Giải pháp tài khóa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Trong đó, hỗ trợ tài khóa để thúc đẩy tăng trưởng được nhận định là giải pháp quan trọng, đảm bảo duy trì các động lực tăng trưởng truyền thống, vừa khai thác các động lực tăng trưởng mới một cách mạnh mẽ hơn.

Hỗ trợ tài khóa và kích cầu: "Chìa khóa" để đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2026

Tốc độ tăng GDP quý 1 năm nay ước đạt 7,83%, cao hơn mức tăng 7,05% của cùng kỳ năm ngoái, là kết quả đáng khích lệ trong bối cảnh thế giới nhiều biến động và nảy sinh những khó khăn mới, nhất là ảnh hưởng từ thị trường năng lượng – xăng dầu thế giới.

TS Nguyễn Quốc Việt là Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và Chính sách nhận định: "7,83% được coi là một trong những kỳ tích trong các chỉ số tăng trưởng quý I của 5 năm gần nhất. Đặc biệt, bức tranh kinh tế của tháng 4 và 4 tháng đầu năm có chỉ số hỗ trợ cho khả năng tăng trưởng của các quý tiếp theo đấy. Như chỉ số từ phía tổng cung, ví dụ sản xuất công nghiệp, sự tăng trưởng của tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng, và đặc biệt là với sự hỗ trợ của dịch vụ du lịch hàng không cũng rất là mạnh mẽ.

Thêm nữa là xuất khẩu của chúng ta cũng tăng đến 24%. Tuy nhiên, nếu để mà đạt được mức tăng trưởng theo mục tiêu là hai con số, tức là trên 10%, vẫn có thể nói rằng đây là một trong những cái thách thức rất là lớn".

Tuy nhiên, kết quả quý 1 thấp hơn khá nhiều so với mức 9,1% theo kịch bản tăng trưởng trong Nghị quyết 01/2026 của Chính phủ. Điều này cho thấy các quý còn lại của năm càng phải quyết tâm và nỗ lực tăng trưởng mạnh hơn, ít nhất là 10,5% để đỡ thêm phần của quý 1.

Bà Đỗ Thị Ngọc, Phó cục trưởng Cục Thống kê, Bộ Tài chính cho biết: "Dựa trên tăng tốc của xuất khẩu, tiêu dùng, sự phục hồi mạnh mẽ của sức mua nội địa, cộng với các chính sách của chúng ta sẽ ngày càng rõ nét hơn, và những lĩnh vực mới nổi như khoa học công nghệ dẫn dắt và kinh tế xanh, kinh sế tế số, đặc biệt nữa là cuộc chiến tranh tại Trung Đông sẽ kết thúc sớm. Với những kỳ vọng như thế, GDP quý 2 thì chúng tôi đang cập nhật là ước phải tăng 10,5%, quý 3 tăng khoảng 10,6% và quý 4 GDP ước đạt là 10,74%. Chúng ta thấy rõ rằng tất cả các kịch bản, các ngành dịch vụ, công nghiệp và dịch vụ đều phải với mức tăng rất là cao".

Do đó, theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, hỗ trợ tài khóa để thúc đẩy tăng trưởng được nhận định là giải pháp quan trọng: "Tài khóa thể hiện ở chỗ là chúng ta cần phải có chính sách kích cầu tài khóa. Ví dụ chính sách thuế cần phải làm cho thuế mềm hơn, mỏng hơn để tạo cho mọi người động lực là phấn khởi, phấn chấn để tham gia vào đầu tư sản xuất kinh doanh. Nên có những biện pháp miễn giảm thuế.

Động lực thứ hai liên quan đến lãi suất, cần phải có điều chỉnh theo hướng là giảm để cho doanh nghiệp bớt gánh nặng. Thứ ba là cải thiện môi trường kinh doanh để giảm bớt thủ tục hành chính, bỏ bớt các điều kiện. Như thời gian vừa rồi Thủ tướng cũng đã mạnh tay".

Điều hành linh hoạt trái phiếu Chính phủ và đa dạng kênh huy động vốn cho đầu tư phát triển

Về phía Bộ Tài chính, sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất chính sách tài khóa hỗ trợ nền kinh tế để thúc đẩy tăng trưởng, đồng thời triển khai giải pháp chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế, tăng khai thác nguồn thu tiềm năng. Để hỗ trợ nguồn lực cho tăng trưởng, ngành Tài chính sẽ tiếp tục triển khai điều hành linh hoạt lãi suất phát hành trái phiếu chính phủ, nghiên cứu phương án huy động vốn vay mới và đa dạng kênh huy động vốn cho ngân sách Nhà nước, sẵn sàng phục vụ nhu cầu chi đầu tư phát triển.

Ông Đinh Xuân Hà, Phó vụ trưởng Vụ Ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính thông tin: "Sẽ đề xuất cấp thẩm quyền các chính sách vượt trội để thu hút các quỹ đầu tư quốc tế, phát triển đa dạng loại hình quỹ đầu tư. Trong quý 2 dự kiến sẽ hoàn thành cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp FDI sử dụng vốn, lợi nhuận chưa chuyển về nước để đầu tư tại Việt Nam. Thu hút FDI gắn với chuyển giao công nghệ. Sớm triển khai sàn giao dịch tài sản mã hóa, phát triển thị trường chứng chỉ carbon…”.

Nhìn vào cơ cấu tăng trưởng quý 1 có thể thấy, nền tảng tăng trưởng vẫn dựa trên các động lực tăng trưởng truyền thống, như xuất khẩu và tiêu dùng nội địa. Trong khi đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số cũng đã được đẩy mạnh, nhưng đóng góp vào tăng trưởng chưa có sự bứt phá rõ rệt. Chính phủ cũng đã có Nghị định số 20/2026 hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 198/2025 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân, nhất là thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.

Những chính sách tài khóa mang tính hỗ trợ thực chất đối với thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới này, có “độ trễ” thực thi trong quý 1, nhưng sẽ biểu hiện rõ hơn hiệu quả của chính sách trong các quý tiếp theo.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính đánh giá: "Sau khi Nghị định số 20 của Chính phủ được ban hành thì cũng đang được triển khai, như chi phí R&D trong doanh nghiệp được tính bằng 200% chi phí thực tế khi mà tính vào chi phí khấu ch khấu trừ thuế… ở trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các cái vườn ươm thì cũng có quy định dành quỹ đất cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa và sẽ hỗ trợ giảm chi phí tiền thuê đất là 30%. Sau khi nghị định 20 ra đời thì các địa phương cũng đang rất khẩn trương tiến hành xây dựng các chính sách. hiện nay là cũng đang triển khai rất là rốt ráo”.

Ngoài ra, một động lực chính và xuyên suốt trong thời gian qua, vẫn được các bộ ngành và địa phương chú trọng triển khai, là tập trung đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, nhất là các công trình trọng điểm quốc gia, có tính thúc đẩy tăng trưởng.

Bộ Tài chính khẳng định, các giải pháp điều hành tài khóa sẽ tiếp tục triển khai quyết liệt trong các quý còn lại của năm 2026, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số cho năm 2026.