Đây không chỉ là một tuyến đường thông thường mà được kỳ vọng tháo gỡ nút ùn tắc giao thông tại cửa ngõ phía Nam, mở ra không gian phát triển mới cho Thủ đô.
Cửa ngõ phía Nam Hà Nội từ lâu đã là "nỗi ám ảnh" với người tham gia giao thông, đặc biệt là trục Giải Phóng – Quốc lộ 1A cũ.
Tuy nhiên, diện mạo khu vực này sắp thay đổi hoàn toàn theo Quyết định số 1878 của UBND TP Hà Nội, tuyến đường mở rộng Quốc lộ 1A không chỉ có chiều dài khoảng 36,3 km, với quy mô mặt cắt ngang 90 mét, gồm 10 làn xe mà còn có 11 nút giao lớn với các tuyến vành đai và trục giao thông quan trọng, góp phần tăng cường kết nối liên vùng.
Với quy mô lớn và tính chất là trục giao thông huyết mạch, tuyến đường được kỳ vọng sẽ tháo gỡ “điểm nghẽn” lâu nay tại cửa ngõ phía Nam Thủ đô – nơi thường xuyên xảy ra ùn tắc, đặc biệt vào các dịp cao điểm, lễ Tết. Gắn bó với tuyến đường Giải Phóng mỗi ngày, chị Mai Hoàng Chi chia sẻ:
“Nếu mà tuyến đường cửa ngõ mà được mở rộng tôi nghĩ rất tốt vì sẽ được đi lại thuận tiện hơn, người dân đi làm hay đưa đón con đi học cũng đỡ áp lực hơn vào giờ cao điểm. Các hộ kinh doanh cũng dễ dàng hơn vì ở Hà Nội giao thông rất chật nhất là tuyến Giải Phóng, khi mở rộng đường mong là giao thông sẽ tốt lên, kết nối các khu vực nhanh hơn mà người dân đi lại vào khu trung tâm nội thành hơn. Hy vọng khi đường thông thoáng thì tình trạng ùn tắc sẽ được giảm, môi trường sống sẽ tốt hơn”.
Việc mở rộng một tuyến đường xuyên tâm có quy mô lên tới 90m chắc chắn không phải là bài toán dễ dàng, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng tại các khu vực dân cư đông đúc. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của các nhà chuyên môn, đây là dự án 'hợp lòng dân' và cần một sự quyết tâm lớn từ chính quyền thành phố. Nhận định về chủ trương này, TS.KTS Ngô Doãn Đức, nguyên Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam chia sẻ:
“Tôi rất ủng hộ mở rộng đường từ Lê Duẩn cho tới Ngọc Hồi. Việc mở rộng tốn phí, có liên quan đến GPMB và khó khăn không ít. Nhưng nếu TP quyết tâm làm thì đó là hợp với nguyện vọng người dân. Tôi cho rằng việc tổ chức cố gắng cho hoàn hảo, tuyến đường huyết mạch Bắc – Nam mở rộng cho người dân cũng như phương tiện di chuyển được thuận lợi hơn. Do đó về chủ trương này rất tốt”.
Dù những lợi ích về kinh tế, thời gian và chi phí vận chuyển khi tuyến đường hoàn thành là điều không thể phủ nhận, nhưng trong thời gian triển khai một 'siêu dự án' ngay giữa lòng đô thị cũng không tránh khỏi những lo ngại từ phía cộng đồng. Anh Nguyễn Quang Trung, một người dân sinh sống trên trục đường Giải Phóng chia sẻ về những băn khoăn của gia đình mình:
“Tôi thì lo ngại về ảnh hưởng trong quá trình thi công như tiếng ồn hay ùn tắc tạm thời. Chúng tôi cũng mong cơ quan chức năng xử lý nhanh gọn hay đền bù hợp lý để đảm bảo an toàn cũng như hạn chế ảnh hưởng đến cuộc sống người dân xung quanh công trình”.
Thực tế, việc nâng cấp cửa ngõ phía Nam không phải là câu chuyện mới, mà đã được họp bàn từ nhiều năm nay để theo kịp tốc độ đô thị hóa. Nhìn nhận về quy mô 'khủng' của dự án lần này, chuyên gia giao thông, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thủy khẳng định đây là giải pháp 'đúng và trúng' để giải quyết được bài toán ùn tắc giao thông và phù hợp với định hướng phát triển hạ tầng giao thông vận tải hiện đại của Thủ đô:
“Làn đường 90m với 10 làn xe hoặc 8 làn xe là nơi chứa phương tiện gặp nhau ở các hướng, tất cả các giao cắt đó sẽ được giãn ra bởi đường nhiều làn xe mà chúng ta sẽ làm. Quy hoạch của Hà Nội như thế là quá chậm nhưng cũng là tốt, chúng ta cần sớm mở rộng cửa ngõ thành phố, ít nhất là 10-12km với làn đường rộng để chứa lượng phương tiện này, từ đó phương tiện rút đi. Theo tôi đó là cách xử lý hoàn toàn tốt và trong tương lai cũng cần tiếp tục”.
Việc mở rộng Quốc lộ 1A là bài toán tổng thể về quy hoạch, nơi mà sự hiện đại phải đi đôi với tính kết nối. Theo các chuyên gia, nếu không có những giải pháp đồng bộ ngay từ khâu thiết kế, các tuyến đường quá rộng có thể gây khó khăn cho người đi bộ và các đối tượng yếu thế.
Nói về giải pháp giao thông bền vững, thân thiện, tạo điều kiện cho mọi đối tượng tham gia, ông Nguyễn Ngọc Quang chuyên gia giao thông từ tổ chức Healthbridge nêu ý kiến:
“Cần phải có các phương án để tạo sự kết nối cho các đối tượng yếu thế, có thể tạo các lối đi bộ qua đường, tạo các đảo dừng chân, dải phân cách ở giữa để người ta có cơ hội đi qua 2-3 làn xe. Chúng ta cần thiết kế các làn xe ưu tiên dành cho xe bus và xe đạp, tổ chức kết nối để đảm bảo cho người dân không sử dụng xe cơ giới đi từ bên này sang bên kia đường, đảm bảo các giao thông tiệm cận khác cho xe đạp hoặc người đi bộ để kích thích hạn chế xe cơ giới, giúp giảm áp lực giao thông”
Việc hiện thực hóa "siêu đại lộ" phía Nam Hà Nôi không chỉ đơn thuần là mở rộng một con đường, mà là bước đi chiến lược trong lộ trình hiện đại hóa hạ tầng giao thông Thủ đô. Trong tầm nhìn quy hoạch Thủ đô Hà Nội 100 năm, những trục xuyên tâm như Quốc lộ 1A chính là những "mạch máu" quyết định sự phát triển của một đô thị văn nh, bền vững.
Khi tuyến đường được hình thành cùng với các giải pháp giao thông xanh, bền vững và sự đồng thuận của nhân dân, dự án không chỉ tháo gỡ nút thắt ùn tắc lịch sử, mà còn tạo ra không gian phát triển kinh tế - xã hội rộng lớn cho khu vực phía Nam.
"Siêu đại lộ" chính là lời giải cho bài toán hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa hiện tại và tương lai, để mỗi con đường không chỉ là lối đi mà còn là động lực đưa Thủ đô vươn mình mạnh mẽ.