Bỏ giới hạn trần cứng cho vay trực tuyến
200 đến 250 triệu đồng – đó là khoản tiền chị Thu Trà, ở Đống Đa, Hà Nội đang cần để sửa nhà và mua sắm một số đồ dùng thiết yếu. Chị muốn vay ngân hàng, nhưng mong phần lớn thủ tục có thể thực hiện ngay trên điện thoại:
"Hiện tôi đang có nhu cầu vay khoảng 200 đến 250 triệu đồng để sửa lại nhà và mua sắm thêm một số đồ dùng cần thiết cho gia đình. Với một khoản tiền như vậy, tôi vẫn muốn vay từ ngân hàng vì cảm thấy yên tâm hơn về lãi suất và các điều khoản. Tuy nhiên, do công việc khá bận nên nếu phải đến ngân hàng nhiều lần để làm hồ sơ, bổ sung giấy tờ thì cũng khá mất thời gian. Tôi mong có thể thực hiện được nhiều thủ tục hơn trên điện thoại, chỉ đến ngân hàng khi thực sự cần thiết".
Chuyển tiền, thanh toán, gửi tiết kiệm đã lên ứng dụng. Nhưng với cho vay điện tử, giới hạn dư nợ 100 triệu đồng lâu nay chưa theo kịp nhiều nhu cầu vốn thực tế.
Với hộ kinh doanh, khoảng cách này càng rõ. Chị Ngọc Phương, chủ một hộ kinh doanh nhỏ tại Tây Hồ, cần 250–300 triệu đồng để nhập hàng và đầu tư thiết bị. Với người kinh doanh, vốn không chỉ cần đủ mà còn phải đến đúng lúc:
"Nếu có thể vay khoảng 200 đến 300 triệu đồng và làm phần lớn thủ tục trực tuyến thì tôi nghĩ sẽ chủ động hơn rất nhiều, nhất là khi cần vốn trong thời gian ngắn để nắm bắt cơ hội kinh doanh. Mình không phải mất quá nhiều thời gian đi lại, chờ đợi mà vẫn có thể tiếp cận nguồn vốn chính thức từ ngân hàng".
Từ ngày 15/8, Thông tư 29/2026 của Ngân hàng Nhà nước bỏ giới hạn dư nợ 100 triệu đồng đối với cho vay bằng phương tiện điện tử. Thay vì một mức trần chung, tổ chức tín dụng sẽ quy định giới hạn dư nợ đối với từng khách hàng, phù hợp với quy định pháp luật và năng lực quản trị rủi ro.
Cùng với đó, ngưỡng xác định “khoản cho vay có mức giá trị nhỏ” được nâng lên không quá 200 triệu đồng tại quỹ tín dụng nhân dân và 400 triệu đồng tại các tổ chức tín dụng khác.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa mọi khách hàng đều có thể vay trực tuyến tới 400 triệu đồng. Thay đổi đáng chú ý hơn là từ một mức trần cứng, tổ chức tín dụng được chủ động hơn trong xác định hạn mức theo từng khách hàng.
Bài toán định giá rủi ro của ngân hàng và sức trả nợ của người vay
Theo chuyên gia kinh tế, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, quy định mới giúp quy mô khoản vay sát hơn với nhu cầu vốn thực tế: "Thực ra việc bỏ trần giới hạn tín dụng điện tử là một trong những cái rất quan trọng để đem lại mức vay nợ phù hợp hơn với khoản vay của người vay. Và nó tạo điều kiện cho các khoản tiền đến với người vay một cách nhanh nhất, nhiều nhất và thoả mãn các yêu cầu mà xã hội đang cần thiết".
Cả nước hiện có khoảng 6 triệu hộ kinh doanh. Với khu vực này, nhu cầu vay vài trăm triệu đồng để nhập hàng, bổ sung vốn lưu động hay đầu tư thiết bị là hiện hữu. Gỡ trần 100 triệu đồng vì thế mở thêm dư địa cho tín dụng chính thức và các sản phẩm cho vay số.
Nhưng gỡ trần không có nghĩa nới chuẩn. Một khoản vay trên điện thoại vẫn là một khoản tín dụng. Ngân hàng vẫn phải thẩm định, người vay vẫn phải đáp ứng điều kiện. Khi mức trần cứng được gỡ bỏ, giới hạn thực chất sẽ là khả năng trả nợ.
Chuyên gia kinh tế, PGS.TS Đinh Thế Hiển phân tích: "Khả năng vay nợ nhiều hay ít của người vay tuỳ thuộc vào nhân tố rất quan trọng là khả năng trả nợ của khoản vay. Khi ngân hàng cho vay thì người ta xem xét, tính toán mức độ trả nợ vay đến đâu thì người ta mới có thể cho vay được. Việc cần nới rộng khoản vay rất quan trọng nhưng cái điều quan trọng hơn là khả năng trả nợ của người vay đó là bao nhiêu, thì nó sẽ quyết định mức độ vay của người đó nhiều hay ít".
Nói cách khác, câu hỏi không chỉ là “có thể vay bao nhiêu?”, mà là “có thể trả được bao nhiêu?”.
Với người vay tiêu dùng, đó là thu nhập và nghĩa vụ trả nợ hằng tháng. Với hộ kinh doanh, đó là doanh thu và dòng tiền. Hạn mức càng lớn, yêu cầu thẩm định càng phải chính xác. Bởi một khoản vay được phê duyệt nhanh nhưng vượt quá sức trả nợ không phải là tín dụng hiệu quả.
Đó cũng là điều chị Thu Trà cân nhắc: "Vì số tiền vay khá lớn nên điều tôi quan tâm nhất là lãi suất, thời hạn vay và số tiền phải trả hằng tháng có được thông báo rõ ràng ngay từ đầu hay không. Tôi cũng lo về vấn đề bảo mật thông tin và các hình thức giả mạo ứng dụng ngân hàng, lừa đảo vay tiền trên mạng. Nếu vay trực tuyến thì tôi chỉ lựa chọn ứng dụng chính thức của ngân hàng và cũng muốn các bước xác nhận phải đủ chặt chẽ để mình cảm thấy an tâm".
Gỡ trần 100 triệu đồng mở rộng dư địa cho tín dụng số, nhưng không đồng nghĩa nới lỏng điều kiện vay. Khi hạn mức lớn hơn, ngân hàng càng phải định giá đúng rủi ro, người vay càng phải tính đúng sức trả nợ. Bởi tín dụng chỉ thực sự hiệu quả khi dòng vốn được mở rộng trong giới hạn của khả năng hoàn trả./.