Hải trình đầu năm: Theo sóng xuân ra biển lớn

Theo sóng xuân, gửi trọn niềm tin ra biển lớn

Trong làn gió mặn mòi của biển cả, những con tàu nối nhau rời bến, mang theo niềm tin, hy vọng của ngư dân về một năm mưa thuận, gió hòa, mùa biển yên lành, tôm cá đầy khoang. Chuyến hải trình đầu năm không chỉ là chuyến ra khơi mở hàng, mà còn gửi gắm khát vọng mưu sinh, bám biển, giữ nghề của bao thế hệ ngư dân.

Đồng hành cùng bà con ngư dân trong những ngày đầu năm là lực lượng biên phòng, kiểm ngư và hệ thống cảng cá vẫn làm việc liên tục, lặng lẽ hỗ trợ, tạo điều kiện để từng chuyến ra khơi được thông suốt, an toàn.

Đầu xuân năm mới, sương sớm còn bảng lảng trên mặt biển, tại bến cá Cái Rồng, Đặc khu Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh đã rộn ràng tiếng máy nổ, tiếng gọi nhau chuẩn bị ngư lưới cụ để bắt đầu hải trình cho chuyến mở biển đầu năm – chuyến đi mang theo nhiều niềm tin, kỳ vọng cho một mùa đánh bắt thuận lợi. Với ngư dân miền biển, chuyến ra khơi đầu năm không chỉ là hành trình mưu sinh, mà còn mang ý nghĩa mở biển, lấy may cho cả năm bám ngư trường. Trước giờ xuất bến, mỗi con tàu đều chuẩn bị mâm lễ giản dị nhưng trang trọng, thể hiện ước mong mưa thuận gió hòa, tàu thuyền an toàn, tôm cá đầy khoang. Trong không khí rộn ràng ấy, trên boong tàu đang sẵn sàng nhổ neo, ngư dân Nguyễn Văn Tuân chia sẻ về sự chuẩn bị cho chuyến hải trình đầu năm mới:

“Đầu năm trước hết phải làm lễ, thường thường có người làm tại cảng, có người làm tại biển, lễ gồm đầu lợn, gà, hoa quả, ra giữa biển làm lễ, đây là thủ tục tâm linh mong trời yên biển lặng, làm ăn may mắn, đầu xuôi đuôi lọt, mong một năm làm ăn bội thu, mong tàu ngập cá đầy khoang…”

Trong câu chuyện đầu năm, nhiều ngư dân cho rằng, những tín hiệu tích cực từ nguồn lợi thủy sản trong thời gian gần đây là kết quả của việc khai thác có trách nhiệm, tuân thủ quy định pháp luật và sự đồng hành sát sao của các lực lượng chức năng. Khi ngư trường được bảo vệ, khi trật tự trên biển được giữ vững, thì lợi ích lâu dài sẽ quay trở lại với chính bà con ngư dân. Không khí xuân nơi cửa biển vì thế mang một sắc thái rất riêng. Vẫn có bánh chưng, câu đối đỏ, lời chúc đầu năm, nhưng xen lẫn trong đó là mùi dầu máy, vị mặn của gió biển, là nhịp sống khẩn trương mà trật tự. Tất cả hòa quyện, tạo nên bức tranh sinh động về đời sống lao động của ngư dân trong những ngày đầu xuân. Ngư dân Trần Văn Cường, xã Bình Minh, tỉnh Ninh Bình bộc bạch:

“Như buổi đầu xuân năm mới chúng tôi ra khơi thì nguồn lợi thủy sản biển có tiến triển, hơn năm trước, vùng khai thác đảm bảo, lợi nhuận hơn, không lấn chiếm vào ngư trường của nhau, cứ đà này bà con sẽ có thắng lợi tốt.

Lộc biển đầu năm – niềm vui theo những cánh buồm

Ở những chuyến biển đầu năm, điều dễ nhận thấy là sự thay đổi trong cách tổ chức sản xuất trên mỗi con tàu. Ngư dân không còn xuất bến theo thói quen, mà chủ động tính toán thời gian, ngư trường, sản lượng và cả phương án quay về sớm khi điều kiện thuận lợi. Tư duy “đi biển an toàn để làm ăn lâu dài” đang dần thay thế cách đánh bắt manh mún trước đây. Với nhiều ngư dân, chuyến đi đầu năm không đặt nặng sản lượng bằng việc tạo đà cho cả mùa vụ phía sau. Khi tàu thuyền được chuẩn bị đầy đủ, hồ sơ pháp lý rõ ràng, thiết bị giám sát hoạt động ổn định, thì mỗi hải trình không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn thể hiện trách nhiệm với biển và với chính nghề mình gắn bó. Đây cũng là nền tảng quan trọng để nghề cá từng bước ổn định, tránh những rủi ro đáng tiếc ngay từ đầu năm.

