Thực tế này đã và đang gây ra những khó khăn nhất định cho những đối tượng chịu ảnh hưởng. Cách đây gần 1 tháng, liên ngành Công an- Xây dựng Thủ đô lại có đề xuất “cởi trói” cho loại phương tiện này hoạt động 24/24h.
Vậy cấm hay dừng? Và làm thế nào?
Doanh nghiệp lo Hà Nội mất sức hút, chuyên gia hiến kế giải pháp xanh
Nhìn chung, với những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch, đối tượng chủ yếu bị ảnh hưởng bởi quyết định cấm, đó là… phản đối. Lý do họ đưa ra là gặp khó khăn trong việc vận chuyển khách, khách phải sử dụng xe trung chuyển khiến họ không được thoải mái trong lộ trình du lịch Hà Nội; gia tăng các chi phí phát sinh, ảnh hưởng tới chi phí tour;…
Hệ quả ảnh hưởng doanh thu của nền kinh tế mũi nhọn của Thủ đô. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp còn bày tỏ sự lo lắng: cấm xe trên 28 chỗ chở khách du lịch trong nội đô khiến Hà Nội mất dần sức hấp dẫn, và du khách sẽ bỏ đi nơi khác…
Như chia sẻ của chị Linh Chi – Hướng dẫn viên du lịch công ty TNHH Thương mại dịch vụ và du lịch Sky Tour: "Tôi thấy từ thực tế của doanh nghiệp, nếu 1 đoàn khách 45 người nhưng lại phải chia làm 2 đến 3 xe nhỏ hơn chưa chắc đã giảm ô nhiễm và ùn tắc. Bởi việc di chuyển trên một xe duy nhất, giải pháp giảm tải cho thủ đô, tạo giao thông thuận lợi thì phải cần được nghiên cứu kỹ, đồng bộ và phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp nếu không chắc chắn sẽ nảy sinh bất cập, khiến khách du lịch cảm thấy không được chào đón vì bị chia năm xẻ bảy như vậy. Và thay vì đến Hà Nội thì họ đổi lịch trình di chuyển thẳng từ sân bay đến các tỉnh như Ninh Bình, Quảng Ninh, Lào Cai… thực tế có thể nhìn thấy rõ điều này".
Nhìn nhận một cách khoa học, ông Phạm Hải Quỳnh – Viện trưởng Viện Phát triển du lịch châu Á (ATI) cho rằng, việc thành phố hạn chế xe khách và hướng tới cấm xe chạy xăng là một xu hướng tất yếu để đảm bảo giá trị di sản của Thủ đô.
Tuy nhiên, việc chỉ cấm mà thiếu giải pháp mở về hạ tầng sẽ vô tình đẩy doanh nghiệp vào thế khó và giảm sức hút của Hà Nội, tạo ra khoảng trống dịch vụ, gây ra sự đứt gãy chuỗi cung ứng dịch vụ, tăng chi phí dịch vụ... Hà Nội nên coi hạ phục vụ tầng du lịch gắn liền với hạ tầng giao thông:
"Tôi nghĩ chính quyền Hà Nội cần có phương án xây dựng những bãi đỗ xe quy mô lớn ở các vành đai tiếp giáp với các khu vực cấm, thay vì các xe bây giờ giành giật nhau chỗ đỗ, dừng đỗ giữa đường gây mất an toàn.
Không chỉ là bãi đỗ mà là trạm trung chuyển đa năng ở đấy phải có khu vệ sinh sạch sẽ, trạm sạc xe điện, khu vệ sinh sạch sẽ, có quầy thông tin du lịch để hỗ trợ khách hàng. Không ai thả khách giữa đường rồi chia nhỏ xe rồi đưa khách vào phố cả. Từ đây, khách sẽ được tiếp cận với hệ thống xe điện chất lượng cao, xe phục vụ đảm bảo tiêu chuẩn xanh để vào khu vực lõi".
Bên cạnh đó, ông Phạm Hải Quỳnh cũng cho rằng, trong vùng lõi đô thị cũng không nên cấm tuyệt đối mà nên thiết kế hạ tầng linh hoạt, xây dựng khu dừng đỗ xe dưới 5 phút ở các khu du lịch chính như Văn Miếu, Hoàng Thành, Nhà hát Lớn.
Đặc biệt, cần ưu tiên xe điện xanh, xe điện được phép hoạt động trong khung giờ thấp điểm ở khu vực hạn chế. Ngoài ra cũng cung cấp ứng dụng để tài xế biết điểm đỗ xe còn trống, tránh trường hợp tài xế chạy lòng vòng tìm chỗ đỗ gây ùn tắc, mất an toàn giao thông…
Đừng để luật "lưỡng lự" trước áp lực dư luận
Việc cấm, rồi lại không cấm, hay cấm nhưng lại cấp “giấy phép con” cho hoạt động, thực trạng này cho thấy cơ quan ra luật có vẻ như đang “mắc kẹt” ở giữa việc giảm ùn tắc giao thông nội đô và sự phát triển du lịch Thủ đô.
