Trong bối cảnh giá dầu thô thế giới luôn biến động thất thường và áp lực giảm phát thải toàn cầu ngày một lớn, xăng sinh học E10 chứa 10% ethanol nguồn gốc thực vật được coi như là một giải pháp chiến lược.
Lợi ích không chỉ nằm ở giá bán
Trước tiên, nhìn từ góc độ… ví tiền của người tiêu dùng, xăng E10 do được phối trộn 10% ethanol nên giá rẻ hơn từ 500 đồng so với các mặt hàng khác. Tuy nhiên, nhiều người tiêu dùng lo ngại Ethanol có mật độ năng lượng thấp hơn xăng khoáng khoảng 33%. Vì vậy, xăng E10 chứa ít năng lượng hơn xăng thuần túy. Một điểm nữa, các nghiên cứu thực tế cho thấy, phương tiện sử dụng xăng E10 sẽ hao tốn nhiên liệu hơn từ 3% đến 5% so với xăng khoáng thông thường.
Như vậy, bài toán kinh tế giữa xăng E10 với xăng khoáng đối với người tiêu dùng không chênh lệch bao nhiêu:
“Tôi đọc trên các trang mạng thấy nói rằng xăng E10 rẻ hơn nhưng tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn”…
“Tôi quan tâm đến vấn đề môi trường chứ việc so sánh tiêu hao nhiên liệu chắc không đáng kể đối với cá nhân sử dụng phương tiện không nhiều”.
Tuy nhiên, nhìn từ góc độ… nền kinh tế, đối với mức chênh lệch thường dao động từ vài trăm đồng, số tiền tiết kiệm từ chi phí nhiên liệu của các doanh nghiệp vận tải, logistics, shipper tần suất di chuyển lớn, không hề nhỏ nếu cộng dồn theo năm. Điều này tác động trực tiếp lên giá thành sản phẩm bao gồm chi phí vận tải, giúp làm giảm giá thành đầu ra nhiều loại mặt hàng trong bối cảnh giá nhiên liệu thế giới tăng cao.
Lấy ví dụ một doanh nghiệp vận tải trung gian chuyên chở những mặt hàng thiết yếu trong khu vực nội thành Hà Nội, theo anh Đinh Hải Kiên, Giám đốc Công ty TNHH Vận tải Liên kết, với xăng E10 doanh nghiệp tiết kiệm được khoảng 10% chi phí vận hành:
“Đối với xăng E10 thì so tiết kiệm giá thành hơn, chi phí vận hành cũng giảm thiểu cho đơn vị. Trung bình một tháng chạy từ 1.000 đến 1.500km thì mức chi phí tiết kiệm được khoảng 10% trong chi phí giá thành, góp phần đảm bảo hoạt động của doanh nghiệp hiệu quả hơn”…
Từ bình xăng đến kinh tế xanh: Bài toán dài hạn của E10
Từ góc độ môi trường, lượng khí thải của một xe oto 5 chỗ sử dụng xăng Ron 95, theo tính toán, khi đốt cháy 1 lít xăng thải ra không khí hơn 2 kg CO2. Giả sử một xe oto 5 chỗ tiêu thụ tối thiểu 7 lít xăng/100km, tương đương khối lượng khí thải xấp xỉ 14kg CO2. Trong khi đó, một lít xăng E10 trực tiếp sinh ra ít hơn khoảng 3 - 4% lượng khí thải so với xăng thông thường… Giảm từ 9 đến 15% khí Carbon Monoxide ethanol chứa nhiều oxy giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra triệt để hơn… Giảm 7 đến 16% khí Hydrocarbons dư thừa.
Về đặc tính kỹ thuật, theo các chuyên gia, xăng E10 cháy triệt để hơn, từ đó giúp giảm phát thải khí carbon monoxide và hydrocarbon độc hại. Qua đó gián tiếp làm giảm gánh nặng chi phí y tế cho cộng đồng do các bệnh về đường hô hấp, đồng thời tiết kiệm ngân sách quốc gia cho các hoạt động xử lý ô nhiễm môi trường. Trao đổi về vấn đề này, TS. Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam, cho biết:
“Chúng ta thấy khí CO hay bụi rất là độc ngoài ra còn một số các chất khác cũng độc không kém gì thế thì khi dùng xăng E10 thì nồng độ những chất này nó giảm trong không khí như thế chúng ta hít vào nó giảm ô nhiễm thì có lợi chứ nếu để như hiện nay thì thấy rằng có hại cho sức khỏe”…
Một điểm nữa, nguyên liệu thô để sản xuất ethanol chủ yếu từ các cây nông nghiệp ngắn ngày như sắn hoặc ngô, với mức tiêu thụ khoảng 25 triệu tấn xăng dầu mỗi năm, tức là chỉ cần thay thế một triệu tấn xăng khoáng bằng ethanol, chúng ta tiết kiệm được gần 1 tỷ USD nhập khẩu. Theo PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường, chủ trương chuyển đổi năng lượng phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế tuần hoàn ở nước ta.
“Việc chuyển đổi sẽ là một yêu cầu quan trọng trong việc thực hiện mô hình kinh tế tuần hoàn. Bố tiêu chí liên quan đến kinh tế tuần hoàn của chúng ta là giảm tiêu thụ nguyên nhiên vật liệu, đặc biệt là nguyên nhiên vật liệu hóa thạch. Thứ hai là kéo dài vòng đời của sản phẩm vật liệu, thứ ba là giảm phát thải, rác thải ra môi trường và thứ tư là không gây tác động xấu đến môi trường. Chình vì việc chuyển đổi từ sử dụng năng lượng hóa thạch là xăng sang năng lượng sinh học có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thực hiện kinh tế tuần hoàn”…
Bài toán kinh tế của xăng E10 không nằm ở việc cắt giảm chi phí tức thời cho mỗi lần đổ xăng, vì sự hao hụt về hiệu suất gần như tương đương lợi thế về giá bán lẻ. Tuy nhiên, đây lại là một khoản đầu tư dài hạn mang tính chiến lược. Để tối ưu hóa lợi ích, người tiêu dùng cần chủ động lựa chọn nhiên liệu phù hợp với đời xe cũng như tần suất di chuyển của mình.
Tương tự, các cơ quan chức năng liên quan cũng cần tính toán hợp lý, điểm cân bằng giữa lợi ích trước mắt với tầm nhìn lâu dài… Làm sao để xăng E10 sớm trở thành sự lựa chọn hiệu quả trong kỷ nguyên kinh tế xanh./.