Chia sẻ về sự chuẩn bị cho chuyến vươn khơi đầu năm mới, ngư dân Nguyễn Anh Tuấn, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị cho biết:

“Chuyến biển kéo dài tầm 14,15 ngày, anh em chuẩn bị đầy đủ để vươn khơi đánh bắt, trước khi đi kiểm tra lương thực, thực phẩm, trang thiết bị phải đảm bảo an toàn mới ra khơi, sản lượng thủy hải sản nhiều thì mình về sớm thôi”.

Không chỉ là câu chuyện của riêng một con tàu, một gia đình, niềm vui ấy lan tỏa trên khắp các cảng cá miền Duyên Hải trong những ngày đầu năm mới. Với họ, biển vẫn là nơi thử thách, nhưng cũng là nơi nuôi dưỡng hy vọng, giúp mỗi gia đình có thêm động lực để tiếp tục vươn khơi. Trong khoảnh khắc đầu xuân ấy, những lời chúc dành cho nhau không cầu kỳ, chỉ gói gọn trong mong muốn một năm ra khơi thuận lợi hơn, đánh bắt hiệu quả hơn, cuộc sống gia đình đủ đầy hơn năm cũ. Những tâm sự bình dị ấy được ngư dân gửi gắm ngay trước giờ xuất bến:

“Tất cả gia đình anh em dân biển ăn Tết vui vẻ, sang năm mới cũng mong muốn ra khơi đánh bắt được nhiều tôm cá, thu nhập được nhiều về cho gia đình.”

“Sang năm mới mong sao đi đánh bắt được nhiều, gặp nhiều may mắn và được thành công hơn năm cũ”.

Tết nơi cửa biển, niềm tin theo tàu vươn khơi

Lá cờ đỏ sao vàng tung bay phấp phới trên mỗi con tàu rẽ sóng ra khơi dần khuất xa cửa biển, để lại sau lưng làn nước lấp lánh ánh bạc. Trên bến, những ánh mắt vẫn dõi theo cho đến khi chỉ còn thấy thấp thoáng màu cờ đỏ nơi mũi tàu. Một năm mới lại bắt đầu như thế – bình dị mà thiêng liêng – với niềm tin rằng, từ những chuyến hải trình đầu năm, lộc biển sẽ theo sóng xuân về với mỗi gia đình ngư dân, mang theo mùa cá no đầy, cuộc sống ấm no và những ngày bình yên nơi đầu sóng. Nhưng để có được những chuyến biển an lành ấy, phía sau là cả một chuỗi công việc âm thầm, liên tục, diễn ra ngay trong những ngày đầu năm. Khi nhiều gia đình được quây quần bên nhau, thì ở các trạm biên phòng nhịp làm việc vẫn đều đặn, nghiêm túc, không một phút lơi là.

Tại khu vực cửa biển, các tổ công tác được duy trì thường xuyên, bảo đảm vừa giữ vững an ninh trật tự, vừa kịp thời hỗ trợ ngư dân khi có tình huống phát sinh. Công tác kiểm tra hồ sơ, giấy tờ, trang thiết bị an toàn được thực hiện chặt chẽ nhưng linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi nhất để bà con yên tâm xuất bến trong ngày đầu năm mới. Thiếu tá Dương Ngọc Cương, Trạm trưởng Trạm Biên phòng Cửa Đáy, tỉnh Ninh Bình cho biết, trong dịp Tết Nguyên đán, đơn vị đã tăng cường lực lượng, bảo đảm an ninh, an toàn khu vực cửa biển:

“Chúng tôi tăng cường công tác trực sẵn sàng chiến đấu theo quy định của đơn vị, tăng cường công tác tuần tra kiểm soát vào giờ nghỉ, ngày nghỉ và các thời gian trọng điểm, đặc biệt là trong dịp Tết này. Lực lượng trạm thường xuyên thường trực tại trạm, tăng cường kiểm soát, đảm bảo làm thủ tục cho bà con xuất bến, nhập bến theo quy định của pháp luật.”

