An Giang: Bãi rác oằn mình vì quá tải

Trong khi mỗi ngày vẫn có hàng trăm tấn rác sinh hoạt tiếp tục đổ về, công nhân tại bãi rác phải căng mình “cầm cự” để tránh quá tải. 

Vừa qua, tại buổi tiếp xúc cử tri ở phường Long Xuyên, tỉnh An Giang, nhiều người dân đã phản ánh tình trạng bãi rác xã Bình Hòa ngày càng quá tải, trong khi nhà máy xử lý rác thải vẫn chưa được xây dựng hoàn thành và có dấu hiệu chậm tiến độ.

Ghi nhận của phóng viên, hiện nay bãi rác xã Bình Hòa đang chất đống cao như “núi”, nằm giữa cánh đồng, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp của người dân xung quanh.

Ông Phan Đại Nhân – đại diện Công ty Cổ phần Môi trường Đô thị tỉnh An Giang cho biết, bãi rác xã Bình Hòa đã tồn tại gần 10 năm, với tổng diện tích khoảng 27 héc-ta. Đây là nơi tiếp nhận và xử lý rác thải của 3 phường và 11 xã (thuộc địa bàn TP. Long Xuyên, huyện Châu Thành và huyện Châu Phú cũ), với khối lượng hơn 300 tấn rác mỗi ngày. Rác thải sau khi được thu gom, phân loại và chôn lấp hợp vệ sinh tại hai ô chôn lấp số 1 và số 2. Tuy nhiên, do lượng rác ngày càng gia tăng, trong khi chưa có nhà máy đốt rác đi vào hoạt động, cả hai ô chôn lấp đều đã vượt xa công suất thiết kế. Cụ thể, ô số 1 vượt 261%, ô số 2 vượt 352%, với tổng khối lượng rác ước tính khoảng 760.000 tấn.

Ông Nhân cho biết thêm, hiện do bãi rác đang quá tải, lượng rác mới chở về tập kết phải dùng xe chuyên dụng để nạo vét đưa rác lên cao. Để đảm bảo vệ sinh môi trường, công ty thường xuyên phun vi sinh để khử mùi hôi. Tuy nhiên, điều khó khăn và đáng lo ngại của bãi rác là mỗi khi trời mưa, vì nguy cơ sạt lở đê, sạt lở rác, phát tán mùi hôi và tràn nước rỉ rác ra môi trường là điều khó tránh khỏi.

“Rác về giờ chỉ đưa lên đỉnh thôi vì bãi rác quá tải rồi. Hiện công ty đã tăng cường phun vi sinh từ 2-3 lần/ngày tùy theo lượng rác tập kết về nhằm giảm mùi hôi cho người dân xung quanh.”

Ông Trần Hoàng Dũng – Phó trưởng phòng Kế hoạch, Công ty Cổ phần Môi trường Đô thị tỉnh An Giang cho biết, sau tháng 6/2026, hai ô chôn lấp số 1 và số 2 sẽ không còn khả năng tiếp nhận rác và buộc phải đóng lấp. Khi đó, công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải của 3 phường và 11 xã sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Đáng lo ngại hơn, vào dịp cuối năm, lượng rác vận chuyển về thường tăng gấp đôi. Trong bối cảnh nhà máy đốt rác chưa được đưa vào hoạt động, áp lực xử lý rác thải sẽ càng trở nên cấp bách.

“Rác quá tải không chỉ diễn biến phức tạp vào mùa mưa, mà còn vào những ngày dịp cuối năm khi lượng rác sẽ tăng gấp đôi.”

Theo tìm hiểu của phóng viên, ngay cạnh bãi rác xã Bình Hòa là Khu liên hợp xử lý chất thải rắn cụm Long Xuyên, do Công ty Cổ phần Thương mại và Đầu tư Huy Ngọc Hưng – An Giang làm chủ đầu tư. Thế nhưng, trong khi bãi rác Bình Hòa ngày một phình to, áp lực xử lý rác ngày càng nặng nề, thì khu liên hợp xử lý chất thải - một dự án từng được kỳ vọng sẽ “giải bài toán rác” cho khu vực, đến nay vẫn chưa thành hình hài.

Lý giải việc chậm tiến độ, ông Huỳnh Khánh Dư – Chỉ huy trưởng công trình nhà máy xử lý rác cho biết, nguyên nhân do giai đoạn đầu chủ yếu vướng thủ tục, cũng như tác động của dịch bệnh và khó khăn lớn nhất hiện nay là thiếu nguồn vật liệu cát, đá phục vụ thi công. Hiện dự án đã hoàn thành được hơn 75% với những hạ tầng ngầm dưới đất của khu xử lý rác thải. Thời gian tới đơn vị sẽ tập trung đẩy nhanh thi công, phấn đấu đến tháng 6/2026 sẽ vận hành thử nghiệm lò đốt rác.

“Làm khoảng 4 tháng nữa là xong hạ tầng nhưng vì thiếu đá, còn cát thì không mua được. Hạ tầng ngầm làm xong hết rồi, nếu bây giờ không cản trở gì thì dựng nhà máy đốt rác được rồi.”

Trong bối cảnh bãi rác Bình Hòa đã vượt xa công suất thiết kế, nguy cơ ô nhiễm môi trường ngày một rõ rệt, thì câu hỏi đặt ra không chỉ là khi nào nhà máy xử lý rác được vận hành. Thời gian “cầm cự” của bãi rác không còn nhiều, nhất là khi mùa mưa và dịp cuối năm đang cận kề. Nếu tiến độ dự án tiếp tục chậm trễ, áp lực sẽ không chỉ đè lên bãi rác, mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến môi trường sống và sinh kế của người dân xung quanh.