Hà Nội làm gì để siết chặt an toàn đường thủy?

Những con số này cho thấy nguy cơ mất an toàn giao thông đường thủy vẫn hiện hữu, nhất là trong bối cảnh hàng loạt dự án cầu trọng điểm quốc gia đang thi công trên các tuyến sông lớn của Thủ đô. Vậy Hà Nội sẽ làm gì để siết chặtt an toàn đường thủy, để không còn những cái chết đau lòng từ các vụ lật thuyền từng xảy ra?

Những ngày cuối tháng 2 vừa qua, dư luận cả nước bàng hoàng trước liên tiếp các vụ tai nạn đường thủy nghiêm trọng tại Quảng Trị, Lào Cai và TP Huế, khiến 12 người tử vong chỉ trong chưa đầy 10 ngày. Điểm chung của các vụ việc là phương tiện tự chế, không đảm bảo an toàn và hành khách không mặc áo phao khi qua sông.

Tại Hà Nội, nguy cơ mất an toàn đường thủy cũng đang gia tăng khi nhiều dự án cầu trọng điểm như Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi hay Mễ Sở đồng loạt thi công. Trên các tuyến sông Hồng, sông Đuống, mật độ phương tiện vận tải thủy, tàu thi công, đò ngang hoạt động liên tục khiến nguy cơ va chạm, tai nạn luôn thường trực.

Trước thực tế này, Đội Cảnh sát đường thủy số 2, Phòng CSGT Hà Nội đã tăng cường tuần tra, kiểm soát 24/24 giờ, tập trung xử lý các hành vi như phương tiện không đăng ký đăng kiểm, chở quá số người quy định, thiếu thiết bị cứu sinh hoặc vi phạm hành lang an toàn thi công công trình đường thủy.

Trung tá Trần Văn Công – Phó Đội trưởng Đội Cảnh sát đường thủy số 2 cho biết từ đầu năm đến nay đơn vị đã xử lý trên 330 trường hợp, phạt tiền gần 800 triệu đồng: "Trên đường thủy, nguy cơ tai nạn luôn tiềm ẩn rất cao, khi xảy ra thiệt hại không thể đo đếm bằng tiền bạc mà là tính mạng con người. Cho nên chúng tôi khuyến cáo tới các chủ biến khách nang sông, các bến thủy nội địa hãy chấp hành nghiêm luật giao thông được thủy nội địa. Đối với chủ đò, phà khi xuất bến phải kiểm tra các điều kiện an toàn trước khi dời bến. Đối với hành khách thì phải mặc áo phao suốt hành trình khi qua sông và khi lên trên bờ mới cởi áo phao ra để trả lại cho bến."

Không chỉ xử phạt, lực lượng chức năng xác định tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân là giải pháp căn cơ. Mới đây, tại cảng Hồng Vân, lực lượng cảnh sát đường thủy Hn đã phối hợp với Cục CSGT tổ chức tuyên truyền, ký cam kết chấp hành quy định an toàn giao thông đường thủy với 17 chủ bến khách ngang sông, đồng thời trao tặng hàng trăm áo phao cho người dân và chủ phương tiện. Từ đầu năm đến nay, đã có khoảng 800 áo phao được cấp phát thông qua các đợt tuyên truyền tập trung cho hàng chục chủ bến, người điều khiển phương tiện và người dân sinh sống ven sông.

Đáng chú ý, bên cạnh các hình thức tuyên truyền trực tiếp, lực lượng chức năng cũng bắt đầu ứng dụng công nghệ Multiple AI để sản xuất các video tuyên truyền pháp luật về giao thông đường thủy. Các clip ngắn với hình ảnh trực quan, nội dung gần gũi được lan tỏa trên mạng xã hội, giúp người dân dễ tiếp cận, từng bước nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật khi tham gia giao thông.

