Tuy nhiên, đằng sau thông điệp hỗ trợ này là bài toán về quản lý và lộ trình nh bạch hóa nền kinh tế.
"Gỡ nút thắt" thuế cho hộ kinh doanh
Không khí kinh doanh tại các khu chợ dân sinh ở Hà Nội những ngày này trở nên tích cực hơn khi thông tin về Nghị định 141 được triển khai. Với hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng trên cả nước, đây thực sự là sự gỡ bỏ nút thắt quan trọng với mỗi hộ kinh doanh:
Chị Đỗ Thu Nga - hộ kinh doanh chợ Hà Đông, cho biết: "Được ễn thuế thì tôi phấn khởi lắm, không có gì bằng. Bây giờ tôi thấy chính sách này rất là tuyệt vời cho các hộ kinh doanh cá thể nhỏ lẻ như chúng tôi..."
Đồng quan điểm, chị Trần Thanh Hương – hộ kinh doanh chợ Hà Đông, cho biết: "Nhà nước có chính sách trên 1 tỷ mới phải đóng thuế, chỉ đóng phần chênh thôi, thế là quá thuận lợi cho bà con rồi".
Không chỉ là hỗ trợ tài chính với ước tính ngân sách giảm thu khoảng 16.650 tỷ đồng so với năm 2025, chính sách này còn mang tính đồng bộ hóa pháp luật.
Bà Hoàng Thị Hồng Liên, Giám đốc Dịch vụ Tư vấn Thuế và Doanh nghiệp - Công ty TNHH Nexia STT phân tích: "Các hộ dưới 1 tỷ được ễn thuế sẽ tạo sự đồng nhất giữa quy định nộp thuế và sử dụng hóa đơn điện tử. Điều này giúp họ yên tâm phát triển, tạo niềm tin để từ hộ kinh doanh tiến lên mô hình doanh nghiệp".
Để đảm bảo quyền lợi ngay tức thì, Cục Thuế đã có Công điện số 11 yêu cầu triển khai ngay. Những hộ đã nộp thừa thuế quý I/2026 sẽ được bù trừ hoặc hoàn trả.
Nhìn từ góc độ chính sách Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI nhận định, đây là tín hiệu "khoan thư sức dân", đồng thời cũng là thông điệp mạnh mẽ từ Chính phủ về môi trường kinh doanh thông thoáng, bền vững:
"Theo ngưỡng này thì số lượng các hộ kinh doanh không phải chịu thuế và không phải khai thuế sẽ được mở ra rất là lớn, chúng tôi cho rằng cũng là một tín hiệu thể hiện sự khoan dân, tăng cường chính sách hỗ trợ cho khu vực hộ kinh doanh".
Bài toán nh bạch và nỗ lực ngăn chặn "lách luật"
Tuy nhiên, việc nới rộng ngưỡng ễn thuế cũng đặt ra thách thức không nhỏ cho cơ quan quản lý. Làm thế nào để ngăn chặn tình trạng "lách luật", chia nhỏ doanh thu hoặc khai báo dưới ngưỡng để trục lợi chính sách?
Ông Tô Hoài Nam cho rằng, với các hộ kinh doanh nhỏ, hệ thống kế toán chuyên nghiệp là một rào cản để tiếp cận với sự nh bạch hơn về thuế và doanh nghiệp có sự chuyển mình thực chất:
"Trước nay, doanh nghiệp sử dụng sổ sách kế toán chỉ để thực hiện nghĩa vụ thuế chứ chưa dùng các số liệu này để khai thác tối ưu, quản trị doanh nghiệp theo hướng hiện đại. Và để được như vậy cần phải có hệ thống phần mềm, kiểm soát nội bộ… đối với doanh nghiệp nhỏ là gánh nặng về chi phí".
Đưa ra nhìn nhận về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty thuế Trọng Tín cho rằng, điều này đòi hỏi nhận thức đúng đắn từ cả người mua hàng và hộ kinh doanh trong việc tăng cường giao dịch không tiền mặt: "Cần tăng cường thanh toán không dùng tiền mặt đi cùng với các biện pháp kiểm tra thanh tra đột xuất từ đó mới giải quyết được vấn đề gian lận thuế khi kê khai nộp thuế đối với hộ kinh doanh".
Nghị định 141 về chính sách thuế với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không chỉ là một con số, mà là cam kết về một môi trường kinh doanh thông thoáng, khẳng định về một chính phủ kiến tạo, kịp thời lắng nghe và điều chỉnh đúng thời điểm.
Tuy nhiên, để chính sách này không bị lợi dụng và thực sự trở thành đòn bẩy cho nền kinh tế, bài toán nh bạch hóa cần sự tự giác của người dân trong việc chính quy hóa hoạt động kinh doanh, cùng với sự quyết liệt của ngành thuế trong việc ứng dụng công nghệ để quản lý rủi ro, tiến tới môi trường kinh doanh lành mạnh, bền vững./.