lãi suất trong nước có xu hướng tăng, càng tạo thêm áp lực lên thị trường. Vì vậy, theo tôi, bên cạnh các yếu tố bên ngoài và nội tại của nền kinh tế, yếu tố tâm lý của nhà đầu tư cũng đóng vai trò rất quan trọng trong diễn biến giảm điểm vừa qua".

Trường hợp của chị Nguyễn Thanh Vân sau đây là một điển hình của nhóm đầu tư tay mơ, chạy theo số đông thời điểm giá vàng tăng sốc, với vốn kiến thức về thị trường vàng gần như bằng không, quyết định đầu tư chủ yếu do tâm lý lo sợ không mua vào sau này bõ lỡ cơ hội. Kết cục, một số tiền lớn trước đó nằm im trong tài khoản tiết kiệm ngân hàng bốc hơi rất nhanh trong vòng một đêm, giấc mơ sắm một chiếc tivi mới trong dịp tết này cũng tan thành mây khó.

“Ngủ dậy thấy già vàng tăng ầm ầm thì cũng muốn đầu tư, cũng muốn có một tý chênh lệch thì lao đi mua mua xong có hai ngày thôi vàng lại giảm gần 20 triệu. Bây giờ thì không biết nên mua hay nên bán nữa vàng thì cầm trong tay còn tiền thì âm từng ngày. Thấy giá vàng cao, giá thế giới cũng cao nên nghĩ rằng nó sẽ tăng nữa vì cũng gần đến tết cũng sắp đến ngày vía thần tài nữa nhưng đâu có nghĩ nó sụt xuống như thế”…

Vàng là nơi trú ẩn dài hạn, không phải cuộc chơi lướt sóng

Về lý thuyết, vàng là loại tài sản không sinh lời, được sử dụng làm công cụ phòng thủ ở thời điểm nhà đầu tư cần một chỗ trú ẩn tạm thời. Theo đó, kẻ thù lớn nhất của vàng chính là lãi suất thực, chịu sự tác động rất mạnh từ những điều chỉnh chính sách ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư.

Nếu đồng đô la, trong trường hợp ông Kevin Mansh được bổ nhiệm sau đây 3 tháng, tăng giá so với các đồng tiền khác nhờ chính sách tiền tệ thắt chặt hoặc lãi suất của đồng đô la giảm, tiền trở nên rẻ hơn. Khi đó, có khả năng nhiều nhà đầu rút khỏi thị trường vàng để quay lại các kênh sinh lời cố định như trái phiếu chính phủ Mỹ, thậm chí gửi tiết kiệm tăng lên…. Số lượng nhà đầu tư bán tháo cũng không ít theo hiệu ứng FOMO tương tự như lúc giá vàng tăng chóng mặt.

TS. Chuyên gia tài chính, Nguyễn Trí Hiếu, chia sẻ: “Có nhiều nhà đầu tư vẫn nghĩ rằng giá vàng sẽ tiếp tục lên thành thử ra bây giờ mặc dù chậm chân nhưng trong tâm lý không bỏ lỡ cơ hội, trong tâm lý FOMO là tâm lý sợ bõ lỡ thì họ nghĩ rằng giá cao nhưng vẫn có thể tăng nhưng điều này không có gì bảo đảm cả”…

Thông thường, vàng tăng giá do nỗi sợ hãi về chiến tranh hay những bất ổn địa chính trị tuy nhiên, đầu năm 2026 này, dường như giá vàng đã hết dư địa tăng mạnh sau những gì xảy ra tại Trung Đông hay Đông Âu. Khi đó, một làn sóng bán tháo từ các quỹ tạo ra hiệu ứng domino trên toàn cầu, như việc Tổng thống Mỹ Donald Trump bênh vực nước Nga sau tấn công tàu hỏa Ukraine là một ví dụ. Hiệu ứng “tin ra là bán” xảy ra khi tình hình địa chính trị đột ngột hạ nhiệt hoặc xuất hiện các thỏa thuận hòa bình bất ngờ, lúc đó động lực tăng giá của vàng cũng lập tức biến mất.

Theo TS. Chuyên gia kinh tế, Bùi Ngọc Sơn, về lý thuyết tình hình địa chính trị khó có cơ hội tăng giá mạnh: “Ví dụ chiến tranh thì cuộc chiến ở Ukraina cũng ở vào trạng thái đóng băng, bế tắc cũng không có thay đổi gì lớn. Cuộc chiến ở Trung Đông sau khi Mỹ tấn công cơ sở hạt nhân của Iran cũng dịu đi nhiều rồi. Như vậy về mặt chiến tranh cũng không phải vấn đề quá lớn gây đột biến cho giá vàng cả. Thế còn đồng đô la yếu nói là yếu thì không hẳn chỉ so với chính nó vì chỉ số của nó 99 so với 100 chứ còn tầm 99 điểm cũng tồn tại bao nhiêu năm rồi còn lạm phát 3% đáng lo ngại nhưng cũng không có gì đáng sợ”…

Trong khi nhà đầu tư cá nhân thường mua vào khi thấy giá tăng, các tổ chức tài chính lớn hay các ngân hàng trung ương lại có xu hướng cơ cấu lại danh mục khi đạt mục tiêu lợi nhuận. Trong bối cảnh này, sự tỉnh táo để không rơi vào bẫy mua đỉnh bán đáy chính là lựa chọn khôn ngoan nhà đầu tư. Vì hãy nhớ rằng, vàng là tài sản trú ẩn dài hạn, không phải là công cụ để đánh bạc theo từng phiên giao dịch./.