Đặc biệt, dấu ấn của trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số hiện đại đã được thể hiện rõ nét trong nhiều chương trình của Liên hoan Phát thanh, góp phần tạo ra một diện mạo mới của phát thanh Việt Nam.
"Chương trình Online 360: Thành phố Hồ Chí Minh ứng dụng AI trong giáo dục" của Đài Tiếng nói Nhân dân TP.HCM để lại ấn tượng đặc biệt khi không chỉ thể hiện kỹ thuật nghề nghiệp vững vàng mà còn cho thấy sự nhạy bén trong việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Việc sử dụng AI để đọc bản tin, hỗ trợ biên tập nội dung, hậu kỳ thậm chí là tạo hình ảnh, ví dụ nh họa sinh động đã giúp chương trình trở nên linh hoạt và hấp dẫn hơn.
Đáng chú ý, toàn bộ phần tương tác của thính giả được trình chiếu trực tiếp trên màn hình lớn, với sự hỗ trợ của AI trong việc kiểm soát, sàng lọc những từ ngữ không phù hợp, đảm bảo môi trường tương tác lành mạnh. Những yếu tố này đã góp phần tạo nên trải nghiệm mới mẻ cho người nghe cũng như gây ấn tượng với Ban Giám khảo.
BTV Tô Khánh Tường - Đài Tiếng nói Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: "Việc ứng dụng AI thực sự là cũng được tận dụng rất nhiều trong công tác, ví dụ như hỗ trợ mình trong công tác biên tập. Đài VOH cũng đào tạo được 8 giọng AI từ giọng của các biên tập viên và phóng viên. Có rất nhiều anh chị phóng viên, họ viết lách rất là tốt nhưng mà chưa có quen về công tác đọc dẫn, các anh chị em đồng nghiệp cũng cảm nhận rõ nhưng mà chính AI là một công cụ hỗ trợ để tin, bài được đẩy lên trang web một cách nhanh chóng hơn, để đến được với quý khán thính giả tốt hơn".
Thực tế cho thấy, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động báo chí, đặc biệt là trong phát thanh không còn xa lạ mà đang trở thành yêu cầu tất yếu. Trong bối cảnh áp lực thông tin ngày càng lớn, đòi hỏi tốc độ xử lý nhanh và độ chính xác cao, AI đang hỗ trợ đắc lực cho phóng viên, biên tập viên trong việc gợi ý đề tài, xử lý dữ liệu, thậm chí tham gia vào quá trình sản xuất nội dung.
Ông Nguyễn Mạnh Thắng, Phó Trưởng Ban thời sự (VOV1), Đài Tiếng nói Việt Nam cho biết đơn vị cũng đưa AI vào chương trình dự thi Phát thanh trực tiếp năm nay, từng bước thích ứng với xu thế truyền thông hiện đại:
"Chúng tôi cũng đang cố gắng để làm thế nào sự xuất hiện của trợ lý ảo của AI trên sóng phát thanh một cách tốt nhất. Với trọng trách của Ban Thời sự, chúng tôi không dám thực hiện một cách dồn dập, phải thận trọng và đặt ra mục tiêu là chúng tôi sẽ chuyển đổi cùng với Đài Tiếng nói Việt Nam để làm sao xứng đáng là cơ quan Báo chí chủ lực Quốc gia; tận dụng triệt để mọi công nghệ, mọi lợi thế để phát thanh là bạn và phát thanh còn là những gì mà thính giả trẻ được tiếp cận theo cách của của thính giả trẻ."
Không chỉ dừng lại ở các chương trình dự thi, dấu ấn công nghệ còn được thể hiện rõ trong các hoạt động bên lề Liên hoan, đặc biệt là Hội thảo “Podcast - Đại lộ sáng tạo cho phát thanh trong kỷ nguyên số". Tại đây, các chuyên gia quốc tế, những người có nhiều năm kinh nghiệm và thành công khi xây dựng các kênh Podcast đã chỉ ra những xu hướng tất yếu khi âm thanh số trở thành trung tâm của hệ sinh thái truyền thông mới, mở ra một “đại lộ sáng tạo” cho báo chí hiện đại.
