Tất cả hoạt động diễn ra chỉ cách bến xe chưa đầy trăm mét. Thính giả liên tục gửi phản ánh về tình trạng này. Câu hỏi không chỉ là tại sao nhà xe vẫn vi phạm, mà còn là vì sao một bộ phận hành khách luôn chọn đứng dọc đường chờ xe thay vì vào bến. Hai thói quen đó chừng nào còn tồn tại, chừng đó đoạn đường Phạm Hùng trước bến xe Mỹ Đình vẫn là điểm nóng tiềm ẩn tai nạn mỗi ngày.
Xe khách lộng hành trước bến: Xử lý nhiều nhưng vẫn tái diễn
Đầu giờ chiều ngày chủ nhật cuối tuần. Đường Phạm Hùng (Hà Nội), xe khách lớn nhỏ vô tư dừng đỗ. Vị trí có nhiều xe chờ khách nhất là đoạn qua Cung Thiếu nhi.
Có tài xế còn mang cả ghế nhựa ngồi giữa đường vẫy khách. Hành khách xách hành lý lên xuống xe ngay giữa dòng xe đang chạy.
Đây không phải hình ảnh mới. Thiếu tá Nguyễn Tuấn Điệp, cán bộ Đội CSGT đường bộ số 6 cho biết, chỉ riêng tháng 5 vừa qua, đội đã xử lý gần 300 trường hợp xe khách đón trả khách sai quy định. Nhưng theo thiếu tá Điệp, cái khó của lực lượng chức năng trong việc kéo giảm vi phạm là lý do tái phạm của nhà xe luôn giống nhau:
“Lái xe sẽ trình bày là em mà không đón trả hàng hay đón trả khách thì em mất khách. Thì không làm ăn được, khách vắng với dạo này không có khách, kinh doanh thua lỗ thì cố gắng tận dụng chắt chiu để dừng đỗ. Những lỗi như trên thì lái xe người ta cũng cơ bản chấp hành. Thế nhưng nhiều khi người ta cũng hay trình bày là vì ếng cơm manh áo, vì nể người quen thì người ta vẫn hay vi phạm, nó hay tái diễn.”
Không chỉ xe khách tuyến cố định, xe hợp đồng nhưng hoạt động trá hình như xe tuyến cố định cũng tìm cách lách luật. Một tài xế xe khách tuyến Hà Nội - Móng Cái, ban đầu nói với CSGT rằng chỉ dừng xe mua đồ uống ven đường, nhưng sau đó đã thừa nhận vi phạm đón trả khách với lý do là hành khách muốn như thế:
“Thời đại bây giờ ít. Tức là nếu như mười người ấy thì tầm khoảng độ hai đến ba người vào bến thôi. Kể cả đứng một mình, người ta vẫn đứng ngoài bến, thời buổi bây giờ là người ta muốn thuận tiện, đỡ phải chờ đợi. Nếu mà không đón được ở ngoài thì người ta có thể đi xe khác, hai là người ta đi xe ghép chứ người ta cũng chả ra bến.”
Cứ 10 khách, chỉ 2 tới 3 người chịu vào bến. Số còn lại vì nhiều lý do khác nhau, đứng dọc đường vẫy xe, và chính thói quen đó đang tiếp tay cho vi phạm tồn tại. Một người bà chừng ngoài 70 tuổi, một tay dắt cháu, một tay cầm điện thoại, lúng túng đứng chờ xe trên vỉa hè đường Phạm Hùng. Xe khách từ dưới quê thả bà trên đường chứ không vào bến. Hai bà cháu bắt chuyến xe tiếp theo ở đâu, đi lối nào thì bà không biết:
“Cô hỏi bao nhiêu người rồi. Hỏi chỉ bảo là cái tuyến xe đấy đi lối này mà cô điện thoại, nhà xe bảo 10 phút nữa xe mới chuyển bến mà giờ lâu lắm rồi. Cô đứng cái đoạn cầu này đấy giờ mà cô mãi chưa thấy xe đâu.”
Tiện một phút, nguy hiểm mỗi người
Câu chuyện của hai bà cháu cho thấy một thực tế: không phải ai cũng cố tình vi phạm, nhiều hành khách lớn tuổi, không quen địa hình, thực sự lúng túng và dễ trở thành nạn nhân của những nhà xe lợi dụng đón trả khách ngoài bến. Trong khi đó, bến xe Mỹ Đình không thiếu điều kiện để hành khách thoải mái mua vé, chờ xe trong bến. Ông Doãn Anh Pháp, Phó Giám đốc bến xe Mỹ Đình, cho biết:
“Về phía bến thì cũng khuyến cáo hành khách và nhân dân vào bến mua vé đi xe. Thứ nhất là khi mua vé đi xe thì đảm bảo quyền lợi, có bảo hiểm và khi vào bến thì được sử dụng các dịch vụ. Cơ sở hạ tầng bến đã được đầu tư khang trang, nhiều doanh nghiệp lớn đã mở phòng chờ chất lượng cao, có điều hòa, đồ ăn nhanh. Bến cũng yêu cầu các nhà xe ký cam kết vào bến đúng quy định.”
Về phía lực lượng chức năng, Đội CSGT đường bộ số 6 đang triển khai đồng bộ nhiều biện pháp. Ngoài tuần tra lưu động, đội 6 đã lắp camera tại các điểm nóng như cổng trường Đại học Ngoại ngữ, cửa hàng Toyota Mỹ Đình và chân cầu Thăng Long để phạt nguội nhà xe vi phạm.
Thiếu tá Nguyễn Tuấn Điệp, cán bộ Đội CSGT đường bộ số 6, thẳng thắn chỉ ra căn nguyên để giải quyết vòng lặp vi phạm rồi lại tái phạm này:
“Khuyến cáo đến người dân khi mà di chuyển bằng phương tiện xe khách cố định thì hãy vào bến. Thứ nhất là đảm bảo an toàn khi mình tham gia giao thông. Cái thứ hai là tránh việc là các nhà xe người ta đi vòng lòng vòng để bắt chở khách. Tại vì nếu như mà hành khách mà không đón xe ở dọc đường thì xe khách người ta cũng sẽ không đi lòng vòng, mà người ta một mạch người ta về luôn.”
Xử lý nghiêm vi phạm, đã thực hiện thường xuyên. Camera giám sát, có lắp đặt tại nhiều vị trí. Phối hợp giữa bến xe và CSGT, đã được triển khai liên tục. Nhưng không một lực lượng nào có thể đứng 24/24 trên từng mét đường nói chung và xung quanh bến xe Mỹ Đình nói riêng.
Câu chuyện xe khách vi phạm đón trả khách sẽ tiếp tục tái diễn chừng nào người dân còn đứng dọc đường vẫy xe, và nhà xe còn “tặc lưỡi” cho rằng tiền phạt vẫn rẻ hơn tiền bắt khách dọc đường, trong khi ý thức bảo đảm an toàn giao thông thì không được nhớ tới.