Không rõ cơ sở pháp lý với đề án thu phí vỉa hè tại TP.HCM

Ông Nguyễn Kiên Giang - Phó trưởng phòng Quản lý bảo trì và khai thác công trình giao thông, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, vỉa hè ở trung tâm TP có tính chất khác với vỉa hè ở huyện ngoại thành vì còn có vai trò quan trọng về mỹ quan đô thị.Thời gian qua, vỉa hè của thành phố có tình trạng xuống cấp, từ nay đến Tết Nguyên đán 2026 nhiều tuyến vỉa hè sẽ được chỉnh trang, cải tạo để đảm bảo mỹ quan và an toàn giao thông cho người đi bộ.

Đối với đề án thu phí vỉa hè, Sở Tài chính có công văn kèm theo ý kiến của Sở Tư pháp nêu nhận định là chưa rõ cơ sở pháp lý để xây dựng đề án theo Nghị định 44/2024 của Chính phủ (quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ do Nhà nước đầu tư, quản lý).

Do đó, Sở Xây dựng phối hợp với các đơn vị có liên quan kiến nghị Bộ Xây dựng sửa đổi, bổ sung cả Nghị định 165/2024 (hướng dẫn thi hành một số điều của Luật đường bộ) và Nghị định 44/2024 theo hướng phù hợp hơn với thực tế vận hành đô thị của TP.HCM.

Ông Giang khẳng định, việc quản lý lòng đường, vỉa hè hiện nay TP.HCM thực hiện đúng theo Nghị định 165/2024. Trong đó, Nghị định rất chi tiết và không giao cho địa phương thẩm quyền thực hiện một số nội dung. Trước đây, nhiều quận huyện của TP cấp phép cho mua bán trên vỉa hè với thời hạn 1 năm, sau đó phải bãi bỏ và hoàn trả lại nguyên trạng.

Về việc quản lý, sử dụng lòng đường, hè phố trên địa bàn, ông Giang cho biết, trước đây HĐND TP.HCM và HĐND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) ban hành các nghị quyết về việc thu phí sử dụng vỉa hè, tuy nhiên sau khi thực hiện tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp không còn phù hợp.

Hiện nay, Sở Xây dựng TP.HCM đang phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát và đề xuất chủ trương ban hành nghị quyết mới, thay thế các nghị quyết được các tỉnh trước đây ban hành. Đồng thời, ban hành mức phí phù hợp trên địa bàn tỉnh Bình Dương (cũ). Các hoạt động đã nộp phí sử dụng lòng đường, vỉa hè theo nghị quyết của các địa phương cũ thì phải nộp lại cho cơ quan đường bộ quản lý.

Tháng 7/2023, UBND TP.HCM ban hành Quyết định 32 về quản lý và sử dụng tạm thời một phần lòng đường, hè phố và có hiệu lực từ ngày 1/9/2023.

Từ ngày 1/1/2025, Luật Đường bộ và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ cùng Nghị định 165/2024 chính thức có hiệu lực. Theo quy định mới, UBND cấp tỉnh không còn được ban hành quy định riêng về việc sử dụng lòng đường, vỉa hè và không cho phép sử dụng vỉa hè cho các hoạt động kinh doanh, buôn bán hàng hóa, dịch vụ như trước đây.

Sau đó, UBND TP.HCM ban hành Quyết định số 2828/QĐ-UBND về bãi bỏ Quyết định 32/2023 và có hiệu lực thi hành từ ngày 19/11/2025.