Hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị, kiến tạo đô thị hiện đại

Đây không chỉ là chương trình đầu tư hạ tầng giao thông có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng từ phát triển từng tuyến riêng lẻ sang từng bước hình thành mạng lưới đường sắt đô thị đồng bộ, hiện đại.

7 giờ sáng. Trong dòng người hối hả di chuyển vào trung tâm thành phố mỗi ngày, chị Đinh Thị Mỹ Linh, đang sinh sống tại xã Thường Tín, vẫn đều đặn lựa chọn xe máy hoặc xe buýt để tới nơi làm việc trong nội thành Hà Nội. Quãng đường không quá xa nhưng mỗi ngày chị phải dành từ 45 phút đến hơn một giờ đồng hồ cho việc đi lại, chưa kể những hôm ùn tắc giao thông hoặc thời tiết bất lợi.

"Bình thường thì tôi đi làm bằng xe máy mất khoảng 45 phút, còn đi xe buýt thì khoảng 60 phút. Nếu có tuyến metro thì từ nhà tôi đến đây chỉ khoảng 20 phút thôi", chị Linh cho biết. 

Điều chị Mỹ Linh mong đợi không chỉ là một phương tiện di chuyển mới, mà còn là cơ hội tiết kiệm thời gian, giảm áp lực mỗi ngày trên những tuyến đường đông đúc.

"Trước đây việc di chuyển trên đường dễ bị kẹt xe, tốn thời gian và cũng khá bụi. Tuyến metro giúp mình tiết kiệm thời gian hơn, thuận tiện hơn và nhanh chóng hơn. Trong tương lai thì mỗi ngày mình đều đi làm bằng metro hết."

Kỳ vọng của chị Mỹ Linh cũng là mong muốn của nhiều người dân Thủ đô khi không gian đô thị ngày càng mở rộng. Bài toán đặt ra không chỉ là xây thêm những tuyến đường mới, mà cần một hệ thống giao thông công cộng đủ năng lực kết nối các khu vực phát triển của thành phố.

Đó cũng là lý do Hà Nội xác định đường sắt đô thị là hạ tầng khung trong chiến lược phát triển dài hạn. Với tổng chiều dài hơn 300km, 5 tuyến metro vừa được khởi công được kỳ vọng sẽ hình thành những trục giao thông xương sống, kết nối sân bay Nội Bài, Hòa Lạc, Ngọc Hồi, Gia Lâm cùng nhiều khu vực động lực phát triển mới của Thủ đô.

Tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, đường sắt đô thị không chỉ nhằm giải quyết bài toán giao thông mà còn là công cụ để tổ chức lại không gian phát triển của Thủ đô.

"Đối với Hà Nội, đầu tư đường sắt đô thị không chỉ nhằm giải quyết bài toán giao thông mà quan trọng hơn là thúc đẩy phát triển đô thị theo mô hình TOD, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, tăng cường liên kết vùng và từng bước hiện thực hóa mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm."

Không chỉ đóng vai trò là phương tiện vận tải công cộng khối lượng lớn, các tuyến metro còn được xác định là nền tảng để tái cấu trúc không gian đô thị trong tương lai.

Ông Nguyễn Bá Sơn, Phó Trưởng Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội cho biết, việc khởi công đồng thời 5 tuyến metro là bước chuyển quan trọng trong quá trình hiện thực hóa quy hoạch phát triển Thủ đô.

"Việc triển khai khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị đánh dấu bước chuyển dịch từ triển khai đơn lẻ từng tuyến trước đây sang triển khai đồng loạt các tuyến trong mạng lưới với mục tiêu sớm hình thành mạng lưới đường sắt đô thị theo quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm."

Theo Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội, khi hoàn thành, mạng lưới metro sẽ tăng cường kết nối giữa khu vực trung tâm với các đô thị vệ tinh, tạo động lực mở rộng không gian phát triển, đồng thời từng bước thay đổi thói quen sử dụng phương tiện cá nhân của người dân.

Còn dưới góc nhìn kinh tế - xã hội, chuyên gia kinh tế Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong cho rằng ý nghĩa của việc khởi công đồng loạt 5 tuyến đường sắt đô thị không chỉ nằm ở việc bổ sung thêm một loại hình vận tải công cộng.

"Việc khởi công này góp phần tạo ra sự thay đổi trong kết cấu hạ tầng của thành phố, bao gồm cả kết nối các vùng để từ đó thuận lợi hơn trong việc thực hiện các dự án di dân, dịch chuyển dân cư gắn với các mô hình TOD. Như vậy sẽ đảm bảo sự đồng thuận xã hội và thuận lợi cho người dân".

Từ kỳ vọng của người dân về những chuyến đi nhanh hơn, thuận tiện hơn mỗi ngày, đến mục tiêu xây dựng một mạng lưới giao thông công cộng hiện đại của thành phố, việc khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị được xem là bước đi quan trọng trong quá trình phát triển kết cấu hạ tầng giao thông hiện đại, phù hợp với quy hoạch Thủ đô 100 năm.

Khi những đoàn tàu metro lăn bánh trong tương lai, không chỉ khoảng cách địa lý được rút ngắn, mà nó còn mở ra những không gian phát triển mới, góp phần đưa Hà Nội tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành đô thị văn minh, hiện đại và bền vững./.