Việc Đài Tiếng nói Việt Nam đưa Podcast vào hạng mục của Liên hoan không chỉ dừng lại ở việc bổ sung một thể loại mới mà còn là lựa chọn chiến lược, thể hiện định hướng phát triển dài hạn của ngành.
Đối với hạng mục Podcast, Nhà báo Ngô Thiệu Phong, Tổng Biên tập Báo Tiếng nói Việt Nam, Trưởng tiểu ban giám khảo chấm thi hạng mục Podcast nhấn mạnh sự chuyển dịch từ radio truyền thống sang podcast không đơn thuần là thay đổi nền tảng kỹ thuật, mà là một cuộc cách mạng trong tư duy tiếp cận công chúng.
Nhà báo Ngô Thiệu Phong cũng cho rằng: Nếu như trước đây phát thanh hướng tới quảng bá đại chúng, thì nay podcast cho phép cá nhân hóa nội dung, đáp ứng nhu cầu nghe theo yêu cầu của từng nhóm thính giả. Và công nghệ đang giúp phát thanh đến gần hơn với đông đảo công chúng, nhất là lớp trẻ:
"Qua nghiên cứu cho thấy, nền tảng số hoàn toàn đáp ứng được tất cả các yêu cầu mà chúng ta để chuyển tải những nội dung liên quan đến phát thanh nên trên nền tảng số. Mà bây giờ, kể cả Video podcast cũng được nhiều đơn vị thực hiện rồi. Tôi nghĩ rằng là không có sự nghi ngờ gì về công nghệ mà công nghệ sẽ đi lên, nên chúng ta hoàn toàn công nghẹ đáp ứng được yêu cầu và nhu cầu của thính giả và người làm chương trình phát thanh."
Cùng với cơ hội là những yêu cầu mới. Việc ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, đòi hỏi người làm báo phải có kiến thức, kỹ năng để làm chủ công cụ, biến công nghệ thành trợ thủ đắc lực thay vì phụ thuộc. Nhà báo Công Vinh, Phó Giám đốc Trung tâm tin tức, Đài Tiếng nói Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, yếu tố con người vẫn giữ vai trò quyết định trong việc định hướng nội dung, kiểm chứng thông tin và đảm bảo tính nhân văn của sản phẩm báo chí:
"AI rất tuyệt vời vì cả thế giới đang dùng. Chúng ta dùng nhưng chúng ta phải có kiến thức, hiểu biết và AI cho là kết quả nhưng nhà báo cho ra giá trị. Như vậy, nhà báo càng giỏi thì tương tác với AI sẽ ra sản phẩm hoàn toàn khác. Người chủ mới là quan trọng, AI chỉ là người thực hiện thôi. Người chủ càng sắc sảo thì AI càng cho mình sản phẩm chất lượng, tương tác với AI để tạo ra những ý tưởng, tạo ra những cú hích và những gì AI có thể làm tốt được thì chúng ta tận dụng để tạo các hiệu ứng."
Có thể thấy, sự bùng nổ của công nghệ số đang làm thay đổi mạnh mẽ cách thức sản xuất và tiếp nhận thông tin. Từ làn sóng phát thanh truyền thống đến các nền tảng số, từ phát sóng một chiều đến tương tác đa chiều, những người làm báo nói đang từng bước chuyển mình cả về tư duy lẫn phương thức tác nghiệp.
Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII - Quảng Ninh 2026 vì thế không chỉ là nơi tôn vinh những tác phẩm xuất sắc, mà còn là diễn đàn khẳng định quyết tâm đổi mới trong việc ứng dụng công nghệ số để thúc đẩy những sản phẩm phát thanh đáp ứng được nhiều đối tượng công chúng, để tiếng nói của phát thanh Việt Nam tiếp tục bay cao, bay xa, tiếp cận ngày càng rộng rãi công chúng trong thời đại số./.