Nơi biển hát cùng núi đá

 Nơi biển hát cùng núi đá

Giữa miền Tây Nam Bộ - nơi những cánh đồng trải dài như bất tận và những dòng sông mang nặng phù sa miệt mài xuôi chảy  vẫn có một vùng đất hiện lên với dáng hình thật khác. Ở nơi ấy, biển xanh trải dài ngay dưới chân những dãy núi đá vôi hàng triệu năm tuổi, nơi người dân mỗi ngày thức dậy cùng tiếng sóng, ra khơi khi trời còn tối và trở về khi bình minh vừa kịp nhuộm vàng mặt biển.

Đó là Kiên Lương (An Giang) - vùng đất nơi núi như chạm vào biển, nơi đất và nước giao hòa trong một không gian vừa hoang sơ vừa gần gũi. 

Vệt nắng bình minh trên bến cá Ba Hòn

Một ngày mới tại Kiên Lương, khi trời còn chưa kịp hửng sáng, phía đường chân trời biển Tây chỉ mới loang loáng một vệt nhạt, thì ở bến cá Ba Hòn đã rộn ràng từ giữa đêm. Cả bến cảng sáng rực ánh đèn, những chiếc ghe đánh bắt xuyên đêm nối nhau cập bến sau nhiều giờ lênh đênh trên biển. Tiếng máy ghe nổ giòn giữa không gian tĩnh lặng của buổi sớm, hòa cùng tiếng sóng vỗ ì oạp vào mạn thuyền, tiếng người gọi nhau lanh lảnh và những cuộc ngã giá vội vàng của thương lái đã tạo nên một bản hòa âm đặc biệt chỉ có ở làng biển lúc bình minh.

Len giữa những sọt cá cơm còn ánh bạc, những mẻ mực tươi vừa được đưa lên bờ, người ta cảm nhận rõ vị mặn của biển vẫn còn đọng trên những tấm lưới ướt sương đêm và trên gương mặt sạm nắng của những người vừa trở về sau một chuyến ra khơi.

Ông Nguyễn Văn Tâm, “lão ngư” đã hơn hai mươi năm gắn bó với biển Kiên Lương lặng lẽ ngồi bên mạn ghe, đôi tay thoăn thoắt gỡ từng con cá mắc lưới, vừa làm vừa kể cho chúng tôi nghe câu chuyện của một đêm biển dài vừa khép lại:

“Chúng tôi thường đi từ chiều hôm trước, tới sáng mới vô. Biển thuận thì ghe nào cũng có cá. Cực nhưng quen rồi, bỏ biển không được đâu.”

Nhìn đôi bàn tay rám nắng thoăn thoắt của “lão ngư” này, chúng tôi hiểu, biển không chỉ là nơi mưu sinh mà đã hóa thành một phần máu thịt của con người nơi đây. Những bàn tay chai sần vì gió muối, vì dây lưới và mái chèo.

Ở vùng biển Kiên Lương này, thời gian không được tính bằng giờ mà theo con nước, theo màu trời, theo nhịp gió mùa. Biển không chỉ cho cá tôm, mà còn dạy con người cách kiên nhẫn, cách chấp nhận và hy vọng. Để rồi qua bao năm tháng, biển trở thành ký ức, thành quê hương thứ hai, thành câu chuyện không dứt của những kiếp người làng chài.:“Gia đình tôi làm 2 thế hệ rồi. Làm biển từ lúc mẹ tôi và giờ là tới vợ chồng tôi.”

“Chúng tôi đi khắp nơi, chỗ nào có cá là chúng tôi đến.”

“Một chuyến đi khoảng 22 ngày, về chia cho mỗi người được 23 triệu. Đó là may mắn khi có cá nhiều, chứ đâu phải lúc nào cũng được như thế.”

“Có được con tàu này cũng là cả một quá trình dài, cực khổ của tôi trong 39 năm gắn bó với biển. Những ngày đầu đi biển rồi mình học hỏi, chắt chiu từng đồng, rất cực khổ mới được con tàu như ngày hôm nay.”

Hòn Phụ Tử – Biểu tượng trầm mặc giữa sóng nước Kiên Lương

Rời bến cá khi nắng sớm bắt đầu trải vàng trên mặt biển, chúng tôi men theo cung đường ven biển để đến Hòn Phụ Tử. Con đường uốn lượn giữa một bên là biển xanh ngập nắng, một bên là những dãy núi đá vôi sừng sững. Hiếm nơi nào ở Đồng bằng sông Cửu Long mà biển và núi lại đứng gần nhau đến thế, như thể thiên nhiên đã cố tình đặt hai thế giới khác biệt cạnh nhau để tạo nên một Kiên Lương rất riêng.