Trung tá Nguyễn Đông Hưng, Cán bộ Phòng Hướng dẫn tuần tra, kiểm soát và đấu tranh phòng, chống tội phạm trên đường thủy nội địa (Phòng 8), Cục CSGT cho biết: "Thời gian qua xảy ra nhiều vụ tai nạn đường thủy thương tâm, thiệt hại về người và tài sản rất là lớn. Thực tế hiện nay một bộ phận người dân vẫn còn tâm lý xem nhẹ an toàn, chưa tự giác sử dụng thiết bị cứu sinh.

Vì vậy, công tác tuyên truyền phải đặt lên hàng đầu để người dân tự ý thức rằng việc mặc áo phao khi qua sông là bảo vệ chính mạng sống của họ. Với vai trò của mình Phòng 8, Cục CSGT đã rất quyết liệt trong công tác đôn đốc, hướng dẫn PC08 các địa phương trên toàn quốc. Đặc biệt là PC08 Hà Nội chúng tôi trực tiếp hướng dẫn, đôn đốc và phối hợp tổ chức các buổi tuyên truyền, phát áo phao cho chủ bến đò, bến khách ngang sông, để người dân có ý thức khi tham gia giao thông trên đường thủy phải mặc áo phao và sử dụng các phương tiện cứu đắm, phương tiện nổi.

Ghi nhận tại bến phà Sâm Xuyên và bến đò Chương Dương cho thấy, ý thức chấp hành của nhiều chủ bến và hành khách đã có chuyển biến tích cực. Dù việc mặc áo phao đôi lúc còn bất tiện, nhưng quy định “không mặc áo phao, không qua sông” đang dần trở thành nguyên tắc bắt buộc tại nhiều bến khách ngang sông.

Ông Nguyễn Văn Sử, Chủ bến khách ngang sông Sâm Xuyên bày tỏ: "Đội Cảnh sát đường thủy số 2 thường xuyên nhắc nhở, phát áo phao nên chúng tôi ý thức rất rõ. Trước khi phà rời bến, tôi đều yêu cầu bà con mặc áo phao vì tính mạng là quan trọng nhất. Nếu khách không tuân thủ, chúng tôi kiên quyết không cho qua sông để vừa đảm bảo an toàn, vừa tránh bị xử phạt theo quy định."

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn những khó khăn khi người dân đôi khi còn ngại mặc áo phao vì lý do thời tiết hoặc vệ sinh.

Ông Đỗ Giang Cường, Chủ bến đò xã Chương Dương cũng cho biết: "Chúng tôi chấp hành đầy đủ đăng ký đăng kiểm và chứng chỉ chuyên môn. Dù việc mặc áo phao đôi khi còn bất cập do người dân ngại bẩn, nhưng vì tính mạng con người là trên hết, chúng tôi vẫn phải ép bà con thực hiện, nhưng tôi đề nghị cho phép dùng phao nổi cầm tay. Lực lượng chức năng kiểm tra bất chợt liên tục, nên chủ bến và dân đều phải tự giác chấp hành."

Không chỉ các chủ bến, nhiều người dân cũng đã thay đổi nhận thức sau hàng loạt vụ tai nạn thương tâm xảy ra trên cả nước. Bà Trần Thị Sửu, Thôn Sâm Xuyên, xã Hồng Vân, HN chia sẻ: "Giờ đi đò phải mặc áo phao, dù có hơi vướng víu chút nhưng mình thấy yên tâm hơn khi đứng giữa dòng nước, nhất là lúc gió to. Đây là quy định của Nhà nước, mình phải cố gắng thực hiện để bảo vệ bản thân mình."

An toàn giao thông đường thủy không thể chỉ là nhiệm vụ "đơn độc" của lực lượng Cảnh sát giao thông, để những hành trình trên sông Hồng, sông Đuống thực sự bình yên, cần sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của chính quyền địa phương và quan trọng nhất là ý thức tự bảo vệ mình của mỗi người dân./.