Không thể biện nh cho hành vi bạo lực, nhưng câu hỏi về trách nhiệm của người nuôi thú cưng tiếp tục được đặt ra, trong bối cảnh tình trạng chó thả rông, phóng uế, tấn công người vẫn chưa được kiểm soát hiệu quả, cùng tâm lý “chó nhỏ chẳng làm hại được ai”.
Đối với bà Nguyễn Thị Tâm, ở phường Hai Bà Trưng, Hà Nội, chú chó corgi là người bạn thân thiết nhiều năm qua, khi các con đi làm xa nhà. Vì vậy, khi xem đoạn video ghi lại cảnh một thanh niên ở Hải Phòng đá chết một con chó nhỏ rồi bỏ vào thùng rác chung cư, bà Tâm không khỏi xót xa:
"Tại sao lại đi đá con chó như thế? Rất là ảnh hưởng các em nhỏ, nhìn thấy thế tự nhiên không yêu quý động vật và khởi cái tâm không tốt. Thì mình không thể nên để thả rông như thế, cũng nên góp ý thôi chứ không nên đá như thế, hành động rất phản cảm".
Tuy nhiên, sự việc cũng cho thấy những xung đột liên quan vật nuôi vẫn chưa có hồi kết, trong bối cảnh việc quản lý chó tại nơi công cộng vẫn chủ yếu dựa vào ý thức tự giác của người nuôi.
Từ ngày 1/8 tới, Nghị định 204/2026 sẽ chính thức có hiệu lực. Theo đó, người đưa chó đến nơi công cộng nhưng không đeo rọ mõm hoặc không có dây xích giữ sẽ bị phạt từ 1 - 2 triệu đồng (mức phạt hiện nay là từ 600.000 - 800.000 đồng).
Theo khảo sát của phóng viên tại một số công viên trên địa bàn Hà Nội, nhiều người dân ủng hộ việc tăng mức xử phạt và đã bắt đầu thực hiện việc xích, rọ mõm chó. Dù vậy, tình trạng chó thả rông vẫn diễn ra, khiến người dân và lực lượng quản lý mong muốn chế tài mới được thực thi quyết liệt hơn:
"Cần phải tăng lên mức xử phạt đáng kể thì người ta mới chấp hành được".
"Tốt, mình thấy thực hiện được thôi, chưa đến 1/8 mọi người ở đây đã thực hiện rồi. Bây giờ không động tay động chân làm gì, nói chung cũng phải kiềm chế một chút, chứ không nên để xảy ra cái to tát chỉ vì con chó".
"Khi bọn tôi vệ sinh ở đây thì có những bãi phân chó, cắt cỏ nó bắn hết lên mặt. Những con chó 40, 50 cân chạy nhông nhông ở ngoài công viên đấy. Nhiều lần chúng tôi đã nhắc nhở, người ta đã cầm dây xích chó vụt chúng tôi. Mong cơ quan chức năng xem xét, chúng ta có thể có chế tài là bắt chó và chúng ta làm quyết liệt, chứ đừng làm nửa chừng".
Dưới góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Hồng Bách, Công ty Luật Hồng Bách và Cộng sự cho rằng, cần xem xét toàn diện bối cảnh vụ việc nam thanh niên đá chết chó ở Hải Phòng.
Trong trường hợp một người buộc phải chống trả để bảo vệ bản thân và người khác trước sự tấn công thực sự của con chó, thì hành vi đó có thể được xem xét dưới góc độ phòng vệ chính đáng hoặc tình thế cấp thiết.
Tuy nhiên, nếu con chó không gây nguy hiểm hoặc đã bị khống chế, nhưng vẫn cố tình đánh đến chết, thì đây có thể là hành vi bạo lực, thiếu kiểm soát cảm xúc:
"Phải xem xét các chứng cứ xem con chó có tấn công hay đe dọa người khác không? Chủ chó có thả rông hoặc vi phạm quản lý vật nuôi hay không? Mức độ chống trả của người đàn ông có cần thiết hay không?
Nếu nó hoàn toàn không tấn công, vô cớ mà người đàn ông này lại đá chết con chó, thì chủ chó hoàn toàn có thể khởi kiện người đàn ông kia ra tòa, yêu cầu bồi thường về vật chất - giá trị con chó, thậm chí là thiệt hại tinh thần. Nếu hai bên cùng có lỗi thì có thể phải chia lỗi, chủ chó cũng có thể bị xử phạt vì thả rông, không đảm bảo an toàn".
Cũng theo luật sư Nguyễn Hồng Bách, chế tài của Nghị định 204/2026 sẽ chỉ phát huy tác dụng khi được thực thi nghiêm túc trong thực tế. Muốn vậy, cùng với việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến quy định mới, các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.
Không chỉ là câu chuyện tuân thủ quy định, việc nuôi thú cưng còn liên quan văn hóa ứng xử và trách nhiệm với cộng đồng.
Theo ThS. BS. Nguyễn Hải Đăng, Bệnh viện thú y Hải Đăng, hành vi cố tình đánh chết vật nuôi của người khác là điều đáng lên án cả về đạo đức lẫn pháp luật. Tuy nhiên, người nuôi thú cưng cần chủ động thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo đảm an toàn, thay vì chủ quan với suy nghĩ “chó nhà mình hiền lắm”:
"Người ta nuôi là người ta có quyền yêu thương, anh không được phép xâm phạm tài sản là con thú cưng của người ta như vậy. Trong những trường hợp thấy chó của người ta không có những biện pháp bảo vệ, thì có thể góp ý trực tiếp, hoặc có thể báo chính quyền và cơ quan pháp luật.
Đương nhiên chó to nguy hiểm hơn, nhưng chó nhỏ cũng có nguy cơ rất cao khi lây các bệnh truyền nhiễm như bệnh dại, các bệnh di truyền lây sang các con chó khác, hoặc lây trực tiếp sang con người. Do vậy, yêu cầu và mong các bạn đã nuôi chó, chúng ta cũng cần có ý thức để chấp hành".
Vụ việc tại Hải Phòng và nhiều trường hợp đáng tiếc khác từng xảy ra liên quan vật nuôi là lời nhắc nhở rằng, cả hành vi bạo lực với động vật lẫn sự chủ quan trong quản lý đều có thể dẫn tới những hậu quả đáng tiếc. Mỗi chủ vật nuôi cần mang theo trách nhiệm khi mang thú cưng ra đường.
Những người xung quanh cũng cần lựa chọn cách ứng xử phù hợp, tránh đẩy mâu thuẫn nhỏ thành hành vi bạo lực. Chỉ khi cả hai phía cùng tôn trọng và chia sẻ trách nhiệm, thì những xung đột không đáng mới có thể được hạn chế./.