Hà Tĩnh sẵn sàng triển khai nhật ký khai thác thủy sản điện tử E-logbook

Khi ứng dụng nền tảng này, dữ liệu về sản lượng, tọa độ và thời gian đánh bắt của ngư dân trên biển sẽ được cập nhật trực tiếp về hệ thống quản lý, giúp giảm thiểu tối đa các sai sót, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát nguồn gốc thủy sản.

Tin tức đáng chú ý

Đồn Biên phòng Lình Huỳnh, xã Hòn Đất, tỉnh An Giang hiện quản lý 2.282 tàu cá, trong đó có nhiều tàu xa bờ và nhóm nguy cơ cao. 06 tháng đầu năm 2026, đơn vị tổ chức 18 đợt tuyên truyền, phổ biến Luật Thủy sản 2017 và các quy định xử phạt, giúp nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành của ngư dân.

Công tác kiểm tra được thực hiện nghiêm, kiên quyết không cho tàu không đủ điều kiện xuất bến. Đồng thời, lực lượng biên phòng phối hợp tuần tra, xử lý vi phạm, rà soát tàu “3 không”, vận động hoàn thiện thủ tục pháp lý. Thời gian tới, đơn vị tiếp tục quản lý chặt tàu cá nguy cơ cao, xử lý nghiêm các hành vi môi giới, đưa tàu sang vùng biển nước ngoài khai thác trái phép.

- Từ ngày 15 đến 29/6, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 phối hợp Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy An Giang tổ chức tuyên truyền Luật Cảnh sát biển Việt Nam và các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU) tại 7 xã, đặc khu, thu hút gần 1.000 cán bộ, đảng viên, Nhân dân và ngư dân tham gia.

Nội dung tập trung phổ biến pháp luật về khai thác thủy sản, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm bảo vệ chủ quyền biển, đảo, góp phần ngăn chặn, tiến tới chấm dứt khai thác IUU. Dịp này, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 trao 70 suất quà cho gia đình chính sách, ngư dân khó khăn; cấp phát tài liệu, cờ Tổ quốc, túi thuốc y tế và ảnh Bác Hồ. Hoạt động góp phần tăng cường đoàn kết quân - dân, xây dựng “thế trận lòng dân” và nâng cao hiệu quả phối hợp với địa phương.

- Nghệ An xác định chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU) là nhiệm vụ trọng tâm nhằm phát triển thủy sản bền vững và sớm gỡ “thẻ vàng” của EC. Đến tháng 5/2026, 100% tàu cá đã đăng ký, cập nhật dữ liệu, sơn đánh dấu đúng quy định; trên 99% tàu từ 15m trở lên lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS) và xác thực VNeID; 100% chủ tàu, thuyền trưởng khai thác xa bờ ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài.

Từ đầu năm 2026, tỉnh chưa ghi nhận tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Nghệ An đồng thời tăng cường tuần tra, kiểm tra, xử lý vi phạm và tổ chức tập huấn pháp luật cho ngư dân. Dù đạt nhiều kết quả tích cực, địa phương vẫn gặp khó khăn về hạ tầng nghề cá, cảng cá và luồng lạch, đồng thời kiến nghị Trung ương tiếp tục hỗ trợ nâng cao hiệu quả chống khai thác IUU.

Hà Tĩnh sẵn sàng triển khai nhật ký khai thác thủy sản điện tử E-logbook

Từ ghi chép bằng sổ tay sang nhật ký khai thác điện tử là bước chuyển đổi quan trọng trong quản lý nghề cá. Không chỉ giúp minh bạch nguồn gốc hải sản, E-logbook còn được xem là một mắt xích quan trọng trong nỗ lực chống khai thác IUU. Tại Hà Tĩnh, dù giai đoạn đầu chưa có tàu hoạt động thuộc diện bắt buộc, nhưng mọi công tác chuẩn bị đang được đẩy nhanh để ngư dân sẵn sàng thích ứng với phương thức quản lý mới.

Sau 15 ngày bám biển, tàu cá HT- 90410 của anh Trần Đình Canh vừa cập cảng với gần 1 tấn cá và khoảng 200kg mực. Giữa không khí tất bật đưa hải sản lên bờ, anh Canh mở điện thoại, kiểm tra lại thông tin chuyến biển trên ứng dụng nhật ký khai thác thủy sản điện tử được gọi là E-logbook (Electronic logbook). Tàu của anh thuộc nhóm trên 15 mét, đến ngày 1/9/2026 mới bắt buộc áp dụng E-logbook. Tuy vậy, anh đã chủ động sử dụng trước để làm quen.

Theo anh Canh, điểm thuận lợi là hệ thống hoạt động ổn định, thao tác dễ hơn so với những ứng dụng điện tử trước đây như Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản (eCDT).

Anh Trần Đình Canh cho biết: “Đội tàu đã được ban quản lý cảng cá, bộ đội biên phòng và chính quyền địa phương giới thiệu và cho tiếp xúc phần mềm E-logbook. Trước mắt, đang dùng thì mình thấy tiện lợi. So với eCDT, nhiều khi ra biển nó mất sóng. E-logbook thì nó hơn 1 chút, mình sai ở đâu là mình biết luôn”