Có ý kiến cho rằng, việc khách phải sử dụng xe trung chuyển khiến ảnh hưởng tới trải nghiệm, gây mất sức hút du lịch, gia tăng chi phí, nhưng có lẽ, lý do phản đối hầu như nằm ở việc ngại thay đổi. Xét về tâm lý của khách du lịch, có thể họ sẽ gặp chút khó khăn khi phải chuyển đổi phương tiện. Nhưng nếu được di chuyển an toàn giữa các điểm du lịch, hoặc trên đường phố Thủ đô, ở nơi mà giao thông, vốn là nỗi e ngại đối với du khách nước ngoài khi đến Hà Nội, có lẽ là một quyết định, lẽ ra là sáng suốt của chính quyền thành phố Hà Nội.
Nói lẽ ra là quyết định sáng suốt, bởi ngay sau khi vấp phải sự phản đối của những người làm du lịch, thậm chí là các cơ quan truyền thông về vấn đề này, cơ quan chức năng đã một phần gỡ bỏ lệnh cấm, bằng biện pháp, như đã nói, là cấp “giấy phép con” cho các đơn vị khai thác du lịch đăng ký xe di chuyển theo lộ trình cố định. Vậy là vẫn không có gì thay đổi so với trước khi có quyết định cấm!?
Ở một góc nhìn tích cực, ông Vũ Văn Tuyên, Giám đốc Công ty TNHH du lịch Travelogy Việt Nam lại cho rằng, đây cũng là thời điểm để các doanh nghiệp du lịch chủ động tái cấu trúc sản phẩm, phát triển các tour trải nghiệm có chiều sâu, có quy mô nhỏ nhưng chất lượng cao, phù hợp với định hướng phát triển du lịch bền vững của Hà Nội trong tương lai:
"Chúng ta thấy việc điều tiết phương tiện du lịch ở Hà Nội và đặc biệt ở khu vực trung tâm, có lẽ trước hết phải xuất phát từ mục tiêu rõ ràng là giảm ùn tắc và đảm bảo giao thông, nâng cao chất lượng môi trường đô thị. Có lẽ đây là một xu hướng mà nhiều thành phố trên thế giới đang áp dụng. Tuy nhiên trong ngắn hạn thì chính sách này cũng tạo ra một số tác động nhất định đặc biệt đối với các doanh nghiệp lữ hành và đơn vị tổ chức tour.
Ở góc độ tích cực về dài hạn đây cũng là cơ hội để ngành du lịch Hà Nội nghiên cứu chuyển dịch sang những mô hình bền vững hơn. Điều này không chỉ giảm áp lực hạ tầng mà còn giúp du khách cảm nhận Hà Nội sâu sắc, gần gũi hơn, trong chiến lược phát triển đô thị xanh, sạch, đẹp và không khí trong lành…"
Giải pháp, vốn dĩ các chuyên gia giao thông cũng như chính quyền thành phố Hà Nội đã có, tất nhiên chưa thể đáp ứng hoàn toàn để tạo sự đồng thuận cũng như thoải mái cho các đơn vị khai thác du lịch, du khách nói riêng và người dân Thủ đô nói chung. Nhưng rõ ràng, với quyết định nào cũng vậy, ban đầu khi đưa vào thực tiễn bao giờ cũng sẽ gặp những khó khăn nhất định trong quá trình triển khai. Điều quan trọng là luật đừng “lưỡng lự”, khi phải thay đổi chỉ để “chiều lòng” dư luận.
Trên thực tế, việc cấm các loại phương tiện giao thông vào khu vực nội đô như những thông tin vừa qua được đăng tải chỉ là giải pháp “tình thế”, giải quyết phần ngọn của vấn đề giao thông Thủ đô vốn nhức nhối nhiều chục năm qua. Sự tăng trưởng quá nhanh về cư dân trên địa bàn, trong khi hạ tầng giao thông không thể thay đổi kịp, là nguyên nhân gây ùn tắc giao thông.
Hà Nội, không nên e ngại việc giảm sức hút du lịch khi quyết tâm hạn chế các phương tiện “cồng kềnh” vào nội đô, bởi chắc chắn cùng với nó các vấn đề về môi trường sống cũng sẽ được cải thiện. Môi trường xanh sạch, chính là sản phẩm du lịch hấp dẫn nhất với du khách.
Có lẽ, để đạt được sự hài lòng của du khách, chính quyền đô thị cần phải có những bước đi đồng bộ, từ việc cải thiện khí hậu môi trường, điểm đến hấp dẫn, tới hạ tầng giao thông thân thiện… Nếu điểm đến đủ hấp dẫn, chúng ta không phải lo lắng du khách sẽ từ bỏ Hà Nội chỉ vì sự “bất tiện” nhỏ trong di chuyển như đang gặp phải./.