Để hạn chế rủi ro, vai trò quản lý, kiểm tra và chấn chỉnh của các cơ quan chức năng là hết sức cần thiết.
Tai nạn từ sự chủ quan và những chuyến đò chưa đủ điều kiện an toàn
Ngày 30/4/2026, tại bến đò số 28 (ấp Tân Dinh, xã Tân Long, tỉnh Đồng Tháp) đã xảy ra một vụ tai nạn thương tâm, khiến một người không qua khỏi. Theo đó, đò đi từ hướng tỉnh An Giang qua Đồng Tháp, khi chuẩn bị cập bến, một hành khách nữ bước vội xuống cầu phà bị hụt chân. Lúc này, do quán tính di chuyển của phương tiện vẫn còn, phần mỏ bàn phà chèn lên cơ thể nạn nhân.
Chứng kiến cảnh này, ông Đặng Thanh Quang (ngụ xã Tân Long) cho rằng, chính sự lơ là của người điều khiển phương tiện và việc thiếu kỹ năng tham gia giao thông đường thủy của người dân đã dẫn đến tai nạn đáng tiếc: “Một phần thì cũng là lỗi của chủ bến đò ở đó, khi đò mới vừa cập bến chưa kịp chằng dây là xe đã chạy lên bờ. Khi phương tiện lên, xuống phà phải chằng dây an toàn, đạp lái để đảm bảo cố định phà rồi mới cho phương tiện lên, xuống”.
Cũng ở Đồng Tháp, tại bến khách ngang sông Bình Ninh (xã Bình Ninh) dễ bắt gặp hình ảnh hành khách đi đò không mặc áo phao. Người dân giữ thói quen ngồi trên xe máy, đứng sát mạng tàu, tay cầm điện thoại, chở vật cồng kềnh. Khi chủ đò yêu cầu hành khách mặc áo phao để qua sông thì hành khách trả lời:
“Trên đò vẫn có áo phao nhưng mà không thấy ai mặc hết. Mặc áo phao thì cũng được nhưng cái sông này nhỏ quá, lùi một chút là tới bên kia sông rồi, thành ra mặc rồi tháo ra, thời gian nó còn lâu hơn nữa”.
Cảng vụ đường thủy nội địa khu vực IV (Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam) đang quản lý và cấp phép hơn 1.500 bến thủy và cảng thủy nội địa trên địa bàn 3 tỉnh/thành: Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp. Tuy nhiên, cả ba địa bàn này vẫn còn tồn tại hàng trăm bến khách ngang sông và xuồng máy đuôi tôm hoạt động theo kiểu 3 không: không đảm bảo an toàn kỹ thuật; không trang bị áo phao; không có giấy phép hoạt động.
Siết chặt quản lý bến thủy, nâng cao ý thức để ngăn thảm kịch mùa mưa bão
Trước diễn biến phức tạp, khó lường của mùa mưa bão, hệ thống giao thông thủy và hàng hải tại ĐBSCL cần được ngành chức năng rà soát để có phương án quản lý nhằm phòng tránh tai nạn đáng tiếc. Đối với các cảng thủy và bến thủy được cấp phép, Cảng vụ Đường thủy nội địa các khu vực phải tăng cường công tác siết chặt việc cấp phép xuất bến đối với các phương tiện không đảm bảo an toàn.
Bà Nguyễn Thị Kim Duyên - Trưởng Đại diện Thốt Nốt, Cảng vụ Đường thủy nội địa khu vực IV, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho biết: “Cảnh sát giao thông chủ trì phối hợp với Cảng vụ và UBND các xã/phường nơi có đò ngang, đò dọc, đò chèo, xuồng máy… đang hoạt động mà chưa được cấp phép để xử lý dứt điểm. Bước đầu tuyên truyền hướng dẫn, các phương tiện hoạt động phải có đủ giấy tờ liên quan và đảm bảo đủ điều kiện an toàn, nắm được các quy định khi tham gia giao thông đường thủy. Cho họ thời gian để có điều kiện khắc phục, nếu sau thời gian đó mà không khắc phục thì sẽ xử lý dứt điểm để đảm bảo ATGT đường thủy”.
Xác định nhân dẫn đến mất an toàn giao thông đường thủy là do phương tiện cũ, thiếu thiết bị cứu hộ và ý thức chủ quan của người dân. Để đảm bảo an toàn cho người và phương tiện qua sông tại các bến phà, bến khách ngang sông trên địa bàn TP. Cần Thơ, Thiếu tá Nguyễn Hoàng Tuấn - Phòng Cảnh sát giao thông TP. Cần Thơ cho biết:
“Phòng CSGT TP. Cần Thơ đã và đang triển khai quyết liệt các phương án tuần tra kiểm soát chặt chẽ giao thông đường thủy nội địa. Tăng cường tuần tra kiểm soát các bến khách ngang sông. Tập trung kiểm tra về điều kiện hoạt động của các phương tiện, như: giấy chứng nhận đăng ký, đăng kiểm còn hiệu lực; kiểm tra các trang thiết bị an toàn như áo phao, dụng cụ nổi, cứu sinh, cứu đắm thiết bị phòng cháy, chữa cháy trên tàu”.
Tại Vĩnh Long có nhiều tuyến phà vượt sông Cổ Chiên chở trên 2.000 lượt khách/ngày. Đặc thù sông Cổ Chiên có nhiều điểm nước xoáy mạnh, kiểm soát an toàn tuyệt đối trên tuyến sông này, Thượng tá Võ Văn Nghĩa – Phó trưởng phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Vĩnh Long khẳng định:
“Các chủ bến, chủ phương tiện cần thực hiện đúng quy định về số lượng hành khách, không được chớ quá tải, phải có người giám sát và đảm bảo khách hàng luôn mặc áo pháo khi tham gia giao thông trên sông nước. Đối với người dân tôi kêu gọi hãy nâng cao ý thức tuân thủ nghiêm các quy định về ATGT thủy”.
Tai nạn, rủi ro trên đường thuỷ thường gây thiệt hại rất lớn về người và tài sản. Bên cạnh công tác tuần tra, kiểm soát và tuyên truyền thì quan trọng hơn hết vẫn là ý thức của các chủ phương tiện. Các chủ phương tiện cần tuân thủ quy định của pháp luật về an toàn giao thông đường thuỷ nội địa. Mỗi người dân cần có ý thức tự bảo vệ mình bằng việc chấp hành đúng, đầy đủ các quy định về bảo đảm an toàn giao thông đường thuỷ nhằm hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản khi có sự cố xảy ra.
Những bến đò “ba không” vẫn đang lén lút tồn tại ở nhiều địa phương, nơi người dân chấp nhận đánh cược tính mạng mỗi khi qua sông. Những chuyến đò tạm bợ, hoạt động chui, thiếu kiểm soát khiến nguy cơ tai nạn luôn rình rập, đặc biệt trong mùa mưa bão, khi dòng nước xiết và tầm nhìn hạn chế. Thực trạng này đòi hỏi công tác quản lý càng phải được siết chặt hơn, người dân phải nâng cao nhận thức về mức độ rủi ro trên những chuyến đò “ba không”, không thể qua sông bằng may rủi.