So với phương án trước đây, thành phố không còn đề xuất cấm xe máy chạy xăng từ ngày 1/7/2026 mà chuyển sang hình thức khuyến khích hạn chế hoạt động, đồng thời bổ sung nhiều quy định kiểm soát ôtô, xe tải và phương tiện vận tải trong khu vực thí điểm.
Theo tờ trình bổ sung vừa gửi HĐND thành phố, vùng phát thải thấp sẽ được triển khai theo ba giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2029, bắt đầu từ khu vực lõi trung tâm quận Hoàn Kiếm trước khi mở rộng ra toàn bộ vành đai 1.
Đề án dự kiến được trình HĐND TP Hà Nội xem xét tại kỳ họp chuyên đề ngày 2/6 tới. Trước đó, tại kỳ họp ngày 11/5, hồ sơ này chưa được đưa ra xem xét do chưa bảo đảm đầy đủ điều kiện về thông tin và tài liệu theo yêu cầu.
Không còn đề xuất cấm xe máy xăng từ tháng 7/2026
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc Hà Nội bỏ quy định cấm xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động trên các nền tảng gọi xe công nghệ trong khu vực thí điểm từ ngày 1/7/2026.
Thay vào đó, nhóm phương tiện này chỉ được "khuyến khích hạn chế hoạt động" và từng bước chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch.
Theo UBND TP Hà Nội, nếu áp dụng lệnh cấm ngay từ đầu sẽ tác động trực tiếp tới lực lượng tài xế công nghệ, shipper và lao động nền tảng số - những người phụ thuộc hoàn toàn vào phương tiện để tạo thu nhập.
Thống kê của thành phố cho thấy việc cấm xe máy xăng trong khu vực lõi Hoàn Kiếm có thể ảnh hưởng tới gần 4.000 tài xế thường xuyên hoạt động, hơn 1 triệu giao dịch mỗi tháng, khoảng 350.000 người dùng và trên 1.000 nhà hàng, cơ sở kinh doanh đang tham gia các nền tảng vận tải công nghệ.
Khảo sát 1.759 tài xế cũng cho thấy 61% chưa từng sử dụng xe điện. Những băn khoăn lớn nhất liên quan đến quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc, tuổi thọ pin, thời gian sạc, chi phí đầu tư phương tiện và hệ thống trạm sạc.
Nhiều loại ôtô, xe tải sẽ bị hạn chế hoặc cấm lưu thông
Bên cạnh điều chỉnh đối với xe máy, đề án bổ sung nhiều biện pháp quản lý phương tiện cơ giới trong vùng phát thải thấp.
Đối với xe chở học sinh, xe buýt và xe đưa đón cán bộ, công nhân viên có sức chứa trên 16 chỗ, phương tiện sẽ không được hoạt động trong giờ cao điểm từ 6h đến 9h và từ 16h đến 19h30 hằng ngày. Trường hợp đặc biệt phải được Công an thành phố chấp thuận bằng văn bản.
Xe tải dưới 2 tấn chỉ được lưu thông ngoài khung giờ cao điểm. Xe tải từ 2 đến 3,5 tấn chỉ được phép hoạt động từ 21h hôm trước đến 6h sáng hôm sau.
Riêng xe tải có tổng khối lượng trên 3,5 tấn sẽ bị cấm hoàn toàn trong vùng phát thải thấp.
Thành phố đồng thời khuyến khích các chủ phương tiện chuyển đổi sang xe sử dụng năng lượng sạch hoặc các phương tiện đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 trở lên theo quy chuẩn Việt Nam.
Giai đoạn đầu thí điểm tại khu vực Hồ Gươm
Theo đề xuất, giai đoạn 1 sẽ được triển khai từ ngày 1/7 đến hết ngày 31/12/2026 tại phường Hoàn Kiếm.
Khu vực thí điểm được chia thành hai vùng.
Khu vực 1 rộng khoảng 0,5 km² với dân số khoảng 20.000 người, nằm trong phạm vi được bao quanh bởi các tuyến phố Tràng Tiền - Hàng Khay - Lê Thái Tổ - Hàng Đào - Hàng Ngang - Hàng Buồm - Mã Mây - Hàng Bạc - Hàng Mắm - Nguyễn Hữu Huân - Lý Thái Tổ.
Tại đây, toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ, bao gồm xe máy và ôtô, sẽ bị cấm lưu thông từ 19h đến 24h các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật.
Khu vực 2 là phần phố cổ nằm trong vành bao gồm các tuyến Tràng Thi - Phùng Hưng - Hàng Đậu - Trần Nhật Duật - Trần Quang Khải - Tràng Tiền - Hàng Khay, với diện tích khoảng 1,65 km².
Trong khu vực này, chỉ các phương tiện ưu tiên hoặc phương tiện được cơ quan có thẩm quyền cấp phép mới được lưu thông bình thường.
Hà Nội lý giải việc cấm phương tiện cuối tuần
Theo UBND TP Hà Nội, quy định cấm toàn bộ phương tiện trong khu vực 11 tuyến phố không phải là chính sách mới mà thực chất kế thừa mô hình phố đi bộ Hồ Gươm đã được triển khai từ năm 2016.
Thành phố cho biết đang chuẩn bị mở rộng không gian đi bộ Hồ Gươm và vùng phụ cận từ ngày 1/7 tới. Hai tuyến phố Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ dự kiến được bổ sung vào khu vực đi bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai vùng phát thải thấp.
Mở rộng dần ra toàn bộ vành đai 1
Trong giai đoạn 2, từ ngày 1/1 đến 31/12/2027, phạm vi thí điểm sẽ được mở rộng sang các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam.
Khu vực này được giới hạn bởi các tuyến Nguyễn Du - Hàn Thuyên - Trần Hưng Đạo - Trần Khánh Dư - Trần Quang Khải - Trần Nhật Duật - Hàng Đậu - Cửa Đông - Lý Nam Đế - Tôn Thất Thiệp - Điện Biên Phủ - Hàng Bông - Cửa Nam - Lê Duẩn.
Ngoài các quy định đang áp dụng ở giai đoạn 1, Hà Nội dự kiến không cho phép lưu thông đối với ôtô không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 và cấm xe máy xăng hoạt động trên nền tảng kết nối vận tải.
Đến giai đoạn 3, từ năm 2028 đến hết năm 2029, vùng phát thải thấp sẽ được mở rộng ra toàn bộ khu vực bên trong vành đai 1, gồm 9 phường trung tâm.
Trong giai đoạn này, thành phố tiếp tục duy trì các quy định hiện hành và bổ sung yêu cầu đối với xe máy không kinh doanh vận tải. Theo đó, các phương tiện không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 3 sẽ không được phép lưu thông trong vùng phát thải thấp.
Hướng tới giảm phát thải tại khu vực trung tâm
Theo UBND TP Hà Nội, lộ trình triển khai vùng phát thải thấp nhằm từng bước kiểm soát nguồn ô nhiễm từ giao thông, giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các phương tiện thân thiện môi trường tại khu vực trung tâm Thủ đô.
Tuy nhiên, thành phố cũng lựa chọn cách tiếp cận theo từng bước, ưu tiên các biện pháp khuyến khích và hỗ trợ chuyển đổi trước khi áp dụng các biện pháp hạn chế mạnh hơn đối với các nhóm phương tiện có nguy cơ phát thải cao.