Hiệu quả từ việc đa dạng hóa trồng nấm rơm

Bắt đầu trồng nấm rơm trong nhà từ năm 2021, đến nay Công ty TNHH Ngũ Thường Mekong ở huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang có 9 nhà trồng nấm, với diện tích khoảng 200m2. Mỗi năm sản xuất khoảng 7 đợt/nhà nấm. Ban đầu, đơn vị thử nghiệm bằng việc chất rơm nguyên cuộn, hình trụ trong nhà nhưng nhận thấy không hiệu quả nên đã áp dụng trồng trên kệ.

Bà Lữ Thị Nhật Hằng, Giám đốc Công ty, cho biết: Trồng trên kệ ở cơ sở hiện có 2 hình thức. Một là cuộn giống như chất nấm ngoài trời. Hai là chất lan, trải một lớp rơm rồi rải meo lên. Từ lúc đưa rơm vào nhà nấm đến lúc thu hoạch từ 12-15 ngày, còn nếu tính luôn thời gian ủ cũng hơn 30 ngày. Bắt đầu hái nấm đến khoảng thời gian kết thúc là 15 ngày. Hiện tại một chai meo thu hoạch được khoảng 2kg nấm.

Bà Lữ Thị Nhật Hằng, chia sẻ: Chị sử dụng toàn bộ bằng máy móc hết, bây giờ nó có hệ thống cảm biến nhiệt, nó làm bằng cái màn hình nhà nấm luôn, hạn chế vô nhà nấm kiểm tra mà mình kiểm tra nhiệt độ, kết nối qua điện thoại, nó sẽ báo động. Nó sẽ hiển thị trên màn hình trước cái cửa nhà nấm. Thí dụ nóng quá thì nó tự bật quạt hút để nó hút nhiệt ra, Môi trường nó khô không đạt tiêu chuẩn cho nấm thì tự nó phun sương, còn tự nó sẽ bật đèn sưởi. Thứ nhất là vô ra, nó hạn chế được cái dịch bệnh đem từ ngoài vô. Tiết kiệm được nhân công và cũng đỡ vất vả cho anh em công nhân hơn.

Theo bà Hằng, lợi thế trồng nấm trong nhà là điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm, màu sắc của nấm dễ dàng hơn so với trồng ngoài trời, đặc biệt sản phẩm an toàn, chất lượng cũng nâng lên do quản lý các khâu trong quá trình trồng, chăm sóc nấm.

Bà Lữ Thị Nhật Hằng, chia sẻ thêm: Nấm của chị thì giá chưa bao giờ dưới 50 hết á. Tức là thời điểm nào giá có cũng nhỉn hơn thị trường trung bình thấp nhất cũng khoảng 5 ngàn. Rơm mục thì chị có thể cho trùng quế ăn rồi làm giá thể cho trùng đẻ. Rơm thì chị sẽ mua từ các thương lái, người ta có cái máy cuộn, người ta đi đồng, người ta chở về.

Theo ngành chức năng, việc ứng dụng cơ giới hóa trồng nấm rơm trong nhà có thể khuyến khích làm mô hình kinh tế tuần hoàn vì tận dụng được nguồn phế phẩm. Nông dân lấy rơm trồng nấm thì sau khi chất xong, rơm còn được tận dụng để trồng rau màu, cây ăn trái. Đây là hướng đi bền vững vừa tiết kiệm được chi phí vừa bảo vệ môi trường.

Ông Hồ Văn Tuấn, cán bộ Khuyến nông phường Trà Lồng, thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang, cho biết: Các hộ dân trồng nấm rơm phát triển cũng nhiều, như người ta trồng theo mùa vụ và hiện giờ vẫn có trồng luôn nè, mua rơm, đổ rơm từ nơi xa về. Mùa vụ thì lấy trên địa bàn, còn nghịch vụ thì đổ từ vùng khác về trồng nối hoài tới, còn rơm chất xong thì người ta gom đống lại cho oai mục, người ta tận dụng làm phân hữu cơ như trồng rây, bón mai, vườn cây ăn trái…

Tại Hậu Giang, việc trồng nấm rơm đang phát triển mạnh ở một số địa phương trong tỉnh, trong đó có mô hình trồng nấm rơm trong nhà. Hiện toàn tỉnh có khoảng 66 nhà trồng nấm. Quy mô 100-200m2, mức đầu tư bình quân từ 40-80 triệu đồng/nhà trồng, khấu hao trong 5 năm thì chi phí cho từng năm từ 8-16 triệu đồng/năm. Lợi nhuận bình quân trên 112 triệu đồng/năm.

Ông Trần Văn Tuấn, Trưởng phòng NN&PTNT huyện Phụng Hiệp, chia sẻ: Trồng trong nhà kín nên kiểm soát được tất cả những cái mặt, từ đó, năng suất cao và sản phẩm làm ra sạch và bà con nông dân rất dễ tiêu thụ đối với các siêu thị. Hiện nay những nơi này đang đặt hàng bà con để tiêu thụ các sản phẩm ứng dụng công nghệ cao trong đó có nấm rơm trồng trong nhà kín.

Nấm rơm không chỉ được bán tươi, mà tại ĐBSCL nấm rơm còn được nâng tầm giá trị thông qua việc chế biến. Anh Tống Duy Khương, chủ cơ sở sản xuất và kinh doanh nấm rơm Phước Lộc, ở huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp đã mày mò, nghiên cứu cho ra thị trường sản phẩm nấm rơm đóng gói, được nhiều người tiêu dùng lựa chọn.

Nói về sản phẩm mới của mình, anh Khương bộc bạch: Thường là mình chọn nấm rơm tươi, vừa mới thu hái tại khu vực trồng, đem về cắt, gọt, rửa. Sau đó là sục qua ozone, kế tiếp là mình phải hấp thanh trùng, trải qua quy trình bảo quản, sau đó cho đóng gói, xuất xưởng. Cái vị thì nó sẽ không có khác biệt nhưng mà cái hương nó sẽ không có đậm đà như cái hương nấm rơm tươi, tại vì nó đã trải qua cái quy trình bảo quản của mình rồi nhưng mà nó có nhiều ưu thế là thời gian sử dụng lâu hơn, cách bảo quản dễ dàng hơn, thuận tiện đi xa hoặc di chuyển, vận chuyển.

Có thể thấy, ĐBSCL có nguồn rơm dồi dào, nhưng lâu nay phần lớn người dân đốt hoặc vùi vào đồng ruộng gây ô nhiễm môi trường, tăng phát thải khí metan và khí thải nhà kính. Vì vậy, việc tận dụng rơm vào trồng nấm với các cách làm mới vừa giúp tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, vừa giảm ô nhiễm môi trường, tăng giá trị kinh tế cho nhà nông.