Dự án mở rộng Xa lộ Hà Nội và QL 1 sau 15 năm vẫn chưa hoàn thành

Tuy nhiên đến nay, nhiều đoạn tuyến vẫn chưa hoàn thành, đặc biệt là đoạn đi qua Bình Dương (cũ) khiến mặt đường hẹp, xuống cấp, thường xuyên ùn tắc giao thông. 

Dự án dang dở nhiều năm, người dân mòn mỏi chờ đợi

Dự án mở rộng xa lộ Hà Nội và Quốc lộ 1 được khởi công năm 2010 với tổng mức đầu tư hơn 4.900 tỉ đồng, do Công ty Cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM (viết tắt là CII) làm chủ đầu tư. Tuyến đường có chiều dài 15,7 km, từ cầu Sài Gòn đến giáp nút giao Tân Vạn được triển khai theo hình thức BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao).

Trong đó, đoạn qua TP.HCM dài 13,3 km, đoạn qua Bình Dương cũ dài 2,4 km. Dự án bao gồm nâng cấp, mở rộng đường chính và xây mới 2 đường song hành 2 bên, với quy mô mặt cắt từ 113 - 153 m, đáp ứng từ 12 - 16 làn xe. Ban đầu, dự án dự kiến hoàn thành sau 3 năm nhưng đến nay vẫn còn dang dở.

Ghi nhận tại nhánh hầm chui dưới dạ cầu vượt Trạm 2 (phường Tăng Nhơn Phú, hướng TP.HCM đi Đồng Nai) thuộc dự án mở rộng xa lộ Hà Nội và quốc lộ 1 nhiều năm nay vẫn đang bị rào chắn đoạn ngay hầm cầu vượt. Hai bên hầm chui và trên các thành cầu, cỏ cây mọc um tùm. Bên trong hầm chui không thấy thi công, các thiết bị máy móc, sắt thép, tôn rào chắn thì nằm ngổn ngang.

Theo người dân cho biết, do chưa thể thông hầm chui này nên các xe lớn vẫn chạy ở phía trong xa lộ hiện hữu, còn xe máy phải "đánh vòng" khá xa. Nhiều năm qua, người dân mong mỏi hoàn thiện hầm chui này để giảm áp lực giao thông.

"Cái hầm chui này thi công lâu lắm rồi, mấy năm rồi mà tôi thấy chưa xong luôn, từ năm nay sang năm nọ. Cỏ thì mọc xung quanh khắp nơi, rất lãng phí."

"Nguyên 1 đoạn đường mà còn vướng vậy thì cũng đề nghị nhà nước mình làm sao làm để cho nó hoàn thiện chứ để vậy sao được."  

Còn trên Quốc lộ 1 đoạn từ Bến xe Miền Đông mới đến nút giao Tân Vạn (thuộc phường Đông Hòa, TP.HCM), dài khoảng 2,2 km vẫn chưa được mở rộng do vướng giải phóng mặt bằng. Hiện đoạn đường này mỗi bên chỉ có 3 làn xe lưu thông. Việc “thắt cổ chai” tại đây khiến mặt đường thường xuyên xuống cấp suốt nhiều năm qua và không tương xứng với lưu lượng phương tiện ngày càng tăng cao từ xa lộ Hà Nội và Quốc lộ 1 đổ về.

Đặc biệt, kể từ khi thi công dự án đường Vành đai 3 TP.HCM qua nút giao Tân Vạn, tuyến Quốc lộ 1 thường xuyên rơi vào tình trạng ùn tắc. Bất kể ngày đêm, đoạn từ Bến xe Miền Đông mới đến nút giao Tân Vạn luôn đông đúc xe cộ xếp hàng dài trên đường khiến nhiều tài xế không khỏi ngám ngẩm.

"Đường thì lồi lõm nên xe qua đó khó lắm, đèn xanh đèn đỏ ngay đó rồi xe tới đó nó thắng, rồi nó dồn lại, ngày nào cũng kẹt xe, dồn lại đâu có đi được."

"Thì nó kẹt hàng ngày chỗ đó, nó có công trình nên kẹt hàng ngày, liên tục. Thì giờ nào nó cũng kẹt hết, thường thường nếu dưới kia mà nó kẹt nhiều thì nó dồn lên tận chỗ Bến xe Miền Đông mới.”

Giải phóng mặt bằng vẫn là nguyên nhân chính

Trao đối với phóng viên, ông Nguyễn Thanh Nam, phó giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng xa lộ Hà Nội và quốc lộ 1 (thuộc Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM) cho biết, đến nay dự án đã hoàn thành cơ bản khối lượng đoạn từ cầu Sài Gòn đến nút giao Đại học Quốc gia. Hiện còn 1 đoạn đường song hành phải ở khu vực phường Tăng Nhơn Phú và khu vực gần cầu Rạch Chiếc, phường Phước Long chưa hoàn thành do còn vướng mặt bằng. Riêng đoạn Quốc lộ 1 đoạn qua tỉnh Bình Dương cũ hiện vẫn còn vướng mặt bằng của hơn 100 hộ dân.

Ông Nam khẳng định, nếu có mặt bằng của toàn bộ dự án, chủ đầu tư sẽ thi công và hoàn thành trong vòng 12 tháng:

“Hiện nay đã hoàn thành 91% tổng khối lượng của dự án. Đoạn trên địa bàn TP.HCM cũ thì cơ bản là đã hoàn thành, chỉ còn vướng mặt bằng của 28 hộ dân chỗ khu vực phường Phước Long và phường Tăng Nhơn Phú. Phường Phước Long là chỗ gần cầu Rạch Chiếc và của phường Tăng Nhơn Phú là chỗ qua nút giao Trạm 2. Thì thời gian thi công sẽ hoàn thành sau 12 tháng kể từ ngày nhận được toàn bộ mắt bằng.”

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự chậm trễ được xác định là do chênh lệch đơn giá bồi thường đất nông nghiệp giữa TP.HCM và tỉnh Bình Dương. Thêm vào đó, đoạn tuyến này nằm trong phạm vi dự án bồi thường dọc Xa lộ Hà Nội để tạo quỹ đất cho Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên), khiến quy trình xác lập đơn giá trở nên phức tạp hơn.

Hiện các đơn vị liên quan đang phối hợp với chi nhánh Trung tâm phát triển quỹ đất Dĩ An và UBND phường Đông Hòa hoàn thiện đơn giá bồi thường. Theo kế hoạch, dự án bồi thường điều chỉnh sẽ được trình thẩm định và phê duyệt trong quý 2/2026. Phương án bồi thường và chi trả dự kiến thực hiện từ quý 3/2026, bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư từ quý 4/2026. Dự kiến toàn bộ công trình sẽ được thi công và hoàn thành trong năm 2027.