Đằng sau mỗi khoản vay là quyết định đầu tư, là kế hoạch mở rộng sản xuất và xa hơn là năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.
Gỡ nút thắt vốn cho doanh nghiệp phát triển
Doanh nghiệp không thiếu khát vọng phát triển. Nhiều doanh nghiệp có đơn hàng, có kế hoạch mở rộng sản xuất, có nhu cầu đầu tư thêm máy móc, công nghệ. Nhưng trước khi nghĩ đến những bước đi xa hơn, họ phải giải quyết một bài toán quen thuộc: vốn.
Với ông Nguyễn Văn Nhật, Giám đốc Công ty Phú Sinh, một doanh nghiệp thường xuyên phải sử dụng vốn vay để đầu tư thiết bị và thu mua nguyên liệu, mỗi biến động của lãi suất đều tác động trực tiếp tới hoạt động sản xuất kinh doanh:
"Chi phí vốn vay ảnh hưởng rất lớn tới doanh nghiệp. Ngân hàng tăng lãi suất làm tăng lãi suất của doanh nghiệp. Nó đã ảnh hưởng tới kinh doanh thì mình phải chi trả thêm một phần lãi suất đó nữa, xu hướng lãi suất lên hết. Mình là doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp chứ có phải lớn như người ta đâu".
Điều mà doanh nghiệp này mong muốn không đơn thuần là lãi suất thấp hơn. Đó là một nguồn vốn đủ ổn định để có thể chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, đầu tư và mở rộng hoạt động kinh doanh.
Không chỉ ở lĩnh vực sản xuất, áp lực chi phí vốn cũng đang hiện hữu trong nhiều ngành nghề khác.
Trong lĩnh vực vận tải và logistics, nơi nhu cầu đầu tư phương tiện, kho bãi và hạ tầng luôn cần nguồn lực tài chính lớn, việc tiếp cận tín dụng với chi phí hợp lý trở thành yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Ông Đinh Hải Kiên, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Vận tải Liên kết HKA cho biết, chi phí vốn tăng không chỉ làm tăng áp lực tài chính mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới kế hoạch đầu tư của doanh nghiệp:
"Thứ nhất về chi phí vốn thì hầu như doanh nghiệp vận tải và logictis sử dụng vốn vay của tổ chức tín dụng, cụ thể là ngân hàng. Hiện tại, lãi suất tăng cao mà hạn mức zoom tín dụng ít cho nên ảnh hưởng rất nhiều đến hoạt động đầu tư của doanh nghiệp, dẫn đến chi phí đầu vào gia tăng nên giảm hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp vận tải".
Nếu như doanh nghiệp sản xuất và logistics chịu tác động từ chi phí vốn ở khâu đầu tư và vận hành, thì trong lĩnh vực xây dựng, thiết kế và nội thất, chi phí vốn lại nhanh chóng phản ánh vào giá thành sản phẩm. Và khi giá thành tăng lên, sức cạnh tranh trên thị trường cũng bị ảnh hưởng.
Theo ông Nguyễn Ngọc Thạch, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Tư vấn kiến trúc T&D, chi phí vốn cao cuối cùng không chỉ là áp lực của doanh nghiệp mà còn tác động đến khả năng tiếp cận khách hàng và mở rộng thị trường:
"Thực ra khi mà lãi suất ngân hàng cao thì đương nhiên giá thành của công ty làm sẽ bị đẩy lên thì khách hàng sẽ phải chịu một giá cao. Bởi khi công ty vay ngân hàng lãi suất cao thì phải tính vào giá thành của khách hàng, chính vì vậy dẫn tới tình trạng tiếp cận khách hàng rất khó bởi vì chi phí lớn hơn rất nhiều so với trước đây".
Từ chi phí vốn đến sức khỏe nền kinh tế
Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện đạt gần 3,8 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 20% tổng dư nợ của nền kinh tế. Điều đó cho thấy tín dụng ngân hàng vẫn là nguồn lực tài chính quan trọng nhất đối với khu vực doanh nghiệp.
Tuy nhiên, câu chuyện hiện nay không chỉ là doanh nghiệp có tiếp cận được vốn hay không. Quan trọng hơn là khả năng tiếp cận nguồn vốn với chi phí phù hợp để duy trì đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh trong dài hạn.
Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội cho rằng, chi phí vốn hiện nay đang tác động trực tiếp đến sức khỏe doanh nghiệp, thậm chí ảnh hưởng tới tốc độ phục hồi và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế:
"Theo tôi thì chi phí vốn hiện này thì đang tác động rất trực tiếp, rất cụ thể và thậm chí là rất cấp bách tới sức khoẻ doanh nghiệp. Với doanh nghiệp thì vốn không chỉ là tiền để vay để đầu tư, mà như chúng ta biết nó là dòng máu để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh hàng ngày. Vì vậy, chi phí vốn không còn là chuyện riêng của ngân hàng hay doanh nghiệp mà là vấn đề năng lực cạnh tranh quốc gia, sức khoẻ nền kinh tế và niềm tin của thị trường".
Với doanh nghiệp, chi phí vốn không chỉ là khoản tiền phải trả cho ngân hàng. Đó còn là chi phí của những kế hoạch đầu tư phải cân nhắc lại, những cơ hội kinh doanh có thể bị bỏ lỡ và những bước đi phải chậm hơn dự tính.
Khi đồng vốn trở nên đắt đỏ hơn, điều bị ảnh hưởng không chỉ là lợi nhuận của doanh nghiệp. Mà còn là sức cạnh tranh của cả nền kinh tế./.