Trước thực trạng giá bất động sản liên tục leo thang, trong Hội nghị đề xuất về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở và thị trường bất động sản trong tình hình mới, đã có ý kiến đề xuất xây dựng cơ chế kiểm soát giá nhà, đồng thời đẩy nhanh tiến độ xây nhà ở giá phù hợp với mức chi trả của người dân.
PV Ban VOV Giao thông Quốc gia đã có cuộc trao đổi với Chuyên gia kinh tế, Tiến sĩ Cấn Văn Lực xung quanh vấn đề này.
PV: Ông đánh giá như thế nào về mức giá nhà ở, đặc biệt là phân khúc chung cư tại Việt Nam hiện nay so với thu nhập thực tế của người dân?
TS. Cấn Văn Lực: Qua khảo sát và nghiên cứu của chúng tôi, giá bình quân của một căn chung cư tại Việt Nam hiện nay đang cao gấp khoảng 30 đến 30,2 lần so với thu nhập bình quân của một người dân. Rõ ràng đây là một mức rất cao.
Điều này đồng nghĩa với việc một người dân bình thường sẽ phải tích cóp khoảng 35 năm mới có thể mua được một căn chung cư. Hiện tại, mức giá này đang cao gấp đôi so với mức trung bình khoảng 15 năm của thế giới. Chính vì vậy, chúng ta cần có cơ chế kiểm soát để giá nhà đất ít nhất là không tăng cao hơn nữa, hoặc tốt nhất là giảm xuống mức phù hợp hơn với khả năng chi trả của người dân.
PV: Đứng trước mức giá đắt đỏ như vậy, đã có đề xuất cần xây dựng cơ chế kiểm soát giá nhà. Vậy theo ông, chúng ta cần triển khai những nhóm giải pháp đồng bộ nào để có thể kiểm soát và điều tiết giá nhà một cách hiệu quả, phù hợp với mức chi trả của người dân?
TS. Cấn Văn Lực: Theo tôi, chúng ta cần triển khai đồng bộ rất nhiều giải pháp.
Thứ nhất, giải pháp căn cơ là phải tăng được nguồn cung, trong đó chủ yếu tập trung vào phân khúc phù hợp với khả năng chi trả của người dân, như nhà ở xã hội và nhà cho thuê. Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cũng đã có những định hướng chỉ đạo rất sát sao về vấn đề này.
Thứ hai, cần sớm tháo gỡ khó khăn về mặt pháp lý cho các dự án đang bị ách tắc, tồn đọng. Việc giải phóng các dự án này sẽ giúp bổ sung một lượng cung lớn ra thị trường.
Thứ ba, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện các cơ chế, chính sách để thúc đẩy các phân khúc nhà ở xã hội phát triển.
Thứ tư, phải dùng các biện pháp mạnh mẽ để phòng chống và xử lý nghiêm hiện tượng đầu cơ, thổi giá, làm giá hay lực lượng "cò mồi", môi giới. Đây chính là những tác nhân đẩy giá bất động sản lên tương đối cao trong thời gian vừa qua.
Và cuối cùng, chúng ta cần phát triển đồng bộ câu chuyện về quy hoạch và quỹ đất; kiểm soát tốt chi phí xây dựng. Đồng thời, phải sớm hình thành cơ sở dữ liệu về đất đai, bất động sản và nhà ở để phục vụ cho công tác quản lý, điều hành nh bạch, hiệu quả hơn.
PV: Có ý kiến lo ngại rằng, khung giá đất tăng có thể đẩy chi phí dự án lên cao. Góc nhìn của ông về yếu tố chi phí đất đai cấu thành nên giá nhà và vai trò điều tiết của địa phương trong vấn đề này ra sao?
TS. Cấn Văn Lực: Về câu chuyện định giá đất, Luật Đất đai và các nghị định liên quan đã có hướng dẫn rất cụ thể. Hiện nay, thẩm quyền về tính giá đất cơ bản được giao quyền cho các địa phương. Các địa phương hoàn toàn có dư địa và thẩm quyền để điều chỉnh linh hoạt thông qua hệ số K.
Tuy nhiên, chúng ta cần lưu ý rằng chi phí đất đai chỉ chiếm khoảng từ 30 đến 35% trong tổng chi phí của một dự án bất động sản.
Ngoài chi phí đất đai ra, còn rất nhiều loại chi phí khác như chi phí giải phóng mặt bằng, chi phí vật liệu xây dựng.... Do đó, các cơ quan chức năng có liên quan cần phải có sự đồng bộ trong việc kiểm soát tất cả các chi phí cấu thành dự án, chứ không riêng gì giá đất.
PV: Vâng, xin trân trọng cảm ơn Tiến sĩ Cấn Văn Lực về những phân tích vừa rồi!
Theo thông tin cập nhật từ Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), tính đến tháng 6/2026, cả nước có 786 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô trên 725 nghìn căn, đạt 72,5% so với chỉ tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030.
Sau khi các ý kiến được nêu ra trong Hội nghị đề xuất tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở và thị trường bất động sản trong tình hình mới, Bộ Xây dựng cho biết, sẽ nghiêm túc tiếp thu, tổng hợp toàn diện các nội dung này nhằm hoàn thiện các dự thảo đề xuất với chất lượng cao nhất, bảo đảm tiến độ báo cáo cấp trên ngay trong tháng 6/2026.