Bỏ xe, không nộp phạt vi phạm giao thông: Trốn không thoát, thiệt hại nhiều hơn

- “Này anh cảnh sát, tất cả những gì các anh thường nói về an toàn giao thông chỉ là thực thi quy định và số tiền phạt phải nộp là bao nhiêu. Vậy giả sử tôi không trả tiền phạt thì điều tồi tệ gì có thể xảy ra?”

- “Ồ, nếu không trả tiền phạt, giấy phép lái xe của bạn sẽ bị đình chỉ, cho tới khi hóa đơn phạt được thanh toán”.

- “Thế nếu tôi vẫn lái xe khi bằng lái bị đình chỉ thì sao?”.

- “Trường hợp này, nếu bị phát hiện, bạn có thể chịu mức phạt lên tới 1.000 USD hay thậm chí có thể bị xử lý hình sự”

Trên đây là đoạn đối thoại giữa người dân và cảnh sát giao thông ở thành phố Toronto, Canada, được thực hiện như một dạng tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức pháp luật cho các tài xế.

Có nên "phớt lờ" vé phạt giao thông?

Thực tế ở nhiều quốc gia, mức xử phạt vi phạm giao thông cao ngất ngưởng khiến không ít người cố tình lờ đi vé phạt hay trì hoãn việc nộp tiền phạt. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tài xế vi phạm không bao giờ nên nghĩ rằng, một vé phạt giao thông sẽ đơn giản ‘biến mất’ nếu bạn phớt lờ nó.

Như tại Mỹ, nếu người vi phạm giao thông cố tình không nộp tiền phạt hoặc tham dự phiên tòa điều trần với cơ quan chức năng, họ có thể đối mặt với hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều so với khoản tiền phạt ban đầu là 50 hay 100 USD.

Ông James Medows, luật sư về giao thông ở thành phố New York, Mỹ cho biết: “Nhiều người thường hỏi tôi, điều gì sẽ xảy ra nếu họ kiên quyết không nộp tiền phạt vi phạm giao thông. Và câu trả lời của tôi là, đừng bao giờ hành động như vậy. Bởi nếu bạn không trả tiền phạt, Sở Giao thông vận tải sẽ đình chỉ giấy phép lái xe và nếu lái xe với giấy phép bị đình chỉ bạn có thể bị bắt giữ. Trên hệ thống, các công ty bảo hiểm cũng phát hiện ngay việc giấy phép lái xe bị đình chỉ và họ có những nhà phân tích cũng như thuật toán để tăng phí bảo hiểm của bạn”.

Theo quy định tại Mỹ, cảnh sát giao thông khi dừng xe vi phạm sẽ lập biên bản, trong đó cung cấp những thông tin quan trọng như trích dẫn điều luật tài xế vi phạm, số tiền phạt được áp dụng, ngày ra tòa phản đối biên bản phạt nếu người vi phạm mong muốn.

Sau khi nhận được vé phạt tài xế sẽ có hai lựa chọn để xử lý, đó là, trả tiền phạt trước có nghĩa thừa nhận vi phạm giao thông, trừ hành vi cấu thành tội hình sự. Trong trường hợp người vi phạm tin rằng mình vô tội, họ có thể thuê luật sư để ra tòa điều trần với cơ quan chức năng.

Nhưng theo luật sư Michael Becker thuộc Công ty bảo vệ pháp lý Colorado, số trường hợp thắng kiện trong những phiên tòa này là không nhiều: “Tỷ lệ thắng trong các phiên điều trần này khó hơn nhiều so với các phiên tòa hình sự, bởi các quan chức hành chính cần rất ít bằng chứng để kết luận bị cáo phạm tội”

Trong trường hợp tài xế không trả tiền phạt và cũng không ra tòa vào ngày ghi trên biên bản phạt họ có thể đối mặt với nhiều hậu quả khác nhau.

Cụ thể, khoản tiền phạt sẽ được tích lũy lãi suất. Sau khi đủ thời gian, nhà chức trách sẽ gửi đến bộ phận thu nợ của tiểu bang để khấu trừ vào tiền lương hay tài khoản ngân hàng của người vi phạm.