Từ trải nghiệm của ngư dân có thể thấy, E-logbook không chỉ là một phần mềm ghi chép thay sổ giấy, mà còn là công cụ giúp dữ liệu chuyến biển được cập nhật đầy đủ hơn. E-logbook (nhật ký điện tử) được sử dụng bằng cách tải ứng dụng trên điện thoại/máy tính bảng, đăng nhập tài khoản, sau đó nhập các dữ liệu theo biểu mẫu (sản lượng, vị trí, thời gian) và gửi dữ liệu tự động về hệ thống quản lý. Các thông tin từng bước được số hóa, đồng bộ với hệ thống giám sát hành trình VMS và phục vụ truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Theo rà soát, toàn tỉnh Hà Tĩnh có 326 tàu cá thuộc diện phải cài đặt và sử dụng nhật ký khai thác điện tử theo lộ trình. Theo lộ trình, từ ngày 1/7/2026, E-logbook áp dụng đối với tàu cá từ 24 mét trở lên và hiện tỉnh chỉ có 3 tàu thuộc nhóm này nhưng đều đang nằm bờ do hoạt động khai thác không hiệu quả. Vì vậy, trọng tâm chuẩn bị của địa phương hiện nay là 57 tàu cá từ 15 mét đến dưới 24 mét sẽ áp dụng từ ngày 1/9/2026. Ngoài ra, còn 268 tàu từ 12 mét đến dưới 15 mét sẽ thực hiện từ ngày 1/1/2027.

Tại các cảng cá, công tác tuyên truyền, hướng dẫn đang được triển khai trực tiếp để ngư dân không bỡ ngỡ khi chuyển đổi từ ghi chép thủ công sang nhập dữ liệu trên nền tảng số. Cán bộ cảng cá vừa kiểm soát sản lượng qua cảng, vừa hướng dẫn chủ tàu, thuyền trưởng cài đặt, thao tác và gửi nhật ký đúng quy định.

Ông Mai Văn Luân - Giám đốc Ban Quản lý các cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh cho biết: “Đơn vị đã phối hợp với các đơn vị cung cấp phần mềm hướng dẫn tuyên truyền cho bà con ngư dân thực hiện theo phần mềm đó. Qúa trình thử thao tác, ứng dụng thì thấy phần mềm này thuận tiện hơn, lúc có internet hay không có internet cũng vẫn cập nhật được.”

Tuy nhiên, để E-logbook thực sự phát huy hiệu quả, ngoài việc tập huấn cho ngư dân, theo ngành thủy sản Hà Tĩnh, các nền tảng số cũng cần được thiết kế theo hướng đơn giản, thuận tiện hơn. Thay vì phải sử dụng nhiều ứng dụng riêng lẻ, việc tích hợp các phần mềm phục vụ quản lý nghề cá sẽ giúp ngư dân dễ tiếp cận, dễ thao tác và hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện.

Ông Nguyễn Hữu Toàn - Trưởng phòng Khai thác thủy sản, Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh đề xuất: “Trên địa bàn của tỉnh Hà Tĩnh, một số đơn vị đã về để tiếp cận và triển khai hệ thống E-logbook. Chúng tôi cũng đã có văn bản đề xuất tích hợp phần mềm lại với nhau, thống nhất một phần mềm vì người dân thì trình độ nhận thức còn hạn chế mà triển khai nhiều phần mềm thì sẽ khó khăn cho người dân. Kiến nghị Bộ nghiên cứu công cụ AI…”

Từ những chuyến biển đầu tiên được ghi nhận bằng nhật ký điện tử, Hà Tĩnh đang từng bước chuẩn bị cho phương thức quản lý nghề cá hiện đại hơn, minh bạch hơn. Khi mỗi hành trình khai thác được cập nhật đầy đủ trên nền tảng số, đó không chỉ là yêu cầu trong chống khai thác IUU, mà còn là nền tảng để nâng cao giá trị hải sản, tạo điều kiện cho thủy sản Việt Nam tiếp cận những thị trường xuất khẩu khó tính.

Ngư dân cần nhớ

Trong khai thác thủy sản, có những phương thức đánh bắt nếu sử dụng sai vùng, sai quy định sẽ gây tổn hại lớn đến nguồn lợi biển. Một trong số đó là nghề giã cào. Vậy giã cào là gì, vì sao bà con cần đặc biệt lưu ý?

Giã cào là hình thức dùng tàu kéo lưới quét dưới đáy biển hoặc gần đáy biển để khai thác hải sản. Miệng lưới rộng, sức kéo lớn nên có thể thu gom nhiều loại thủy sản cùng lúc.

Tuy nhiên, bà con cần nhớ: giã cào có tính chọn lọc thấp. Khi lưới quét qua, không chỉ cá, tôm trưởng thành bị bắt mà cả cá con, tôm con, sinh vật nhỏ, thậm chí các loài chưa đến tuổi sinh sản cũng bị cuốn theo.

Nếu khai thác giã cào ở vùng ven bờ, vùng cấm hoặc sai quy định, nguồn lợi thủy sản sẽ suy giảm rất nhanh. Cá chưa kịp lớn, chưa kịp sinh sản đã bị khai thác, khiến biển ngày càng ít cá, ngư dân ra khơi ngày càng khó có thu nhập ổn định.

Không chỉ vậy, lưới giã cào còn có thể làm hư hại đáy biển, phá nơi cư trú, nơi sinh sản của nhiều loài thủy sản. Khi môi trường sống bị tổn thương, nguồn lợi biển cần rất lâu mới có thể phục hồi.

Bà con cũng cần lưu ý, giã cào trái phép gần bờ còn dễ gây mâu thuẫn với các nghề khai thác khác như lưới rê, lưới vây, nghề câu… ảnh hưởng đến sinh kế chung của cộng đồng ngư dân.

Vì vậy, điều quan trọng nhất là: khai thác đúng nghề, đúng vùng, đúng giấy phép; tuyệt đối không giã cào trong vùng cấm, vùng ven bờ hoặc khu vực bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Bảo vệ nguồn lợi biển hôm nay chính là giữ “nồi cơm” lâu dài cho chính bà con, cho con cháu mai sau.

Ngư dân cần nhớ: không vì sản lượng trước mắt mà đánh đổi sinh kế bền vững và uy tín nghề cá Việt Nam.