Trước nguy cơ tiềm ẩn, việc các tỉnh/thành siết chặt quy định an toàn là yêu cầu cấp bách, bao gồm các nhóm giải pháp toàn diện từ rà soát phương tiện, nâng cao năng lực thuyền viên đến quản lý chặt hoạt động vận tải. Ghi nhận của phóng viên VOVGT về công tác đảm bảo ATGT đường thủy tại ĐBSCL, nơi nổi tiếng là “thiên đường” du lịch sông nước với hàng nghìn chiếc tàu chở khách tham.
“Bình thường chỉ có gió thôi chứ đâu có mưa bão gì đâu, ghe này khách xuống ngồi thì nó vững lắm, gió mạnh thì tấp vô bờ. Buổi sáng êm đềm lắm, đâu có giông gió gì”.
Đây là lời khẳng định của của một người chuyên lái xuồng máy đuôi tôm có gắn động cơ, đưa đón khách du lịch tại bến Ninh Kiều (phường Ninh Kiều) đi tham quan chợ nổi Cái Răng (phường Cái Răng), TP. Cần Thơ. Ngoài đội tàu khoảng 200 chiếc, trên 12 ghế ngồi đón khách thì địa phương này có nhiều phương tiện nhỏ hoạt động du lịch, là sinh kế lâu đời của một bộ phận người lao động tại chợ nổi Cái Răng.
Thiếu tá Nguyễn Hoàng Tuấn, Báo cáo viên pháp luật, Phòng Cảnh sát giao thông TP. Cần Thơ cho biết, khi bước vào mùa mưa bão, trên tuyến sông Hậu và sông Cần Thơ luôn tìm ẩn nhiều nguy cơ khó lường, như: giông lốc, sóng lớn, dòng nước chảy xiết. Lực lượng CSGT đang tập trung siết chặt quản lý đối với tất cả các loại tàu, ghe đang phục vụ du lịch.
“Tất cả các tàu thuyền chở khách tại bến Ninh Kiều, bến tàu Cái Răng, bắt buộc phải có đầy đủ đăng ký, đăng kiểm còn hiệu lực. Bắt buộc trang bị và sử dụng áo phao chứ không để áo phao cho có. Khi có tín hiệu bão lớn hoặc áp thấp nhiệt đới, chúng tôi sẽ lệnh cấm xuất bến toàn diện đối với phương tiện “du lịch bụi” và dân sinh nhỏ lẻ. Đồng thời, các đội cứu hộ, cứu nạn đường thủy luôn ứng trực 24/7 tại các đoạn sông trọng điểm để kịp thời ứng cứu khi có tình huống phát sinh. An toàn của du khách và người dân là nguyên tắc tối thượng”.
Tại tỉnh Vĩnh Long, hơn một nghìn chiếc tàu trên 12 chỗ ngồi đưa đón khách tham quan dọc 4 tuyến: sông Tiền, sông Ba Lai, sông Hàm Luông, sông Cổ Chiên. Đặc thù sông Cổ Chiên có nhiều điểm nước xoáy mạnh, hành trình đến tham quan cù lao Mây (nằm giữa sông Hậu) thường xuyên xuất hiện sóng to, gió thổi mạnh gây ảnh hưởng trực tiếp đến các phương tiện đang hoạt động.
Kiểm soát an toàn tuyệt đối trên các tuyến sông này, Thượng tá Võ Văn Nghĩa – Phó trưởng phòng CSGT, Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết: “Quan điểm của Phòng CSGT, Công an tỉnh Vĩnh Long là không cho xuất bến đối với phương tiện nào không đủ áo phao, dụng cụ cứu sinh và báo hiệu an toàn. Mọi trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý nhiêm, không để xảy ra tình trạng chủ quan, lơ là dẫn đến hậu quả đáng tiếc. Thông điệp xuyên suốt của lực lượng CSGT đường thủy là an toàn của Nhân dân là trên hết. Chúng tôi sẽ vừa kiểm tra, xử lý nghiêm và vừa tuyên truyền để chủ tàu và người dân nâng cao ý thức”.
Cảng vụ đường thủy nội địa khu vực IV đang quản lý và cấp phép hơn 1.500 bến thủy và cảng thủy nội địa trên địa bàn 3 tỉnh/thành: Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp. Tuy nhiên, cả ba địa bàn này vẫn còn tồn tại hàng trăm bến khách ngang sông và xuồng máy đuôi tôm được giao về cho địa phương tự quản. Đối với các cảng thủy và bến thủy được cấp phép, Cảng vụ đường thủy nội địa khu vực tăng cường công tác siết chặt việc cấp phép xuất bến đối với các phương tiện không đảm bảo an toàn.
Ông Nguyễn Văn Lam, Phó trưởng Đại diện Thốt Nốt – Cảng vụ Đường thủy nội địa khu vực IV, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho biết:
“Giao thông vận tải thủy rất quan trọng vì liên quan đến sinh mạng con người nên chúng tôi kiểm tra quá tải rất chặt, tuyệt đối không cấp phép cho phương tiện quá tải rời bến và yêu cầu khắc phục ngay. Khu vực đông đúc nhất vẫn là bến Ninh Kiều, đơn vị chúng tôi bố trí nhân sự trực tại đó từ 4h30 sáng đến 22h đêm. Trực để kiểm tra số lượng hành khách và các vấn đề khác, đủ điều kiện an toàn mới cấp phép. Những trường hợp nào được nhắc nhở mà không chấn chỉnh là ra quyết định xử phạt hành chính”.
Công tác kiểm tra và cấp phép cho tàu du lịch rời bến tại khu vực ĐBSCL sẽ tiếp tục được thực hiện nghiêm túc và không có vùng cấm. Nhất là đối với các điều kiện: trang bị áp phao, phao cứu sinh, thiết bị định vị,… nhằm đảm bảo an toàn cho khách du lịch trải nghiệm tại đây. Quan trọng hơn hết vẫn là ý thức của các chủ phương tiện, các chủ phương tiện cần tuân thủ quy định của pháp luật về an toàn giao thông đường thuỷ nội địa, có trách nhiệm nhắc nhở hành khách mỗi khi lên phà sang sông, lên tàu, đảm bảo an toàn giao thông đường thuỷ.