Ông Trần Xuân Tiến, Chi cục trưởng Chi cục thủy sản và kiểm ngư tỉnh Quảng Trị cũng chia sẻ, những ngày đầu năm đơn vị đã hỗ trợ bà con ngư dân thực hiện các thủ tục cần thiết, kiểm tra hoạt động của thiết bị giám sát hành trình trước khi xuất bến:

“Để tạo điều kiện cho ngư dân có những chuyến biển đầu năm thì chi cục luôn luôn đồng hành cùng ngư dân hỗ trợ tạo điều kiện cho ngư dân trong các thủ tục xuât bến, nhập bến, tuyên truyền các quy định về xử phạt để ngư dân tuân thủ các quy định về chống khai thác IUU…”

Sự có mặt kịp thời, trách nhiệm của lực lượng biên phòng trong những ngày đầu xuân không chỉ giúp giữ vững kỷ cương, trật tự trên biển, mà còn mang lại cảm giác yên tâm cho ngư dân mỗi khi vươn khơi. Đó là điểm tựa để bà con thêm tự tin, thêm vững vàng trong từng chuyến biển dài ngày. Song hành với lực lượng chức năng là vai trò quan trọng của hệ thống cảng cá – nơi bắt đầu và kết thúc của mỗi hải trình. Trong những ngày cận Tết và đầu năm mới, các cảng cá vẫn duy trì hoạt động liên tục, bảo đảm hậu cần, dịch vụ nghề cá phục vụ bà con ngư dân.

Ông Nguyễn Đình Ánh, Phó Giám đốc Ban Quản lý Cảng cá Thanh Hóa và ông Nguyễn Văn Chung, cảng trưởng cảng cá Ninh Cơ, tỉnh Ninh Bình chia sẻ: “Tại cảng cá, bà con chuẩn bị nhu yếu phẩm đầy đủ và đầy đủ các thủ tục hành chính để một chuyến đi đảm bảo, theo nguyện vọng cũng như sản phẩm mong muốn để đầu năm có trữ lượng thủy sản lớn.”

“Đối với cảng cá chúng tôi kiểm tra, kiểm soát các tàu đúng quy định, dịch vụ hậu cần phục vụ chu đáo cho bà con, tận tình giúp bà con từ việc kiểm tra, kiểm soát đủ giấy tờ, tuyên truyền cho bà con đi khai thác đúng quy định, mong bà con chuyến biển ra khơi đầu năm mới 2026 được thắng lợi. Tin tưởng vụ cá năm 2026 bà con sẽ thực hiện theo đúng quy định đảm bảo nghề cá phát triển ổn định.”

Hải trình đầu năm cũng là dịp để mỗi ngư dân tự nhắc mình về trách nhiệm với biển. Khai thác đi đôi với bảo vệ, đánh bắt gắn với chấp hành pháp luật, đó không chỉ là yêu cầu, mà còn là con đường để nghề cá phát triển bền vững. Khi mỗi chuyến ra khơi đều được tính toán kỹ lưỡng, tuân thủ quy định, thì biển sẽ tiếp tục hào phóng, ban tặng nguồn lợi lâu dài.

Từ bến cá nhìn ra khơi xa, những con tàu nối tiếp nhau rẽ sóng, mang theo sắc xuân của đất liền ra với biển lớn. Trên mũi tàu, lá cờ Tổ quốc đỏ thắm tung bay trong gió sớm, như lời nhắc nhở thầm lặng về chủ quyền, về trách nhiệm và niềm tự hào của những người đang ngày đêm bám biển.

Chuyến hải trình đầu năm vì thế không chỉ mở ra một mùa khai thác mới, mà còn thắp lên niềm tin cho cả cộng đồng ngư dân. Đó là niềm tin vào một năm mới bình yên, vào sự đồng hành của Nhà nước và các lực lượng chức năng, vào tương lai của nghề cá phát triển ổn định, bền vững. Giữa thời khắc giao hòa của đất trời, khi mùa xuân lan tỏa từ đất liền ra biển cả, những con tàu vẫn lặng lẽ vươn khơi.

Và trong tiếng sóng vỗ đều đều nơi cửa biển, dường như có cả lời chúc đầu năm gửi theo gió: chúc cho mỗi chuyến đi đều thuận buồm xuôi gió, chúc cho lộc biển theo sóng xuân về, mang lại ấm no, hạnh phúc cho những người con của biển.