"Thì chạy cũng bình thường thơi, tại giờ hỏng có tiền mua xe nhỏ. Nhà chỉ có chiếc xe này Cha để lại, cha con mất rồi để lại cho con luôn nên con lấy đi vậy chứ, bây giờ mà mua xe mới cũng để chật nhà."
"Cha mẹ đi xa rồi nên hồi sáng này không ai chở đi học nên con lấy đi."
"Học sinh thứ nhất là chưa đủ tuổi mà nó chạy xe cao phân khối, thứ 2 nữa là nó không có qua trường lớp học bằng lái nầy kia mà nó chạy thì rất là nguy hiểm."
Đó là những lời biện bạch của học sinh cùng những lo lắng của người đi đường trước tình trạng ngày càng nhiều học sinh điều khiển xe máy có dung tích xi lanh trên 50 cm3 để đến trường. Dạo quanh 1 vòng tại các trường cấp III trên địa bàn Thành phố Mỹ Tho như trường Trần Hưng Đạo nằm ngay giao lộ Trần Hưng Đạo – Lý Thường Kiệt thuộc địa bàn phường 6 thành phố Mỹ Tho, trường THPT Nguyễn Đình Chiểu cơ sở 1 trên đường Hùng Vương, thuộc địa bàn phường 1, hay cơ sở 2 của trường Nguyễn Đình Chiểu trên địa bàn xã Tân Mỹ Chánh vào mỗi buổi sáng hoặc vào giờ tan học, không khó để bắt gặp những học sinh khoát trên người bộ đồ đồng phục có Logo của nhà trường lao vun vút trên những chiếc xe phân khối lớn từ những chiếc Dream II, Wave 110 cho tới những chiếc xe sang chính hiệu như Airblade, Vison và có cả SH.
Thậm chí những học sinh này còn chạy hàng 2, hàng 3, chạy lạng lách với tốc độ cao trên những con đường đông nghẹt vào giờ tan tầm.
Có mặt tại cổng vào của trường Nguyễn Đình Chiểu 2 trên địa bàn xã Tân Mỹ Chánh vào lúc sáng sớm, chỉ trong khoảng 15 phút, chúng tôi ghi nhận có hơn 50 học sinh đến trường bằng xe máy, trong đó có khoảng hơn 19 em đi xe trên 50 phân khối. Khi chúng tôi hỏi các em về việc các em có biết điều khiển xe phân khối lớn khi chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe là vi phạm an toàn giao thông hay không thì các em đưa ra rất nhiều lý do:
"Con chạy kiểu như con chạy chậm. bình thường thôi, không có gì hết. Chạy cũng bình thường thôi, tại giờ không có tiền mua xe nhỏ, có chiếc xe này cho con để lại tại vì cha con mất rồi để lại cho con luôn nên con lấy đi. Chứ giờ mua xe mới cũng để chật nhà. Con biết nhưng bây giờ con không còn cách nào hết. Mẹ con cũng bận đi làm, ở nhà chỉ có 1 mình mẹ con thôi, con cũng không còn cách nào khác."
Thực tế, hàng năm Ban an toàn giao thông cùng Sở Giáo dục và đào tại tỉnh đều có ký kết liên tịch trong việc tuyên truyền phố biến giáo dục pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông tại các điểm trường. Vào đầu năm học, các trường đều cho học sinh và phụ huynh ký cam kết đảm bảo trật tự an toàn giao thông.
Thậm chí, một số trường trên địa bàn thành phố Mỹ Tho như Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu cơ sở 2, Trường Chuyên Tiền Giang, Trường THPT Phước Thạnh còn tổ chức xe buýt chuyên đưa đón học sinh.
Nói về công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật học đường của trường THPT Nguyễn Đình Chiểu trong thời gian qua, thầy Trần Thanh Khoa –Phụ trách đoàn thanh niên của trường chia sẻ:
"Đầu năm thì nhà trường đã cho học sinh làm bảng cam kết là không được sử dụng xe phân khối lớn tham gia giao thông khi chưa đủ tuổi. Nhà trường có mời một số anh chị ở bên giao thông về tuyên truyền. Nhiều khi có nhiều em ở xa, nhà xa, ba mẹ không có thời gian đưa con đi học thì việc đưa đón bằng xe buýt này là rất hợp lý và tiện lợi cho các em."