Từ xa, Hòn Phụ Tử hiện lên giữa nền trời trong xanh của biển Tây, như một biểu tượng đã gắn bó với Kiên Lương suốt bao năm qua. Đứng lặng khá lâu trước khung cảnh biển ôm lấy những dãy núi đá vôi, anh Nguyễn Hoàng Dũng, du khách đến từ Hạ Long, không giấu được sự thích thú khi lần đầu đặt chân đến nơi này:

"Cảnh quan nơi đây vô cùng đẹp, có thể ví như Vịnh Hạ Long của miền Nam. Nếu chưa có dịp đến Hạ Long (Quảng Ninh), du khách ở khu vực phía Nam hoàn toàn có thể đến đây để cảm nhận vẻ đẹp rất đặc trưng của vùng núi đá vôi xen biển."

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều người vẫn ưu ái gọi Hòn Phụ Tử là “Vịnh Hạ Long phương Nam”. Bởi ngay từ khoảnh khắc đầu tiên chạm mắt, người ta đã thấy một sự sắp đặt kỳ vĩ của thiên nhiên, như thể đất trời đã dành riêng nơi này để thử thách trí tưởng tượng của con người. Biển ở đây không đứng tách rời, mà mềm mại như một dải lụa xanh biếc, ôm trọn lấy những vách núi đá vôi đã trải qua hàng triệu năm phong hóa. Từng lớp sóng vỗ vào chân núi, không ồn ào dữ dội, mà miên man, bền bỉ như nhịp thở của thời gian.

Giữa không gian ấy, những khối đá vươn lên từ mặt biển như những cột mốc cổ xưa, trầm mặc và kiêu hãnh. Xa xa, màu xanh của biển và màu xám bạc của núi đá hòa vào nhau, không còn ranh giới rõ rệt, tạo nên một bức tranh thiên nhiên vừa hùng vĩ vừa mơ màng. Ở đó, biển không chỉ là biển, núi không chỉ là núi, mà cả hai như đang dựa vào nhau, nâng đỡ nhau qua bao biến thiên của thời gian, để giữ lại một vẻ đẹp nguyên sơ, lặng lẽ mà bền bĩ.

Ông Trần Bình Trọng, Chủ tịch UBND xã Kiên Lương cho biết, sau khi được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba đơn vị hành chính là xã Bình An, xã Bình Trị và thị trấn Kiên Lương trước đây, địa phương đang sở hữu một quần thể tài nguyên du lịch khá đa dạng. Đó là danh thắng Hòn Phụ Tử - Bãi Dương, khu di tích lịch sử - thắng cảnh Mo So, Chùa Hang,... tất cả đang tạo nên một bức tranh du lịch nhiều màu sắc, nơi biển, núi, lịch sử và văn hóa cùng hội tụ.

Với những lợi thế ấy, trong nhiệm kỳ 2025 - 2030, xã Kiên Lương xác định phát triển du lịch, trọng tâm là du lịch biển, trở thành một trong những khâu đột phá để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Ông Trọng cho biết thêm: "Về định hướng lâu dài, địa phương sẽ tăng cường bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời gìn giữ giá trị của các di tích đã được công nhận cấp quốc gia và cấp tỉnh, cũng như bảo vệ khu dự trữ sinh quyển trên địa bàn xã Kiên Lương.

Bên cạnh đó, địa phương sẽ tập trung kêu gọi các nhà đầu tư có tiềm lực để khai thác hiệu quả những tiềm năng, lợi thế về du lịch mà thiên nhiên đã ưu đãi ban tặng cho Kiên Lương, góp phần đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của địa phương."

Đi hết một ngày ở Kiên Lương, chúng tôi nhận ra điều níu chân du khách không chỉ là biển xanh, những dãy núi đá vôi kỳ vĩ hay các di tích in đậm dấu ấn lịch sử. Điều đáng quý hơn cả là cách người dân nơi đây gìn giữ những giá trị của quê hương. Biển vẫn ngày ngày mang cá về bờ. Hòn Phụ Tử vẫn đứng đó như biểu tượng của vùng đất nơi núi gặp biển. Và Kiên Lương hôm nay đang từng bước đánh thức những tiềm năng vốn có, để mỗi du khách khi ghé qua không chỉ mang về những bức ảnh đẹp, mà còn mang theo ký ức về một miền đất giàu bản sắc, hiền hòa và khao khát vươn lên.

Đến với Kiên Lương là đến với một miền đất đặc biệt, nơi biển không chỉ xanh mà còn như đang cất tiếng hát, hòa cùng những dãy núi đá vôi đã đứng đó hàng triệu năm, lặng lẽ mà kiêu hãnh giữa gió trời phương Nam. Từ một vùng đất từng trải qua nhiều khó khăn, Kiên Lương hôm nay đang từng ngày đổi thay, vươn mình trong nhịp sống mới.

