Khi triển vọng tín nhiệm quốc gia được nâng hạng, cánh cửa tiếp cận dòng vốn ngoại liệu có rộng mở hơn? Và thị trường trái phiếu doanh nghiệp – sau giai đoạn nhiều biến động – đang đứng trước cơ hội phục hồi ra sao?
Mở rộng dư địa hút vốn cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp
Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho tăng trưởng kinh tế ngày càng lớn, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang được kỳ vọng tiếp tục trở thành kênh dẫn vốn trung - dài hạn quan trọng của nền kinh tế.
Đặc biệt, việc tổ chức định hạng tín nhiệm quốc tế Moody’s nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam từ “ổn định” lên “tích cực”, đồng thời giữ nguyên xếp hạng quốc gia ở mức Ba2, đang tạo thêm dư địa để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận dòng vốn quốc tế với chi phí hợp lý hơn.
Không chỉ phản ánh sự cải thiện về môi trường điều hành và năng lực quản trị quốc gia, động thái này còn được đánh giá là tín hiệu tích cực đối với thị trường tài chính, nhất là thị trường trái phiếu doanh nghiệp – lĩnh vực đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc theo hướng nh bạch và chuyên nghiệp hơn.
Phân tích của bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước: "Liên quan đến thị trường trái phiếu, chúng tôi tiếp tục đẩy mạnh triển khai các giải pháp để góp phần nâng cao định mức tín nhiệm quốc gia nhằm thu hút nhà đầu tư nước ngoài, giảm chi phí hoạt động vốn cho các doanh nghiệp. Việc chúng ta triển khai các giải pháp để nâng cao định mức tín nhiệm quốc gia cũng hết sức quan trọng, giúp các doanh nghiệp khi vay vốn quốc tế thì lãi suất vay cũng sẽ giảm xuống khi mà tín nhiệm quốc gia của chúng ta được nâng lên."
Những nỗ lực từ phía cơ quan quản lý đang hướng tới mục tiêu khơi thông dòng vốn trung - dài hạn cho doanh nghiệp, trong bối cảnh tín dụng ngân hàng vẫn chịu áp lực về giới hạn tăng trưởng và yêu cầu kiểm soát rủi ro.
Theo giới chuyên gia, triển vọng tín nhiệm được cải thiện không chỉ giúp Việt Nam nâng cao hình ảnh trên thị trường vốn quốc tế, mà còn mở ra thêm cơ hội cho doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn huy động vốn, thay vì phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng.
Trong làn sóng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu, nhiều quỹ đầu tư quốc tế vẫn đang tìm kiếm thị trường có tiềm năng tăng trưởng tốt, ổn định vĩ mô và dư địa phát triển dài hạn như Việt Nam. Chị Nguyễn Thị Lan – một nhà đầu tư tại Hà Nội chia sẻ: "Tôi nghĩ khi tín nhiệm quốc gia được cải thiện thì tâm lý nhà đầu tư cũng yên tâm hơn. Nếu doanh nghiệp nh bạch thông tin, có tài sản đảm bảo rõ ràng và phương án sử dụng vốn hiệu quả thì trái phiếu vẫn là kênh đầu tư có sức hút, nhất là với những người muốn đầu tư trung và dài hạn."
Ở góc độ doanh nghiệp, việc tiếp cận các nguồn vốn quốc tế cũng đang được nhìn nhận như một bước chuyển về chuẩn quản trị và nh bạch tài chính. Không chỉ dừng ở phát hành trái phiếu trong nước, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu tìm kiếm cơ hội kết nối với các quỹ đầu tư, tổ chức bảo lãnh phát hành nước ngoài.
Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Tổng Giám đốc Công ty chứng khoán Kỹ Thương cho rằng, đây là thời điểm doanh nghiệp cần chủ động mở rộng kênh huy động vốn: "Rất nhiều nguồn vốn trung - dài hạn đang chờ để đưa vào Việt Nam. Ví dụ như quỹ bảo lãnh phát hành trái phiếu… đây là một kênh mà các doanh nghiệp rất nên tìm hiểu, chứ đừng chỉ chú trọng vào những kênh truyền thống như là đi vay ngân hàng hoặc chỉ phát hành trái phiếu trong nước. Hãy tiếp cận với những quỹ đầu tư trái phiếu nước ngoài, các quỹ bảo lãnh nước ngoài sẽ giúp doanh nghiệp rất nhiều ở thị trường nước ngoài, giúp mở ra một tầm mới về quản trị."
Trái phiếu doanh nghiệp bước vào giai đoạn nâng chuẩn nh bạch và giảm áp lực đáo hạn
Cùng với việc mở rộng khả năng huy động vốn, thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng đang bước vào giai đoạn nâng chuẩn chất lượng. Cơ quan quản lý hiện đẩy nhanh hoàn thiện khung pháp lý, phát triển hệ sinh thái hỗ trợ thị trường như tổ chức định giá trái phiếu, đặc biệt với trái phiếu xanh và trái phiếu bền vững; đồng thời chuẩn hóa quy định về quản lý tài sản đảm bảo và trách nhiệm của các tổ chức tham gia thị trường.
Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ gia tăng tính nh bạch, nâng cao niềm tin của nhà đầu tư, qua đó cải thiện sức hấp dẫn của kênh trái phiếu trong dài hạn.
Dù vậy, áp lực đáo hạn trái phiếu vẫn là vấn đề được thị trường đặc biệt quan tâm, nhất là với nhóm doanh nghiệp bất động sản. Theo chuyên gia kinh tế, Tiến sỹ Cấn Văn Lực, lượng trái phiếu đáo hạn của doanh nghiệp bất động sản hiện chiếm khoảng 60% tổng lượng phát hành, với “điểm rơi” tập trung vào Quý 4/2026 và Quý 2/2027.
Tuy nhiên, ông cho rằng rủi ro hiện nay đã giảm đáng kể so với giai đoạn cao điểm trước đây nhờ sự phục hồi của thị trường: "Có thách thức, nhưng tôi đảm bảo là họ sẽ vượt qua, vì thị trường đang phục hồi tích cực và họ bán được hàng. Thứ hai là mức độ nghĩa vụ tài chính này nhỏ hơn rất nhiều so với thời kỳ đỉnh điểm là tháng 8/2023, chỉ bằng khoảng 2/3 nghĩa vụ phải chi trả trong thời điểm này."
Trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm nguồn lực cho đầu tư và tăng trưởng, thị trường trái phiếu doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ tiếp tục giữ vai trò là “mạch dẫn vốn” quan trọng cho khu vực doanh nghiệp. Và khi nền tảng tín nhiệm quốc gia được cải thiện, cùng với quá trình nâng chuẩn nh bạch và quản trị thị trường, cánh cửa huy động vốn trung - dài hạn của doanh nghiệp Việt Nam cũng đang rộng mở hơn./.