Theo Báo cáo của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, hiện nay trên 22 vùng nước, cảng biển cả nước có 122 bến phao và 28 khu neo đậu chuyển tải đang hoạt động khai thác; đồng thời 15 bến phao và 1 khu neo đậu chuyển tải đang được đầu tư xây dựng. Hệ thống bến phao và khu neo đậu chuyển tải hiện nay đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận tàu trọng tải lớn, nhất là tại những khu vực mà bến cảng cố định chưa đáp ứng đủ điều kiện.
Cụ thể, khu neo Cẩm Phả, Quảng Ninh tiếp nhận tàu đến 120.000 DWT; khu chuyển tải Nhà máy Nhiệt điện Nghi Sơn 2, Thanh Hóa tiếp nhận tàu 210.000 DWT; bến phao một điểm neo tại Quảng Ngãi tiếp nhận tàu 150.000 DWT. Khu neo đậu chuyển tải tạm thời Vĩnh Tân, Bình Thuận đáp ứng tàu 150.000 DWT. Khu vực phía Nam, các bến phao Hoàng Nguyên và BP2, Vũng Tàu tiếp nhận tàu 150.000 DWT; các bến từ BP1 đến BP4, TP Hồ Chí Minh tiếp nhận tàu 150.000 DWT. Đặc biệt, khu neo chuyển tải Duyên Hải có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải tới 220.000 DWT.
Thống kê cho thấy, hiện cả nước có khoảng 111 bến phao do doanh nghiệp đầu tư, khai thác, chủ yếu phục vụ neo đậu chờ làm hàng và xếp dỡ sang mạn các mặt hàng như gạo, phân bón, clinker, sắt thép, than. Bên cạnh đó, trên cả nước hiện có khoảng 74 khu neo đậu, chuyển tải và khu tránh, trú bão trong vùng nước cảng biển. Bên cạnh đó, hệ thống cảng biển được khai thác hiệu quả, sẽ thúc đẩy quá trình phát triển và tăng tính cạnh tranh của dịch vụ hàng hải và đường thuỷ.
Ông Nguyễn Xuân Sang, Thứ trưởng Bộ Xây dựng phân tích: “Mục tiêu khai thác hiệu quả hệ thống cảng biển sẽ là bước đột phá về giảm giá thành vận tải, để tăng sức cạnh tranh của hàng hoá qua đường biển, nhất là hàng hoá xuất khẩu. Việc đầu tư phát triển hệ thống giao thông đa phương thức theo quy hoạch cũng từng bước phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế của cả nước”.
Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho biết, trong bối cảnh nhu cầu hàng hóa qua một số khu vực tăng nhanh, trong khi tiến độ đầu tư xây dựng bến cảng mới chưa theo kịp, việc phát triển hệ thống bến phao là giải pháp cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu thông qua hàng hóa. Các bến phao góp phần giảm áp lực quá tải cầu bến, rút ngắn thời gian lưu kho bãi tại cảng chính, tăng sản lượng hàng hóa thông qua và khắc phục hạn chế về quy mô, khả năng tiếp nhận tàu của cảng biển.
Tuy nhiên, việc bố trí bến phao chỉ mang tính tạm thời, khi các bến cảng cố định hoàn thành xây dựng, những bến phao ảnh hưởng đến hoạt động khai thác cảng sẽ phải di dời để bảo đảm an toàn hàng hải./.