Làm gì để thiết bị di động không “đánh cắp” ngày hè của trẻ?

Mùa hè đã trôi qua gần 1 nửa thời gian song tại nhiều gia đình, vì nhiều lý do khác nhau mà mùa hè của trẻ gắn chặt với các loại thiết bị di động như điện thoại thông minh, máy tính bảng… thay vì các hoạt động vui chơi thuần tuý.

Thêm sân chơi, bớt thời gian trước màn hình

9h30 sáng đầu tuần tại câu lạc bộ pickleball Wonder (số 234/4 Tô Ngọc Vân phường Hiệp Bình, TPHCM), hơn 10 em nhỏ từ 8-15 tuổi đang tập trung thực hiện bài tập vừa di chuyển vừa đánh quả bóng nhựa sang bên kia sân. Xen lẫn những tiếng póc póc quen thuộc là những tràng cười không ngớt của đám trẻ đang nhễ nhại mồ hôi.

Ngồi bên ngoài quan sát con gái 9 tuổi của mình đang tập luyện trên sân, chị Hoàng Yến (ngụ phường Linh Xuân, TPHCM) cho biết ngoài tập pickleball 3 buổi 1 tuần thì chị cũng cho con mình tham gia lớp bơi gần nhà với tần suất tương tự và vài hoạt động thể chất khác. Thời gian trong ngày chị vẫn cho phép con sử dụng điện thoại hay máy tính bảng để giải trí tối đa 30 phút

"Không có khái niệm đúng sai, chỉ là tùy theo quan điểm của từng người và cái gì quan trọng thì mình ưu tiên, với em thì tùy theo độ tuổi, với độ tuổi này thì chưa chưa cần phải tiếp xúc nhiều với máy tính, chỉ những lúc cần thiết thôi. Chơi pickleball hay chơi môn thể thao nào thì đầu tiên là con phải thích đã. Nếu mà con thích thì từ từ nó sẽ tiến bộ. Trong năm mà có thời gian thì em cũng cho đi tập chứ cũng không có giữ ở nhà chỉ là thời gian không có nhiều nên hè tranh thủ đi học được tháng nào hay tháng đó."

Các bạn trẻ chơi thể thao tại câu lạc bộ pickleball Wonder (số 234/4 Tô Ngọc Vân phường Hiệp Bình, TPHCM)

Anh Lê Văn Quốc (26 tuổi) huấn luyện viên tại 1 câu lạc bộ pickleball trên địa bàn Thủ Đức TPHCM cho biết dịp hè này anh kín lịch tất cả các buổi sáng cho các lớp trẻ em. Nắm bắt được nhu cầu “cách ly” trẻ khỏi các thiết bị di động thông nh của nhiều gia đình, các câu lạc bộ và huấn luyện viên đều đặn đưa ra những chương trình thú vị để giúp trẻ hào hứng hơn khi đến lớp, anh Lê Văn Quốc cho biết thêm:

"Nhiều phụ huynh cố gắng động viên con em mình đến sân pickleball để vận động trong dịp hè, dù mỗi tuần 3 buổi mỗi buổi 2 giờ đồng hồ nhưng các em được vận động, được đổ mồ hôi và được cười đùa với các bạn. Tôi cố gắng thiết lập những bài tập phù hợp với độ tuổi, vừa giúp các em vận động, cải thiện sự linh hoạt nhưng cũng vừa kết nối với nhau để các em được phát triển đầy đủ."

Tranh thủ kỳ nghỉ hè, chị Nguyễn Thị Kim Chi (37 tuổi ngụ phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị) đưa con gái 7 tuổi vào TPHCM thăm người thân. Chị Chi cho biết, hơn 1 tháng vừa qua, ngoài việc hoàn thành lớp bơi sinh tồn cơ bản thì con chị gần như gắn chặt với các thiết bị di động để chơi game hay xem các video giải trí. Hệ quả là dù chưa hết hè nhưng đã hỏng 1 máy tính bảng, còn điện thoại di động hiện đã chai pin:

"Lý do theo em, thứ nhất là con không có môi trường bạn bè để chơi như là ba mẹ hồi nhỏ, con ít được đi chơi hơn một phần là vì ba mẹ bây giờ quá bận rộn không thể đưa con ra ngoài chơi thường xuyên mà cũng không dám cho con tự đi vì lý do an toàn. Thứ hai là điện thoại bây giờ có quá nhiều chương trình hấp dẫn nào là game, video trên TikTok hoặc YouTube nên là quá thu hút con bị cuốn vào."

Ảnh nh hoạ: ChatGPT

Muốn trẻ rời thiết bị điện tử, cha mẹ phải làm gương

Ngoài yếu tố “cha mẹ bận rộn, ít thời gian chơi với con” thì tiến sĩ Nguyễn Thị Thu, chuyên gia giáo dục gia đình tại hệ thống giáo dục Tsubaki (Hà Nội) cho rằng việc không ít trẻ “gắn liền” với các thiết bị kỹ thuật số trong những ngày hè xuất phát từ việc trẻ thiếu kỹ năng để quản lý thời gian và kỹ năng tổ chức cuộc sống ngoài việc học.

Ngoài ra có 1 thực tế là dù ở thành thị hay nông thôn thì trẻ vẫn không có nhiều không gian để kết nối với bạn bè cùng độ tuổi thông qua các hoạt động thể chất hay chơi những trò chơi tập thể như trước. Để có thể kéo trẻ ra xa các thiết bị điện tử, tiến sĩ Nguyễn Thị Thu gợi ý:

"Mình không nên cấm các con sử dụng thiết bị điện tử mà nên quy định thời gian được sử dụng và chỉ ra mục đích sử dụng để con biết. Ngoài ra vào những khung giờ bố mẹ trước khi đi làm vào sáng sớm ấy hoặc là chiều tối khi bố mẹ đi làm về thì hãy tận dụng những khoảng thời gian đó để rủ các con cùng hoạt động thể thao, vui chơi ngoài trời.

Điều quan trọng nhất đối với trẻ đó là chúng ta cần giải thích lý do vì sao con không nên dùng thiết bị điện tử nhiều, tác hại đến sức khỏe của con như thế nào, hoặc là con sử dụng một cách thông nh để học kỹ năng hoặc kiến thức gì đó từ những thiết bị điện tử này. Một cái quan trọng nữa là bố mẹ cần làm gương, ở nhà chúng ta không dùng thiết bị điện tử nhiều hoặc để trẻ thấy hình ảnh chúng ta học tập thì đấy là một cái hình ảnh thuyết phục nhất để các con có sự thay đổi."

Hành trình trả lại những ngày hè đúng nghĩa cho con trẻ không phải là việc có thể thực hiện trong một sớm một chiều, mà đó là cả một quá trình bền bỉ cần sự kiên nhẫn. Thay vì những lời cấm đoán cực đoan hay sự phó mặc vì bận rộn, mỗi bậc phụ huynh hãy bắt đầu từ việc lắng nghe, cùng con thiết lập những mục tiêu và thiết thực nhất là chủ động làm gương để trẻ noi theo.