Tuy nhiên sau khi đạt được thỏa thuận, các đối tượng này lại đem các phương tiện chuyên dụng đến để khai thác đất trái phép với chiều sâu gần 10m khiến những khu vực này đến nay dường như không thể phục hồi.
Sau hơn 30 phút di chuyển bằng Vỏ lãi trên con kênh T5, phóng viên đã đến được khu vực ấp Láng Cơm, xã Bình Giang, huyện Hòn Đất nơi giáp ranh giữa 2 tỉnh Kiên Giang và An Giang, tại đây 2 năm trước đã bị nhiều đối tượng đến khai thác đất trái phép và để lại những hậu quả nghiêm trọng.
Theo quan sát của phóng viên, khu vực đất nông nghiệp nơi mà trước đây người dân dùng để trồng lúa hiện đã trở thành “Vịnh Hạ Long” thu nhỏ với mênh mông là nước và lỏm chỏm vài mô đất còn sót lại của việc khai thác đất trái phép. Đất ranh giới giữa kênh T5 và ruộng cũng bị các đối tượng đào bới đến tan hoang.
Nhiều người dân cho biết, tình trạng khai thác đất đến nay đã không còn, tuy nhiên khi nhớ đến vẫn còn ám ảnh vì các đối tượng hoạt động rất chuyên nghiệp và manh động.
“Ban đêm đi ngang thấy thuyền lớn nhỏ chạy ra, chạy vào lấy đất đèn đốt sáng như ở chợ.”
“Phần lớn hoạt động từ 1h đếm 4h sáng, mỗi khi hoạt động tiếng máy xúc vang trong đêm rất lớn. Hồi đó tại đây trồng lúa giống như những ếng đất khác. Nhóm người này còn phá lấy đất của bờ kênh giờ khúc ruộng bị đào với con kênh là liền với nhau luôn, các đối tượng làm như vậy để phương tiện vào bờ ruộng chở đất đi.”
Bởi nghèo khó và công việc làm ruộng không đem lại kinh tế cao khiến người dân đã bị các đối tượng xấu dụ dỗ, lừa gạt nhằm thuê và mua lại đất với giá cao ngất ngưởng, rồi sau đó sử dụng với mục đích khai thác đất. Những khu vực đất bị khai thác có độ sâu gần 10m dẫn đến không thể phục hồi và đành bỏ trống theo tháng năm.
Một người dân kể lại: “Lợi dụng người dân nói là mua để làm ruộng nhưng không làm mà dùng khai thác đất. Người dân lúc đó chỉ biết nhìn thôi chứ có làm gì được đâu. Họ mua với giá cao quá, người dân thấy bán có lời rồi dùng tiền đó đi chỗ khác kinh doanh tốt hơn thì người ta bán, chứ đâu có nghĩ là mua để đào đất. Giờ đất đó bỏ chứ làm được gì nữa đâu, tại đào sâu quá không thể san lấp lại được.”
Hậu quả của việc khai thác đất rất nặng nề, bởi không chỉ khiến những vị trí bị khai thác bỏ trống mà còn gây ảnh hưởng đến các khu vực đất lân cận. Một người dân bức xúc nói: “Người dân ở gần nhưng rất bức xúc, khai thác như vậy rồi bà con nông dân làm ruộng còn làm được gì nữa. Theo như kinh nghiệm mà đất kế những khu vực bị khai thác như vậy thì vào thời điểm nắng kéo dài sẽ bị rút nước qua, khó giữ nước lắm tại vì đào sâu quá mà.”
Ông Nguyễn Văn Hoà – Chủ tịch UBND xã Bình Giang cho biết, thời gian trước đây xã Bình Giang là một trong những điểm nóng của tình trạng khai thác đất trái phép khi có diện tích khoảng 40 hecta đất nông nghiệp vì đào bới.
Trước tình trạng này địa phương đã tham mưu với huyện Hòn Đất thành lập tổ phản ứng nhanh để phối hợp tuần tra, kiểm soát và phát hiện xử lý kịp thời. Cùng với đó tuyên truyền đến người dân đề cao cảnh giác trước các trường hợp mua, mướn đất nhằm tránh dẫn đến việc khai thác đất trái phép, từ đó giải quyết dứt điểm tình trạng này cho đến nay.
“Để ngăn chặn hành vi khai thác đất trái phép UBND xã đã tuyên truyền đến người dân trên địa bàn nghiêm cấm không được bán đất trái phép khi chưa có chủ trương của chính quyền địa phương, tại vì khu vực đất đó hiện nhà nước đang quản lý. Bên cạnh đó để ổn định tình hình trong thời gian tới thì xã đã tiến hành đặt những bảng cấm khai thác đất trái phép dưới mọi hình thức. Ngoài ra thực hiện cắm những cọc tại các cửa vào của kênh lớn để ngăn cản các phương tiện sà lan vào khai thác đất”, ông Nguyễn Văn Hoà cho biết.
Theo ông Dương Minh Tâm – Chủ tịch UBND huyện Hòn Đất, các địa điểm diễn ra tình trạng khai thác đất trái phép thường tập trung tại khu vực vùng sâu, vùng xa, giáp ranh với tỉnh An Giang, nơi phương tiện giao thông khó di chuyển đến. Qua điều tra, phần lớn những đối tượng sinh sống tại An Giang và đất sau khi bị khai thác là để bán lại cho các nơi sản xuất gạch.
Ngoài ra, Chủ tịch UBND huyện Hòn Đất cũng nhìn nhận công tác quản lý khoáng sản của địa phương thời gian qua chưa chặt chẽ dẫn đến xảy ra những vụ việc khai thác đất trái phép, nhiều địa phương trên địa bàn huyện còn ngại khó trong việc xử lý vấn đề.
Để xử lý kiên quyết đối với các trường hợp khai thác đất trái phép, thời gian tới UBND huyện Hòn Đất sẽ xem xét lại công tác chỉ đạo điều hành, đề ra những giải pháp phù hợp với thực tế:
“Tham mưu ban thường vụ huyện uỷ chỉ đạo cả hệ thống chính trị vào cuộc, trong đó tăng cường giải pháp tuyên truyền. Ngoài ra, huyện đã tham mưu tỉnh Kiên Giang thành lập ban chỉ đạo và tổ công tác liên ngành để kiểm tra, đồng thời xử lý kịp thời đối với việc khai thác khoáng sản bất hợp pháp. Cùng với đó địa phương đã chỉ đạo công an tăng cường phối hợp cùng với lực lượng chức năng của tỉnh giáp ranh về vấn đề an ninh trật tự, trong đó trọng tâm là xử lý các đối tượng khai thác khoáng sản.
Về lâu dài, huyện chỉ đạo các xã, thị trấn tăng cường hơn nữa công tác quản lý nhà nước; đồng thời giao trách nhiệm người đứng đầu, cụ thể là chủ tịch các xã, thị trấn chịu trách nhiệm với chủ tịch UBND huyện nếu tiếp tục để xảy ra tình trạng lấy đất bất hợp pháp.”
Khai thác đất trái phép để lại những hậu quả cực kỳ nghiêm trọng. Thế nên, mỗi người dân cần tỉnh táo với các đối tượng hỏi mướn và mua đất, tuyệt đối không vì chút lợi ích trước mắt mà đánh mất kinh tế lâu dài.