Ám ảnh đốt rác giữa Thủ đô

Đó là việc đốt rác sinh hoạt, phế liệu vào sáng sớm và ban đêm. Khói đen, mùi khét lẹt không chỉ gây đảo lộn cuộc sống của người dân mà còn trực tiếp làm tăng thêm gánh nặng ô nhiễm cho thành phố. 

Khói rác len lỏi khu dân cư, người dân lo ngại “ô nhiễm chồng ô nhiễm”

Con phố Tú Mỡ, đoạn giao với Nguyễn Quốc Trị, phía sau BigC Trần Duy Hưng vốn là khu vực nhộn nhịp, sầm uất của Hà Nội. Thế nhưng, trong những ngày qua, người dân sinh sống tại đây phải đối mặt với một nỗi ám ảnh thường trực: Khói đốt rác. Một cư dân chia sẻ với phóng viên:

"Tôi là cư dân đã sinh sống ở khu ngay Tú Mỡ giao với Nguyễn Quốc Trị và ngay phía cổng sau của BigC Trần Duy Hưng thì tôi thấy hiện tượng đốt rác, tập kết rác phế liệu phế thải diễn ra rất là thường xuyên.

Đặc biệt vào những ngày ô nhiễm không khí gần đây của thủ đô Hà Nội thì khi mà không khí đã bị ô nhiễm đặc quánh rồi nhưng hiện tượng một số người mà tôi quan sát, đặc biệt họ lại mặc đồng phục giống như bên môi trường đô thị, thì các cô ấy hay tập kết rác ngay trên mặt của con mương khu phố Tú Mỡ và thường thì họ sẽ hay đốt rác vào khung giờ từ đầu buổi sáng hoặc những hôm nào nhiều thì họ lại đốt thêm vào khung giờ buổi tối. Thực sự là mùi không khí nó khét lẹt rất là nguy hiểm tới sức khỏe con người."

Cảnh đốt rác tại phố Tú Mỡ, đoạn giao với Nguyễn Quốc Trị, phía sau BigC Trần Duy Hưng

Người dân này còn cho biết, mặc dù đã nhiều lần phản ánh, tình trạng chỉ tạm lắng và luôn có nguy cơ tái diễn:

"Thực tế là một số hôm trước thì mình cũng có phản ánh lên hệ thống của Hà Nội ấy thì mình thấy là gần đây, tình trạng đốt rác thường xuyên hơn. Tuy mấy ngày hôm nay tình trạng này tạm thời đang lắng xuống nhưng mà tôi rất là lo và quan ngại trong thời gian sắp có thể tiếp tục tái diễn đốt rác. Cách đây 2 hôm, vẫn còn hiện tượng đốt rác và đặc biệt có cái mùi khét của nhựa phế liệu phế thải."

Sự bức xúc không chỉ dừng lại ở một cá nhân. Một người dân khác bày tỏ sự bức xúc và mong muốn có sự can thiệp mạnh tay từ cơ quan chức năng:

"Thì anh thấy là người ta hay gom rác, không biết là họ họ lười hay là làm việc bên môi trường như nào mà họ cứ hay đốt, cứ gom vào đốt thường xuyên. Khung giờ thì lúc thì sáng, lực thì tối. Cái khói nó đóng góp thêm một phần để gây ô nhiễm không khí môi trường. Thì cái này không chỉ cá nhân anh đâu mà rất nhiều người xung quanh họ đều nhận ra. Có người nói, có người không nhưng mà tình trạng nó vẫn xảy ra thường xuyên, đâm ra là anh nghĩ cũng cần phải có sự can thiệp của cả pháp luật nữa thì nó mới ăn thua được, chứ không cứ mỗi một người mà vô ý thức như thế này thì cả xã hội nó sẽ trở thành vô ý thức và cả tất cả mọi người sẽ đều hứng chịu những hậu quả của nó xảy ra thôi."

Tác động trực tiếp đến sức khỏe và cuộc sống được một cư dân khác mô tả rất cụ thể:

"Đốt rác thì họ hay đốt vào buổi sáng sớm, thế nên là khi mà đốt rác mà rác nó sẽ có những túi ni lông ấy, nó sẽ bốc lên và cái mùi rất là khó chịu và khi hít thở ấy mình cảm thấy là Hà Nội đã ô nhiễm rồi, còn trực tiếp hít vào những cái khói đấy nó rất là khó thở, rất là ảnh hưởng đến sức khỏe của những người xung quanh. Khi mà đốt xong thì họ cũng chỉ để đấy thôi, nó đốt rác chứ không phải dọn hay sao ấy, họ đốt xong là họ vẫn sẽ chỉ để ở cái bờ sông đấy. Mình cũng không thấy có ai dọn cái điểm đốt rác đấy cả."

Chỉ tay vào phía các toà văn phòng xung quanh, người dân tiếp tục phàn nàn về sự ảnh hưởng của việc đốt rác ngang nhiên giữa thủ đô, khiến các văn phòng và hoạt động kinh doanh xung quanh chịu tác động trực tiếp:

"Có rất là nhiều người ở văn phòng cũng sẽ bị ảnh hưởng, đều là lúc nào cũng phải đóng cửa kín mít chứ không được lấy cái không khí bên ngoài vào bởi vì thực chất ra không khí bên ngoài nó rất là ảnh hưởng, nó không được trong lành và cái mùi rác rất khó chịu."

Đã phản ánh nhiều lần vẫn tái diễn

Đáng chú ý, tình trạng đốt rác trái phép, gây ô nhiễm nêu trên không phải là câu chuyện mới hay riêng lẻ của khu vực xung quanh siêu thị BigC Trần Duy Hưng. Trước đó, vào cuối năm 2024, người dân sống tại các khu chung cư dọc đường Trần Hữu Dực (phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm cũ) cũng từng kêu cứu trong một hoàn cảnh tương tự: một bãi đất trống ngay mặt phố bị biến thành điểm tập kết và đốt phế thải, chủ yếu vào ban đêm, sáng sớm.

Dù chính quyền địa phương đã có văn bản chỉ đạo, giao nhiệm vụ cho công an phường, dân phòng và đề nghị các đơn vị rào chắn, lắp camera, nhưng người dân cho biết việc đốt rác vẫn tái diễn nhiều lần. Những sự việc trên là minh chứng cho thấy tính chất phức tạp, dai dẳng và những khó khăn trong công tác quản lý, xử lý triệt để loại vi phạm này.

Câu chuyện đốt trộm rác thải gây khói đen và mùi khét trên phố Tú Mỡ một lần nữa gióng lên hồi chuông về một vấn nạn môi trường đô thị. Nó không chỉ là chuyện của vài cá nhân thiếu ý thức, mà có thể là biểu hiện của một lỗ hổng trong quy trình thu gom, xử lý rác thải tại chỗ. Việc người dân nhiều lần phản ánh nhưng tình trạng vẫn âm ỉ, lặp lại, đặt ra những câu hỏi lớn về hiệu quả giám sát và xử lý vi phạm tại chính quyền cơ sở.

Khi thành phố đang nỗ lực từng ngày để cải thiện chỉ số chất lượng không khí, thì mỗi đám khói đốt rác trái phép như vậy là “một mũi tên” bắn ngược lại vào nỗ lực chung của toàn xã hội. Nó hủy hoại sức khỏe cộng đồng, làm xấu đi hình ảnh một đô thị văn minh, và quan trọng hơn, nó cho thấy sự bất lực trong việc bảo vệ môi trường sống cơ bản nhất cho người dân.