Cây xanh ở dải phân cách không phải là nguyên nhân tai nạn và lợi ích thì nhiều

Sau vụ TNGT liên hoàn 3 xe ô tô tông vào xe bồn tưới cây trên cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ ngày 15/9 vừa qua, nhiều ý kiến đề xuất về việc không trồng cây xanh trên dải phân cách giữa của đường cao tốc. Đồng thời, Cục trưởng Cục CSGT cũng kiến nghị với Cục Đường bộ Việt Nam về việc không trồng cây xanh ở dải phân cách giữa của đường cao tốc, mà chỉ lắp đặt lưới chắn sáng tại đây nhằm giảm thiểu nguy cơ TNGT.

Vậy, quy định về trồng cây ở dải phân cách giữa của cao tốc được đề cập như thế nào? Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất giải pháp gì với các cao tốc có hàng cây xanh ở dải phân cách giữa? PV VOV Giao thông đối thoại với ông Lê Hồng Diệp, Trưởng phòng Quản lý tổ chức giao thông, Cục Đường bộ Việt Nam xung quanh nội dung này:

PV: Thưa ông, sau vụ TNGT xảy ra giữa xe khách và một xe chăm sóc cây xanh trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ xảy ra mới đây, nhiều ý kiến đề xuất nên bỏ cây xanh ở dải phân cách giữa trên cao tốc. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

Ông Lê Hồng Diệp: Căn cứ vào hệ thống tiêu chuẩn của đường cao tốc, tiêu chuẩn thiết kế đường của Việt Nam và tham chiếu những quy định của các nước phát triển, đối với những dải phân cách có chiều rộng hẹp, trong quá trình xây dựng để tiết kiệm, ta nên bỏ, không nên trồng cây xanh ở giữa, bởi vì chiều rộng hẹp thì khi trồng và chăm sóc cây xanh cũng không hiệu quả. Thứ hai, dải phân cách hẹp cũng không có ý nghĩa trong việc dự trữ quỹ đất.

Thế nhưng, đối với những trường hợp mà thiết kế đường cao tốc có dải phân cách giữa rộng, thì thứ nhất là dành quỹ đất có thể phát triển cho làn sau, khi cần phải mở rộng trong trường hợp giao thông  tăng lên, hoặc là dành dải phân cách giữa để phát triển hệ thống metro.

Ví dụ như trường hợp của Đại lộ Thăng Long, gọi là Láng - Hòa Lạc, Hà Nội - Bắc Giang, Hà Nội - Thái Nguyên… thì cũng là dự trữ quỹ đất như vậy. Trong tiêu chuẩn người ta cũng quy định là đối với dải phân cách mà rộng tới 4,5m thì nên có hệ thống thoát nước ở giữa và trồng cây xanh. Cây xanh là cây bụi, vì nó có hai tác dụng.

Tác dụng thứ nhất là nó chống chói cho người tham gia thông ở những chiều đường đi ngược nhau. Tác dụng thứ hai là nó mang lại cảnh quan và chống bụi, chống ổn. Ngoài ra, nó còn có những tác dụng khác, ví dụ như là hỗ trợ cho việc giảm chấn trong trường hợp tai nạn có thể xảy ra khi xe có thể trèo lên đó. Và cuối cùng là nó cũng tiết kiệm hơn là mình làm một dải cứng rộng tới 3m và 4m.

Còn những trường hợp mà dải phân cách giữa nhỏ hơn 3m thì nên hạn chế trồng cây xanh. Tôi cho rằng điều này cũng phù hợp những quy định hiện hành của Việt Nam và phù hợp với thông lệ quốc tế, người ta đang làm như vậy.

PV: Được biết hiện nay, trên hệ thống cao tốc của Việt Nam, với cao tốc Bắc - Nam và một số tuyến cao tốc thì chủ yếu xây dựng dải phân cách giữa là bê tông. Tuy nhiên, với những cao tốc đã tồn tại từ trước đây thì đã có hàng cây xanh ở giữa. Vậy hướng tới đây chúng ta sẽ xử lý như thế nào với các cao tốc mà có hàng cây xanh ở giữa để đảm bảo an toàn?

Ông Lê Hồng Diệp: Đối với việc cây xanh ở giữa, bản thân cái cây nó không làm ra tai nạn. Có xảy ra tai nạn hay không là do chúng ta chăm sóc cây ấy. Ví dụ như là nó cao thì mình phải cắt, rồi nó héo, nó chết, nó không có tác dụng chắn ánh sáng nữa thì ta phải chăm sóc, ta phải dặm cho nó tốt.

Ở đây tai nạn giao thông xảy ra thì thứ nhất cũng là do người tham gia giao thông không quan sát và không điều chỉnh để giữ đảm bảo khoảng cách theo những biển cảnh báo trên đường cao tốc. Thứ hai, người đi chăm sóc cây cũng có một phần nào đấy là ta trang bị tín hiệu phòng hộ chưa được đầy đủ, hoặc là chưa được rõ.

Còn đối với hàng cây đó như tôi đã nói là nó không có cái tội lỗi gì cả. Vấn đề là chúng ta sử dụng nó như thế nào và chăm sóc như nào. Do vậy, để nâng cao hiệu quả, chúng ta sẽ lắp hệ thống bơm tưới nước tự động, giảm được công người phải đi chăm sóc, đặc biệt là giảm sự xuất hiện của xe cộ chạy chậm, rồi người chăm sóc cây đi lại chậm ở trên đường cũng như cắt tỉa cây.

Ta phải ứng dụng những thiết bị, công nghệ vào. Thứ nhất, ví dụ như là hệ thống bơm tưới nước, đặc biệt là bơm tưới có thể tự động theo giờ, theo thời gian thực. Mùa hè ta bơm mấy ngày một lần, nếu có mưa thì thôi. Mùa khô ta có thể bơm nhiều hơn.

Thứ hai là hệ thống cắt tỉa, bây giờ trên thế giới thì người ta có thể nhập những thiết bị không quá nhiều tiền giúp cắt tỉa tự động tạo thành một khuôn của một hình cây. Thế nhưng rõ ràng cắt tỉa cây cũng không thể đi nhanh như bình thường, nhất là ở làn số một trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ và làn số một, tức là làn sát tim đường của Cầu Gẽ - Ninh Bình thì nó tới 120 km/h, 100 km/h.

Ngay cả thay được hoạt động là tưới cây thì vẫn còn hoạt động cắt tỉa cây. Vì vậy, bên cạnh việc thay đổi hình thức tưới cây là thay tưới thủ công, đang tưới bằng xe, thì ta có thể tính toán để chuyển sang lắp những hệ thống tưới nước ngầm, bơm dẫn ở dưới. Việc này cũng cần đầu tư và cần thời gian.

Ngoài ra, vẫn cần phải lưu ý quá trình bảo trì, duy tu, chăm sóc cây phải trang bị đầy đủ hệ thống cảnh báo giao thông, đặc biệt là thiết bị cảnh báo từ xa, phải có người cảnh giới, có những thiết bị để nhắc cho người đi đường người ta biết, để người ta tránh đâm vào khu vực mình đang tiến hành những hoạt động bảo dưỡng bảo trì để chăm sóc cây.

PV: Vâng, xin cảm ơn ông.