Ngoài đình chỉ giấy phép lái xe, phương tiện vi phạm có thể bị đưa vào danh sách ‘khóa bánh’, xe bị kéo đi, đưa vào bãi thu giữ cho tới khi chủ xe thanh toán toàn bộ số nợ. Một số trường hợp, tòa án có thể ban hành lệnh bắt giữ nếu người vi phạm bị yêu cầu ra tòa nhưng không chấp hành.

Ông Steven Richardson, chuyên gia luật giao thông từ Văn phòng luật sư Richardson cho biết: “Nếu bạn không có đủ khả năng thanh toán vé phạt vi phạm giao thông theo kế hoạch đã thỏa thuận với tòa án, điều tốt nhất bạn có thể làm là liên hệ ngay với nhà chức trách. Họ sẽ đánh giá rất cao hành động này thay vì cố trình phớt lờ không thanh toán.

Các nhân viên công vụ luôn sẵn lòng làm việc với bạn để đưa ra một kế hoạch thanh toán hợp lý. Điều tồi tệ nhất bạn có thể làm là bỏ qua vé phạt, không thực hiện các khoản thanh toán và cũng không hầu tòa. Lặp lại hành vi này nhiều lần sẽ chỉ khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn”.  

Các chuyên gia phân tích, việc phải nhận một vé phạt vi phạm giao thông luôn khiến các tài xế cảm thấy bực tức, nhưng hậu quả của việc không chấp hành có thể nghiêm trọng hơn nhiều khoản tiền bạn phải nộp. Theo đó, thông tin liên quan đến việc không thanh toán sẽ được chuyển tới các ngân hàng khiến người vi phạm không thể vay tín dụng, một số trường hợp bị lưu vào hồ sơ cảnh sát hay thậm chí có thể phải vào tù.

Việt Nam xử lý thế nào với tài xế bỏ xe?

Tại Việt Nam, theo Nghị định 168, nhiều lỗi vi phạm giao thông sẽ bị tăng mạnh mức xử phạt từ ngày 1/1/2025. Cụ thể, tài xế ô tô tham gia giao thông vượt đèn đỏ sẽ bị phạt 18-20 triệu đồng. Mức phạt này cao gấp hơn 3 lần so với quy định hiện hành là 4-6 triệu đồng. Tài xế vi phạm nồng độ cồn ở mức 0,25-0,4 mg/lít khí thở hoặc 50-80 mg/100ml máu sẽ bị phạt 18-20 triệu đồng, tăng 2 triệu đồng.

Ngoài ra, một số hành vi như vận chuyển hàng trên xe không chằng buộc chắc chắn; cản trở, không chấp hành yêu cầu kiểm tra, kiểm soát của người thực thi công vụ; không chấp hành hiệu lệnh chỉ dẫn của người điều khiển giao thông... sẽ có mức phạt cao gấp từ 3 đến 30 lần so với hiện hành.

Ngay trong ngày đầu áp dụng, lực lượng Cảnh sát giao thông các địa phương đã phát hiện xử lý hơn 13.500 trường hợp và phạt tiền gần 28 tỷ đồng vi phạm giao thông.

Từ thực tế không ít người vi phạm bỏ lại phương tiện vì giá trị của chiếc xe không bằng mức phạt phải nộp, Bộ Công an cho biết, theo quy định, thời hiệu thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính là 1 năm, kể từ ngày ra quyết định.

Trường hợp hết thời hạn trên mà cá nhân vẫn không thực hiện nghĩa vụ của mình thì có thể bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt bằng một số hình thức như: Khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập, khấu trừ tiền từ tài khoản của người vi phạm. Kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt để bán đấu giá. Thu tiền, tài sản khác của người bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính do người khác đang giữ, trong trường hợp người vi phạm cố tình tẩu tán tài sản.

Ngoài ra, theo Thông tư 24 năm 2023 của Bộ Công an, người vi phạm trật tự, an toàn giao thông mà không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, thì chưa được giải quyết đăng ký xe. Sau khi chấp hành xong quyết định xử phạt vi phạm, mới được đăng ký xe theo quy định.