Thầy Cao Thanh Tùng – Giáo viên trường Nguyễn Trãi, xã Tân Hào, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, cho rằng, việc học sinh thực hiện nghiêm cam kết ngay từ đầu năm về đảm bảo trật tự an toàn giao thông vẫn có lúc còn nhiều hạn chế, nhà trường chỉ quản lý được trong khuôn viên nhà trường, còn khi các em tan trường thì rất khó quản lý. Bởi thực tế, các em không dám mang những chiếc xe trên 50 cm3 vào bãi giữ xe của nhà trường mà gửi vào các bãi xe xung quanh. Điều này đặt ra nhiều khó khăn cho công tác quản lý, nhắc nhở kịp thời.
"Đầu năm là cho viết cam kết hết đó chứ như không vi phạm an toàn giao thông làm 1 bảng riêng, rồi 1 bảng cam kết không vi phạm các tệ nạn xã hội. tổng cộng là 2 bảng cam kết. Đầu năm là cho viết đem về cho cha mẹ ký đàng hoàng.
Công an cũng có lập biên bản mà không có gửi cho trường, bởi vì các em chưa đủ tuổi. Nếu mà bị gửi biên bản về trường là bị đạo đức yếu, hạnh kiểm yếu luôn vì vi phạm lỗi nghiêm trọng", thầy Cao Thanh Tùng nói.
Theo báo cáo của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc chuyên đề về đảm bảo an toàn giao thông đối với HS chiều ngày 02/11 vừa qua, tính từ ngày 15/12/2022 đến 14/10/2023, tai nạn giao thông liên quan đến HS (độ tuổi 6 - 18) xảy ra 881 vụ chiếm 8,96% số vụ tai nạn giao thông toàn quốc, làm chết 490 người.
Trong đó có 737 vụ do thiếu niên, HS dưới 18 tuổi đi bộ, trực tiếp điều khiển phương tiện liên quan trong vụ tai nạn giao thông, làm chết 378 người, bị thương 658 người.
Về phương tiện điều khiển liên quan trong vụ tai nạn giao thông: xe mô tô từ 50-175 cm3 chiếm tới 71,31%. Lực lượng cảnh sát giao thông toàn quốc trong 10 tháng năm 2023 đã phát hiện, xử lý 64.446 trường hợp HS vi phạm trật tự an toàn giao thông, phạt tiền 39,267 tỉ đồng; tạm giữ 61.356 xe mô tô. Những con số đáng quan ngại về tình trạng vi phạm luật giao thông đường bộ của đối tượng là học sinh trong thời gian qua.
Để hạn chế tình trạng thanh thiếu niên vi phạm trật tự an toàn giao thông, đặc biệt là việc học sinh điều khiển phương tiện tham gia giao thông khi chưa đủ tuổi, Trung tá Phan Văn Tâm – Đội trưởng đội cảnh sát giao thông Công an huyện Giồng Trôm cho biết:
"Để hạn chế tình trạng học sinh chưa đủ tuổi điều khiển xe đến trường, về phía nhà trường, cần rà soát, nắm lại tất cả các trường hợp học sinh đến trường bằng xe môtô, xe gắn máy, qua đó sàn lọc, lập danh sách những trường hợp các em chưa đủ tuổi điều khiển xe đến trường, nắm lại biển số xe, cũng như nơi gửi xe của các em để phối hợp quản lý chặt các em."
Nhằm hạn chế tình trạng học sinh điều khiển xe máy phân khối lớn khi chưa đủ tuổi, đồng thời han chế đến mức thấp nhất các vụ tai nạn giao thông liên quan đến học sinh, thì rất cần sự phối hợp đồng bộ hơn nữa giữa các cấp, các ngành, nhà trường, gia đình, xã hội trong việc tuyên truyền, giáo dục, trong đó vai trò của gia đình là hết sức quan trọng. Các bậc phụ huynh cần cân nhắc khi mua xe, giao xe cho con.
Khi bố mẹ nghiêm khắc, không dung túng, không tạo điều kiện, không “chiều” con thái hóa thì tình trạng người trẻ điều khiển phương tiện không đúng độ tuổi quy định sẽ được kéo giảm.