Đề xuất 600 tỷ đồng xây dựng “bộ não số” cho mạng lưới giao thông quốc gia

Ban Quản lý dự án (QLDA) đường bộ miền Trung vừa chính thức trình Cục Đường bộ Việt Nam báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án xây dựng Trung tâm quản lý Hệ thống giao thông thông minh (ITS) đường bộ quy mô quốc gia.

Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm đồng bộ hóa việc quản lý mạng lưới đường cao tốc đang phát triển nhanh chóng tại Việt Nam.

Với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 600 tỷ đồng, trung tâm này được kỳ vọng sẽ trở thành “bộ não số”, ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI) và Big Data để tích hợp dữ liệu, hỗ trợ điều hành và dự báo giao thông trên phạm vi toàn quốc. Theo báo cáo, tính đến tháng 4/2026, cả nước đã đưa vào khai thác khoảng 3.345km đường cao tốc, nhưng phần lớn các hệ thống ITS hiện nay vẫn hoạt động độc lập, thiếu tính liên kết tập trung.

Chia sẻ cụ thể về tầm nhìn của dự án, ông Lê Đức Lộc, Giám đốc Ban QLDA đường bộ ền Trung nhấn mạnh:

“Hệ thống giao thông thông nh quốc gia là một hệ thống tích hợp lại toàn bộ dữ liệu của cao tốc cả nước và Quốc lộ 1. Chúng ta dự kiến đặt trung tâm tại Cục Đường bộ Việt Nam để điều hành, theo dõi toàn bộ hệ thống. Trong trường hợp xảy ra các biến cố như bão lũ hoặc tai nạn, nếu trong vòng 3 đến 5 phút mà các tỉnh chưa xử lý được, trung tâm sẽ phát thông báo điều hành từ xa để hướng dẫn phương tiện sang hướng khác, đảm bảo giao thông luôn thông suốt”.

Đáng chú ý, tổng mức đầu tư của dự án đã được điều chỉnh giảm đáng kể so với dự kiến ban đầu là 1.400 tỷ đồng. Giải thích về sự thay đổi này, ông Lộc cho biết ban dự án đã thực hiện rà soát kỹ lưỡng để tránh lãng phí: “Sau khi phân tích số liệu và xin ý kiến từ Bộ Công an cũng như các địa phương, chúng tôi nhận thấy có những nhiệm vụ trùng lặp nên đã chủ động bỏ bớt. Chúng tôi sẽ tận dụng tối đa hạ tầng sẵn có và chia sẻ dữ liệu từ Bộ Công an thay vì đầu tư mới những phần đã có. Dự án chỉ tập trung vào việc xây dựng phần mềm lõi để thu nạp và phân tích dữ liệu, nhằm đảm bảo công nghệ hiện đại nhưng vẫn tiết kiệm tiền của cho Nhà nước”.

Dự án dự kiến sẽ được triển khai trong giai đoạn 2026 - 2028 từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước. Khi đi vào vận hành, Trung tâm ITS quốc gia không chỉ giúp quản lý giao thông hiệu quả hơn mà còn cung cấp kho dữ liệu tập trung phục vụ công tác hoạch định chính sách và phát triển hạ tầng trong tương lai. Hiện đề xuất đang được trình Bộ Giao thông vận tải để xem xét và thẩm định./.