Từ những chiếc xe vốn chỉ được thiết kế để vận hành an toàn ở tốc độ thấp, nhiều phương tiện đã bị can thiệp kết cấu, biến thành những "quái xế điện" lao vun vút trên đường phố.
Từ nhu cầu tăng tốc đến hiểm họa trên đường phố
"Con tôi ở nhà ngoan lắm!"
Đó là câu nói quen thuộc mà lực lượng chức năng thường nghe từ phụ huynh mỗi khi xảy ra vi phạm liên quan đến thanh thiếu niên.
Nhưng thực tế lại đặt ra một câu hỏi khác:
"Các em ngoan ở nhà, nhưng mấy khi các em ở nhà?"
Khi nhiều phụ huynh buông lỏng quản lý, những chiếc xe điện vốn được mua để con em đi học an toàn lại bị chính các em hoặc các cơ sở độ chế biến thành phương tiện tiềm ẩn đầy rủi ro.
Trên nhiều tuyến đường tại TP.HCM, không khó để bắt gặp những chiếc xe đạp điện, xe máy điện do học sinh điều khiển chạy với tốc độ chẳng khác gì xe máy phân khối lớn. Nhiều người dân tỏ ra lo lắng khi chứng kiến thực trạng này:
“Với việc độ xe lên như vậy đi rất là nguy hiểm cho người đi đường, nguy hiểm cho chính bản thân mình.”
“Mình thấy mấy đứa học sinh giờ đi xe đạp điện hay không đội mũ bảo hiểm rồi độ chế nhiều lắm, chạy đôi khi còn nhanh hơn xe máy nên rất nguy hiểm”.
Nếu như trước đây xe điện được chọn vì sự an toàn, thì nay không ít người lại tìm cách phá bỏ chính giới hạn an toàn ấy. Khi được hỏi vì sao độ xe, câu trả lời của nhiều học sinh khá đơn giản: "Con muốn tăng tốc độ nên con mới độ bình, bánh xe với IC để xe đi nhanh hơn."
Từ nhu cầu "đi nhanh hơn một chút", nhiều chiếc xe điện đã được thay IC, nâng cấp động cơ, câu nối thêm pin, thay đổi kết cấu kỹ thuật. Những chiếc xe vốn chỉ được thiết kế để vận hành ở tốc độ an toàn nay lại được "phù phép" để lao vun vút trên đường phố, vượt xa giới hạn ban đầu của nhà sản xuất.
Theo Luật sư Dương Phúc Hậu, Đoàn Luật sư TP.HCM, việc độ chế này tiềm ẩn nhiều hệ lụy nghiêm trọng:
"Về quy định pháp luật, xe đạp điện chỉ là xe thô sơ thì chỉ được phép chạy 20-25km/h. Tuy nhiên, sau khi độ lại thì có thể chạy nhanh lên tới 40-45km/h, tương đương xe máy, vì vậy rất nguy hiểm đối với các phương tiện giao thông khác."
Siết kiểm tra các đường dây độ chế xe điện
Không chỉ tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông, hoạt động độ chế xe điện còn kéo theo những rủi ro cháy nổ khó lường từ các loại pin, linh kiện không bảo đảm chất lượng. Trước thực trạng này, thời gian qua, các tổ công tác của Công an TP.HCM gồm Cảnh sát giao thông, Cảnh sát kinh tế, Cảnh sát hình sự và Cảnh sát phòng cháy chữa cháy đã đồng loạt kiểm tra 7 cơ sở có dấu hiệu vi phạm liên quan đến hoạt động lắp ráp, cải tạo xe điện trên địa bàn thành phố.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện nhiều thủ đoạn mới trong việc độ chế xe điện. Đáng chú ý, tại một cơ sở lắp ráp xe điện và cải tạo pin xe điện ở xã Xuân Thới Sơn, cơ quan chức năng thu giữ số lượng lớn hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ cùng nhiều loại pin đã qua sử dụng được thu gom để tái chế, cải tạo. Theo ghi nhận ban đầu, các sản phẩm sau khi được "phù phép" sẽ được gắn nhãn hợp quy, hợp chuẩn rồi đưa ra thị trường tiêu thụ.
Trung tá Hoàng Bá Tuấn, Phó Trưởng Phòng PC08, Công an TP.HCM cho biết:
“Theo ghi nhận ban đầu, các sản phẩm này sau khi được cải tạo sẽ được gắn nhãn hợp quy, hợp chuẩn rồi đưa ra thị trường tiêu thụ. Hiện vụ việc đang được Công an TP.HCM tập trung điều tra, xử lý nghiêm theo chỉ đạo của Ban Giám đốc Công an thành phố.
Trong thời gian tới, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục triển khai chuyên đề kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến xe điện, nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông trên địa bàn TP.HCM, đồng thời góp phần thực hiện hiệu quả đợt cao điểm 45 ngày đêm do Ban Giám đốc Công an thành phố phát động.”
Những chiếc xe điện được tạo ra để phục vụ mục tiêu giao thông xanh, an toàn và thân thiện với môi trường. Thế nhưng, khi bị can thiệp kết cấu để chạy nhanh hơn, mạnh hơn, chúng cũng đồng thời mang theo nhiều nguy cơ mất an toàn hơn. Tăng thêm vài chục cây số tốc độ có thể mang lại cảm giác thích thú nhất thời. Nhưng trên đường phố, điều đáng giá nhất không phải là đi nhanh đến đâu, mà là về nhà an toàn thế nào. Và để những phương tiện "xanh" không trở thành "hung thần", bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng, rất cần ý thức của người sử dụng và sự quan tâm, quản lý sát sao từ gia đình.