Ít ai biết, để một cành hoa kịp nở trong căn nhà giữa phố là hành trình bắt đầu từ lúc bình nh còn chưa lên ở những làng hoa ven đô.
Người ta vẫn nói Hà Nội có mười hai mùa hoa.
Mỗi tháng trong năm, phố lại đón một loài hoa khác nhau. Đào của tháng Giêng, hương bưởi tháng Ba, loa kèn tháng Tư, sen của những ngày đầu hạ… Những mùa hoa ấy không chỉ làm đẹp phố phường mà còn bước vào từng nếp nhà, trở thành một phần trong nhịp sống của người Hà Nội.
Ít ai biết, hành trình ấy bắt đầu từ khi thành phố còn đang ngủ.
Bốn giờ sáng ở làng hoa Tây Tựu. Trong ánh đèn pin lẫn màn sương sớm, những cành hoa đầu tiên được cắt để kịp chuyến xe vào phố. Hơn hai mươi năm gắn bó với nghề, anh Nguyễn Khắc Ngọc vẫn bắt đầu một ngày như thế:
"Mùa hè thì 4h đến 5h sáng mình đi làm, 8-9h phải về vì có nắng. Mùa đông thì 6-7h đi và trưa thì về, tuỳ theo lượng công việc. dân làng làm hoa thì tất cả các hoa cắt vào buổi sáng là tươi nhất đẹp nhất".
Một cành hoa chỉ đẹp trong tay người mua khi trước đó đã trải qua nhiều tháng được chăm sóc. Có vụ được mùa. Có vụ mất trắng. Nhưng với nhiều người, bỏ nghề còn khó hơn gắn bó với nghề. Đó cũng là tâm sự của anh Nguyễn Ngọc Đào, người nhiều năm trồng hoa ở Tây Tựu:
"Một ngày của tôi làm nhiều giờ. Giờ tối mịt cũng làm. Không cứ gì giờ giấc, nông nghiệp không làm như công ty. Nhiều khi làm cả ngày lẫn đêm. Có khi phục vụ Tết nguyên đán cả ngày lẫn đêm. Còn hàng bình thường thì toàn giao cho các chủ buôn. Vì đam mê, nhiều khi không có tiền vay tiền ngân hàng để làm. Thường lỗ nhiều Không làm thì nhớ. Quen rồi".
Từ làng hoa, những chuyến xe tiếp tục đưa hoa vào thành phố. Đến các cửa hàng, hành trình của một bông hoa vẫn chưa kết thúc. Sáu năm làm nghề, anh Lại Vi Tuấn, người sáng lập Tiệm hoa Bắp, hiểu rằng điều khách hàng nhìn thấy chỉ là thành phẩm cuối cùng:
"Khi nhận một bó hoa thì mọi người chỉ biết đấy là một bó hoa thôi nhưng để làm ra được một bó hoa, một giỏ hoa hay lẵng hoa thì rất nhiều bước và rất phức tạp. Trước hết là chuẩn bị, chúng ta phải đi chợ hoa, mà chợ hoa mở ban đêm, có rất nhiều sạp hoa, một loại hoa thì có rất nhiều cửa hàng bán, mình phải chọn lựa theo hoa mới về mỗi ngày và từng chất lượng riêng của từng sạp hoa.
Sau khi mình chọn đủ hoa xong thì mình phải sơ chế. Với các loại hoa hồng mình lọc bỏ gạt hết gai và lá chỉ để tập trung dưỡng bông thôi. Những loại hoa có độ bền kém phải bảo quản lạnh thêm thuốc dưỡng hoa để hoa tươi lâu hơn. Đó là giai đoạn chuẩn bị.
Còn giai đoạn bó hoa hay cắm hoa hay tạo thành phẩm thì sẽ bao gồm với mỗi sản phẩm hoa khác nhau thì lại yêu cầu một tay nghề khác rồi nguyên phụ liệu dùng cho sản phẩm hoa khác nhau. Sau khi hoàn thành sản phẩm hoa xong thì vận chuyển hoa tới tay khách hàng sao cho nguyên vẹn và tươi, đảm bảo chất lượng cũng là câu chuyện rất là khó.
Nên là toàn trình một đơn hàng từ khâu chuẩn bị tới khâu làm tới khâu kết thúc rồi giao hàng đòi hỏi vận dụng nhiều tay nghề, kĩ năng, cẩn thận, tỉ mỉ. Nên nói làm hoa dễ hay nhàn không thì chắc chắn là không".
Theo anh Tuấn, điều đặc biệt là người Hà Nội chưa bao giờ ngừng chơi hoa theo mùa: "Hà Nội xưa nay người ta vẫn nói là có 12 mùa hoa. Người Hà Nội sẽ mua hoa quanh năm tuỳ vào từng mùa. Ví dụ tháng Giêng họ sẽ cắm hoa đào, tháng 3 sẽ cắm hoa bưởi hoa sưa, tháng 4 là hoa loa ken, tháng 6 là mùa hoa sen. Để mà nói chơi vào mùa nào thì là chơi quanh năm. Mỗi mùa người ta chơi một loại hoa riêng. Ngoài những loại hoa trong nước thì bây giờ họ còn chơi các hoa nhập khẩu".
Ở cửa hàng hoa Lơ Thơ, chị Quách Thu Hường bắt đầu ngày mới bằng những đơn hàng đã được khách đặt từ hôm trước. Để một bó hoa đến tay khách nguyên vẹn, mỗi công đoạn đều cần sự tỉ mỉ:
"Để một bó hoa đến với khách hàng chỉn chu thì với riêng Lơ Thơ – cửa hàng hoa của mình sẽ có quy trình bao gồm 4 bước. Khi khách hàng nhận sản phẩm và kiểm tra lại một lần nữa thì lúc đó đơn hàng mới kết thúc thành công".
Và rồi, sau hành trình từ cánh đồng, qua chợ hoa, qua đôi bàn tay của người cắm hoa, những cành hoa cũng tìm được nơi mình thuộc về.
Một căn nhà.
Một góc bàn.
Hay một ô cửa sổ nhiều nắng.
Với chị Đinh Hồng Hà, sống ở Hai Bà Trưng, Hà Nội mua hoa từ lâu đã trở thành một niềm vui mỗi tuần: "Mình thường mua hoa mới về, 2-3 lần/ tuần. Mình khá là thích hoa nên việc được mua hoa mỗi tuần là niềm vui nho nhỏ và thói quen của mình. Việc làm đẹp cho không gian nhà thì mình thấy thoải mái hơn. Khi mình đi làm về mệt mỏi thì việc mình làm một việc gì đấy mình thích thì cảm xúc sẽ được cân bằng trở lại".
Có lẽ vì thế mà, giữa một Hà Nội ngày càng hối hả, những bình hoa vẫn hiện diện trong rất nhiều ngôi nhà.
Không chỉ để làm đẹp không gian. Mà còn để nhắc người ta rằng mùa vẫn đang đi qua, và thiên nhiên vẫn luôn ở rất gần.
Một bông hoa từ Tây Tựu vào phố chỉ mất vài giờ. Nhưng để giữ được thói quen mang hoa vào nhà của người Hà Nội là câu chuyện của nhiều thế hệ.
Và cũng chính từ những điều bình dị ấy, Hà Nội vẫn luôn là thành phố của những mùa hoa và của những con người biết dành một khoảng nhỏ trong cuộc sống để yêu cái đẹp.