Tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long – nơi có số lượng lớn ghe, tàu cùng nhiều loại máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp đang sử dụng nhiên liệu xăng – người dân cũng bắt đầu chuyển sang dùng xăng sinh học E10. Tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long – nơi có số lượng lớn ghe, tàu cùng nhiều loại máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp đang sử dụng nhiên liệu xăng – người dân cũng bắt đầu chuyển sang dùng xăng sinh học E10.
Nỗi lo từ thực tế sản xuất
Tiếng máy cắt cỏ vừa nổ lên được ít phút lại hụp xuống và tắt hẳn trong mảnh vườn ở xã Hòn Đất, tỉnh An Giang của ông N.V.O. Lão nông này lại loay hoay nhiều lần khởi động lại chiếc máy đã gắn bó với mình suốt nhiều năm qua. Ông N.V.O cho biết, đây là loại máy cắt cỏ sử dụng động cơ 2 thì, vận hành bằng nhiên liệu xăng pha nhớt, trước đây máy hoạt động khá ổn định.
Tuy nhiên, những ngày gần đây, khi thử sử dụng xăng E10 pha với nhớt, ông nhận thấy máy thường xuyên bị hụp ga và tắt máy sau khi khởi động.
Từ trải nghiệm thực tế này, ông N.V.O cho rằng, loại nhiên liệu mới có thể chưa phù hợp với thiết bị mà gia đình đang sử dụng. Lo ngại ảnh hưởng đến công việc chăm sóc vườn tược, ông đã quyết định mua một máy cắt cỏ khác để tiếp tục sản xuất trong khi chờ tìm hiểu nguyên nhân và giải pháp phù hợp:
“Máy cắt cỏ chạy không nỗi, đổ xăng E10 này vô máy nổ được một lúc rồi tắt. Máy 2 thì không biết có hợp với xăng mới hay không, ráng chạy mà cứ chạy được một chút là tắt.”
An Giang là một trong những địa phương trọng điểm về sản xuất nông nghiệp của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, với diện tích canh tác lớn. Cùng với quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp, nhiều nông dân và hợp tác xã trên địa bàn đã mạnh dạn ứng dụng thiết bị bay không người lái (drone) vào phun thuốc bảo vệ thực vật.
Theo số liệu từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, đơn vị đang quản lý 301 thiết bị điều khiển từ xa dùng trong phun thuốc. Các máy này phải sạc pin thông qua các trạm sạc di động vận hành bằng xăng. Sau khi chuyển đổi sang dùng xăng E10, các thiết bị chưa “tương thích”, dẫn đến khó sạc pin khiến người dùng loay hoay tìm cách xử lý. Anh D.T.K cho biết:
“Ở đây tôi sạc pin cho chiếc drone bằng máy D12000i. Nó chạy thì được nhưng lên ga không được, đặc thù cái máy sạc pin thiết bị không người lái này nó phải chạy hết ga. Nó cứ hụp hụp hoài, chạy hết ga không nỗi”.
Lúng túng chuyển đổi nhiên liệu: Người dân và thiết bị phải cùng “thích nghi”
Còn tại chợ nổi Cái Răng, ghi nhận trong sáng qua, đa phần ghe tàu đã chuyển qua sử dụng dầu DO nên dường như việc thay đổi nhiêu liệu không ảnh hưởng đến hoạt động. Thống kê cho thấy chỉ còn khoảng 10% phương tiện đang hoạt động trên chợ nổi còn sử dụng xăng. Đây đều là những phương tiện cũ, là xuồng máy đuôi tôm của người dân tham gia buôn bán, chở khách. Bà N.T.H, người có thâm niên chạy ghe tại khu vực này cảm nhận, chiếc máy nổ hằng ngày đưa đón khách du lịch của bà có thay đổi nhẹ khi sử dụng E10:
“Xăng này chạy cái máy nó nặng lắm, bây giờ có xăng gì chạy xăng đó thôi, trước thì máy nhẹ chạy khỏe, giờ máy nó nặng cũng ráng chạy. Mà từ từ cũng xài xăng này hết thôi”.
Trong khi đó, tại tỉnh Cà Mau, theo số liệu của Sở Xây dựng, hiện có trên 38.300 phương tiện thủy nội địa (xuồng, ghe, vỏ lãi,…), trong số này, động cơ máy nổ phần nhiều sử dụng nhiên liệu xăng. Dù đã được tuyên truyền từ sớm, nhưng nhiều chủ phương tiện vẫn cảm thấy lúng túng khi chuyển sang dùng xăng E10.
Ghi nhận tại một số cửa hàng xăng dầu tại địa phương này trong ngày đầu đồng loạt bán xăng E10, lượng phương tiện đến đổ xăng vẫn diễn ra bình thường, các trụ bơm đã được chuyển đổi sang xăng E10 RON95 và E5 RON92 theo đúng quy định. Tuy nhiên, bên cạnh những khách hàng không quá quan tâm đến sự thay đổi, nhiều người vẫn tìm mua xăng truyền thống với số lượng lớn để trữ dùng dần theo kiểu “được ngày nào, hay ngày nấy”:
“Tôi mua xăng truyền thống về để dành đổ vô, nhưng xài 15 – 20 ngày cũng hết, cũng phải xài E10 thôi. Nhưng tôi mua E10 từ bây giờ để đó coi nó lắng xuống, lượng nước và độ cồn tách ra như thế nào rồi mới đổ vô máy chạy thử”.
Việc chuyển đổi sang xăng E10 được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Các chuyên gia khuyến cáo người sử dụng phương tiện cần nắm rõ những lưu ý về bảo dưỡng, thay thế thiết bị và cách vận hành để tránh phát sinh sự cố.
Dù vẫn còn một bộ phận người tiêu dùng cần thêm thời gian để làm quen với loại nhiên liệu mới, nhưng với sự chuẩn bị chủ động của các doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu, xăng E10 được kỳ vọng sẽ sớm trở thành lựa chọn phổ biến, góp phần thúc đẩy xu hướng tiêu dùng xanh và phát triển bền vững.