Giai đoạn 2, từ 1/1 đến 31/12/2027 mở rộng ra toàn bộ địa bàn phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Giai đoạn 3 từ ngày 1/1/2028 đến hết năm 2029 sẽ mở rộng sang toàn bộ Vành đai 1.
Để thực hiện được mục tiêu này, Hà Nội đã chuẩn bị các điều kiện hỗ trợ ra sao, nhất là bãi đỗ phương tiện?
Thường xuyên sử dụng xe buýt để đi lại, ông Nguyễn Minh Tuân (ở Thường Tín, Hà Nội) không bị ảnh hưởng nhiều khi Hà Nội thực hiện Vùng phát thải thấp. Tuy vậy, ông Tuân cũng mong muốn, khi thực hiện giai đoạn 3 của Đề án vùng phát thải thấp, mở rộng phạm vi áp dụng sang khu vực Vành đai 1, Hà Nội cần chuẩn bị bãi đỗ cho người dân có chỗ gửi phương tiện:
"Ví dụ đi xe buýt phải có chỗ để xe, tức là họ đi xe máy ở nhà ra, đến điểm xe buýt công cộng họ gửi xe ở đấy, chiều về họ lại xuống điểm đấy họ lấy xe về nhà. Nhà nước nên tổ chức như thế để có điểm giữ, gửi xe máy, xe đạp, thế là họ gửi xe ở đấy, chiều họ về thì tiện hơn".
Một số người dân cũng bày tỏ sự đồng tình với việc thực hiện vùng phát thải thấp theo lộ trình, góp phần giảm thiểu ô nhiễm không khí ở khu vực đô thị lõi, đồng thời mong muốn Thành phố sớm có phương án trông giữ xe phù hợp:
"Để chính sách này hiệu quả thì cần thêm nhiều điểm gửi xe, điểm trung chuyển quanh khu vực vành đai để người dân đi lại thuận tiện hơn".
"Nhà nước cần có biện pháp để hỗ trợ cho những người đang đi phương tiện cá nhân, chẳng hạn có tuyến xe buýt riêng để đi được nhiều điểm hơn, bởi vì hiện tại các trạm xe buýt chưa được phong phú lắm".
"Có thể tôi sẽ có thêm sự lựa chọn đi xe buýt hoặc lựa thời gian để đi vào Thành phố".
Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Hội Kiến trúc sư Hà Nội cho rằng, bãi đỗ xe bên ngoài khu vực vành đai là một trong 3 công cụ chính để thực hiện được điều này. Bởi, nguyên tắc thực hiện Vùng phát thải thấp giai đoạn 3, áp dụng từ 1/1/2028 là cấm xe môtô, xe gắn máy sử dụng xăng không đạt quy chuẩn khí thải mức 3 trở lên. Do đó, việc bố trí điểm đỗ, trông giữ phương tiện là không thể thiếu:
"Điều đó phải nằm trong hệ thống vừa là pháp lý, vừa là vật lý. Anh phải tăng cường những bãi đỗ xe ở bên rìa khu vực hạn chế và càng vào trong thì không có bãi đỗ xe. Anh phải chuẩn bị không gian cho sự việc ấy và chuẩn bị phương tiện cho câu chuyện ấy".
Giải đáp băn khoăn này, ông Nguyễn Tuyển, Trưởng phòng Quản lý vận tải, Sở Xây dựng Hà Nội cho hay, theo Nghị quyết của HĐND Thành phố Hà Nội, từ ngày 1/7 đến 31/12/2026, Thành phố thí điểm tại khu vực phố cổ và khu vực xung quanh hồ Hoàn Kiếm thuộc phường Hoàn Kiếm.
Giai đoạn 2, từ 1/1 đến 31/12/2027 mở rộng ra toàn bộ địa bàn phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam.
Giai đoạn 3 từ ngày 1/1/2028 đến hết năm 2029 sẽ mở rộng sang toàn bộ Vành đai 1.
Theo ông Nguyễn Tuyển, Sở Xây dựng Hà Nội sẽ căn cứ theo từng giai đoạn thực hiện Vùng phát thải thấp để bố trí mạng lưới vận tải khách công cộng và hệ thống kết cấu hạ tầng, những bãi đỗ xe để người dân gửi xe, chuyển sang những phương tiện khác:
"Đối với những điểm trông giữ phương tiện thì chúng tôi cũng đã dự kiến những điểm ở quanh Vành đai 1 và khi người dân di chuyển vào bên trong vùng phát thải thấp có những điểm để gửi xe. Nguyên tắc là khi vùng phát thải thấp phát triển đến đâu thì việc chuẩn bị về vận tải hành khách công cộng, từ xe đạp đến điểm đón trả khách và những điểm trông giữ xe cho người dân về nguyên tắc bao giờ cũng phải đi trước".
Chuyên gia giao thông Khương Kim Tạo thì cho rằng, cần xem xét, bố trí bãi trông giữ xe bên rìa Vành đai 1 như một hạ tầng thiết yếu của đô thị, chứ không chỉ phục vụ trông giữ phương tiện Vùng phát thải thấp.
Điều này sẽ phù hợp hơn, khi Vùng phát thải thấp được mở rộng, hoặc sau này áp dụng chính sách hạn chế phương tiện cá nhân vào nội đô. Khi nhìn nhận đó là hạ tầng đô thị cần có, cơ quan quản lý sẽ có chính sách phù hợp để phát triển mạng lưới bãi trông giữ phương tiện, không nhất thiết chỉ trông chờ Nhà nước:
"Có thể xe chạy điện người ta cũng đến đấy gửi xe vào đấy và người ta đi bằng phương tiện khác để tham quan, mua sắm. Như thế, định hình về quản lý giao thông tĩnh, cũng như giao thông động trong nội đô, trong vùng phát thải thấp từng bước mở rộng ra như thế. Sau này người ta cũng sẽ xã hội hóa vấn đề trông giữ xe này".
Một số chuyên gia cũng cho rằng, để thực hiện Vùng phát thải thấp, đặc biệt là sau khi mở rộng ra toàn bộ Vành đai 1, việc chủ động quy hoạch và bố trí đủ các bãi đỗ, điểm trông giữ xe ở khu vực giáp ranh là yêu cầu cấp thiết.
Khi hạ tầng được chuẩn bị đồng bộ, người dân sẽ thuận lợi hơn trong việc chuyển đổi phương thức đi lại, góp phần giảm ùn tắc, giảm ô nhiễm và bảo đảm hiệu quả thực chất cho quá trình triển khai vùng phát thải thấp.