Gánh vọng vàng son của Cải lương Thiên Lý

Không phải là một sân khấu hoành tráng, với những ánh đèn lấp lánh, cũng không có trang âm, mà là sự mộc mạc, gần gũi của từng người nghệ sĩ đã níu giữ tâm hồn khán giả. Đây là nơi mà cải lương không chỉ thuộc về quá khứ; nó là điểm hẹn để người trẻ tìm về, người già hoài niệm khung cảnh Sài Gòn xưa, và những tâm hồn yêu mến truyền thống tìm thấy giá trị giữa cái còn, cái mất của bộn bề phố thị.

Ba giờ chiều, cô đào Tú Quyên đang cẩn thận sửa soạn phục trang. Từng hạt kim sa mắt gà được chính tay cô đính lại, trong không gian tràn ngập giai điệu dìu dặt của đàn kìm, đàn cò...

Suốt nhiều tháng ròng, trong căn hộ chừng hơn 40m2, nghệ sĩ Leon Quang Lê, Tú Quyên cùng các học trò đã dồn hết tâm huyết tập luyện, chuẩn bị cho vở Kiều Nguyệt Nga kinh điển - tác phẩm gắn liền với biết bao tên tuổi lớn của sân khấu cải lương.

Là gánh cải lương phi lợi nhuận, nhưng đạo diễn Leon Quang Lê vẫn luôn đề cao sự nghiêm túc trong tập luyện cũng như tính chuẩn xác trong thời lượng của mỗi vở diễn và giờ giấc biểu diễn.

Anh chia sẻ rằng, việc không thu vé không đồng nghĩa với việc khán giả được phép vào “rạp” muộn. Cũng chẳng phải vì miễn phí mà nghệ sĩ được quyền “thả lỏng” hay lơi là chuyên môn của mình:

“Lý do gánh Thiên Lý được dựng lên ở trong nhà tôi vì chúng tôi muốn diễn cải lương theo đúng phong cách cải lương mà chúng tôi cảm thấy quyến rũ nhất, chân thật nhất. Đó là ký ức về tấm phản gỗ của gia đình tôi ngày xưa, nơi tôi thường quấn mền đứng lên, bắt cả nhà cùng xem. Nơi đây, chúng tôi được sống lại giấc mơ của mình.”

Gánh mang tên Thiên Lý, lấy cảm hứng từ đoàn cải lương nức tiếng trong phim điện ảnh “Song Lang”, nơi cô đào tài sắc Tú Quyên đã khắc sâu dấu ấn. Bước vào không gian Thiên Lý, khán giả có thể ngồi thư thái trên ghế sofa, hay đơn giản chỉ là ngồi bệt xuống tấm chiếu trải dưới sàn nhà. Suốt thời gian màn nhung hé mở, không ánh sáng màn hình điện thoại, không livestream,...

Do không gian sân khấu khiêm tốn, mọi yếu tố từ số lượng nghệ sĩ đến dàn nhạc đều phải được cân nhắc kỹ lưỡng. Mỗi kịch bản chỉ gói gọn trong vỏn vẹn 90 phút, không có người nhắc thoại.

Trước mỗi buổi diễn, dù là vở đã diễn đi diễn lại hàng tuần, tất cả vẫn miệt mài chạy chương trình từ đầu đến cuối. Suốt gần 2 năm qua, kể từ ngày gánh được dựng lên, các nghệ sĩ vẫn bền bỉ gắn bó, không phải vì mưu cầu lợi nhuận. Cô đào Tú Quyên trải lòng:

“Những ngày đầu công diễn, tôi và anh Leon Quang Lê rất băn khoăn, không biết liệu trình diễn cải lương mộc như thế này thì khán giả có thể nghe rõ lời mình hát được hay không, trong 6 cây đàn hoà cùng với nhau. Bởi với cải lương, âm nhạc chính là linh hồn của vở diễn. Chất giọng của nghệ sĩ phải đầy nội lực...”

Gánh Thiên Lý phát vé mời qua trang web cho những ai đã đăng ký. Mỗi đêm diễn, chỉ vỏn vẹn khoảng 60 tấm vé được gửi đi, nên rất nhiều khán giả phải kiên nhẫn chờ đợi cả tháng trời mới may mắn có được suất xem. Chị Minh Nguyệt, khán giả trẻ đến từ Canada đến xúc động:

“Lần đầu tiên đến với không gian này, tôi không nghĩ là sân khấu của buổi biểu diễn lại nhỏ như vậy. Tuy nhiên, đó thực sự là điều độc đáo chỉ có thể tìm thấy ở đây. Tôi thực sự ấn tượng. Đó là sự hoà hợp không thể tuyệt vời hơn giữa các nghệ sĩ chơi đàn và nghệ sĩ Tú Quyên. Tôi hy vọng các bạn trẻ có thể tới đây một lần để cảm nhận về cải lương. Rất cuốn hút và mộc mạc.”

Với sự đồng hành của nhiều anh chị em nghệ sĩ, gánh Thiên Lý không chỉ dừng lại ở những đêm diễn. Cô đào Tú Quyên và những người bạn còn mở lòng đón những ai muốn học ca, muốn tìm hiểu về cải lương. Đó là cách họ tỉ mỉ truyền từng ngón nghề cho thế hệ sau.

Đạo diễn Leon Quang Lê bộc bạch, tình yêu Sài Gòn từ ký ức những năm 80, nơi cải lương còn ở đỉnh cao sau cùng, đã theo anh suốt những năm tháng xa xứ. Chính tuổi thơ ấy, tình yêu ấy đã thôi thúc anh, sau bao nhiêu năm gác lại sự nghiệp diễn xuất ở Mỹ, quay về Việt Nam để gầy dựng nên gánh hát Thiên Lý “trong mơ” của ngày hôm nay:

“Từ một phòng khách, một gian bếp và hai chiếc màn nhung đỏ, đã thành một sân khấu. Và cho đến hôm nay, các bạn trẻ đến với gánh Thiên Lý không phải chỉ một lần mà nhiều lần. Mỗi đêm diễn lại có thêm các khán giả trẻ. Đó là điều hoàn toàn bất ngờ với tôi. Tôi hy vọng đã làm được một điều gì đó thú vị để các bạn đến ủng hộ cải lương, trân trọng và yêu cải lương.”