Nhưng trong sự chuyển mình ấy, vẫn còn nguyên vẹn một phần hồn cốt rất đỗi thân quen – đó là hương vị của biển, của những món ăn dân dã, mộc mạc mà đậm đà nghĩa tình. Những món ăn ấy không cầu kỳ, không kiểu cách, nhưng lại mang trong mình vị mặn mòi của sóng, vị nồng ấm của bàn tay người lao động, và cả ký ức của bao thế hệ đã lớn lên bên bờ biển này.

Để rồi, mỗi khi nhớ về Kiên Lương, người ta không chỉ nhớ cảnh sắc núi biển giao hòa, mà còn nhớ đến một miền hương vị đã trở thành sợi dây lặng lẽ níu giữ tâm hồn, bền bỉ và sâu nặng, như lời kể của thính giả Hoàng Quân trong câu chuyện gửi đến Chudu3260!

 Cá cơm rim của mẹ

Gửi những người bạn phương xa,

Có những món ăn đi qua đời người một cách lặng lẽ, không ồn ào gọi tên, nhưng lại neo chặt trong ký ức như thể chưa từng rời đi. Với tôi, món ăn ấy là cá cơm rim – một món dân dã của xứ biển nghèo quê tôi, tưởng chừng nhỏ bé đến mức người ta dễ quên, nhưng lại đủ sức nuôi lớn cả một miền tuổi thơ.

Tôi vẫn nhớ như in những buổi chiều bảng lảng gió biển, khi mặt trời chưa kịp tắt hẳn sau những dãy núi đá vôi xa xa. Ánh sáng khi ấy không còn gắt, mà mềm đi, rơi xuống sân nhà như một lớp bụi vàng mỏng. Và trong thứ ánh sáng mơ hồ ấy, tôi thấy mẹ.

Mẹ tôi ngồi bên bếp lửa nhỏ, dáng người gầy nhưng vững chãi như chính những con sóng ngoài kia chưa bao giờ biết mỏi. Chiếc bếp than lách tách, khói bốc lên quyện vào gió biển, làm mái tóc mẹ như mờ đi, như hòa vào cả buổi chiều đang trôi chậm. Bên cạnh mẹ là rổ cá cơm - những con cá nhỏ li ti, trong suốt, vừa được cha mang về sau buổi thả lưới sớm.

Mẹ không vội. Mẹ nhặt từng con cá, rửa lại bằng nước sạch. Tỏi được đập dập, phi vàng cho dậy mùi. Đường, nước mắm, chút ớt cay nồng - tất cả được mẹ đong bằng thói quen hơn là cân đếm. Và rồi cá cơm được đổ vào chảo nóng. Âm thanh ấy, tôi vẫn còn nghe thấy đến tận bây giờ: tiếng xèo nhẹ, tiếng đũa mẹ đảo đều, tiếng đường tan ra quyện lấy vị mặn của biển, tạo thành một thứ mùi hương vừa ngọt, vừa mặn, vừa cay - như chính đời sống của người dân xứ biển.

Mẹ rim đến khi từng con cá săn lại, bóng lên một lớp mật nâu sậm, dẻo lại như giữ trọn cả nắng gió của biển khơi. Bàn tay mẹ lúc ấy thoăn thoắt mà dịu dàng, như thể mẹ đang gói ghém cả tuổi thơ chúng tôi vào trong chiếc chảo nhỏ kia. Tôi thường ngồi ở góc bếp, nhìn bóng mẹ in lên vách tường loang lổ ánh lửa. Có lúc mẹ quay lại, khẽ cười, bảo “đợi chút nữa thôi con”. Chỉ một câu nói giản dị vậy mà đủ làm cả buổi chiều trở nên ấm áp lạ!

Sau này lớn lên, đi xa, tôi đã từng nếm nhiều món ăn ngon hơn, cầu kỳ hơn. Nhưng chưa có món nào khiến tôi thấy mình bé lại như ngày ngồi chờ đĩa cá cơm rim của mẹ. Bởi trong món ăn ấy không chỉ có cá, có đường, có mắm… mà còn có dáng mẹ bảng lảng trong chiều, có tiếng sóng ngoài xa, có cả một miền ký ức không thể gọi tên thành lời. Và tôi hiểu, có những món ăn không chỉ để ăn. Chúng là nơi con người ta trở về, mỗi khi mỏi mệt giữa cuộc đời rộng lớn.

Cá cơm rim của mẹ tôi – đơn sơ vậy thôi, mà nuôi lớn cả một đời người!