Áp lực vận tải kéo theo tình trạng xe quá tải, cơi nới thành thùng, không che chắn kỹ làm rơi vãi vật liệu tái diễn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, ô nhiễm môi trường và xuống cấp hạ tầng. Trước thực trạng này, lực lượng chức năng Hà Nội đang triển khai nhiều giải pháp để siết chặt quản lý xe tải trọng lớn.
Bụi bẩn và vi phạm bủa vây cửa ngõ Thủ đô
Ghi nhận thực tế trong chiều ngày 21/5 trên tuyến tỉnh lộ 429 đi qua địa bàn Thường Tín, đây được coi là tuyến đường huyết mạch ở phía Nam TP. Hà Nội. Chỉ trong vòng chưa đầy 2 giờ đồng hồ, phóng viên đã chứng kiến hàng trăm lượt xe tải trọng lớn lưu thông qua lại, tiếng động cơ gầm rú kèm theo những làn khói bụi mịt mù.
Tại một chốt kiểm tra của Đội CSGT đường bộ số 8, chỉ trong ít phút, tổ tuần tra đã dừng kiểm tra 5 phương tiện thì có tới 2 trường hợp vi phạm lỗi không che đậy thùng xe cẩn thận, làm rơi vãi vật liệu ra đường. Đáng chú ý, các tài xế luôn có muôn vàn lý do để biện nh:
"Mọi khi em phủ bạt đầy đủ, nhưng hôm nay em mới bị mất... Em chưa bị phạt lần nào nên em chưa biết, em sẽ rút kinh nghiệm lần sau sẽ phủ bạt đầy đủ"
Lý giải về thực trạng phức tạp này, Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tuấn, cán bộ Đội CSGT đường bộ số 8 cho biết, trên địa bàn quản lý của Đội hiện hiện có hàng loạt công trình lớn đang đang thi công:
"Trên địa bàn quản lý của Đội hiện có một số công trình đang thi công như Sân vận động Trống Đồng, cầu vượt Mễ Sở và dự án mở rộng Quốc lộ 1A, vì vậy lưu lượng phương tiện chở đất đá, vật liệu đổ về địa bàn số lượng lớn diễn biến rất phức tạp. Các lỗi vi phạm chủ yếu mà chúng tôi ghi nhận được là quá tải trọng, đi vào giờ cấm, đặc biệt là lỗi cơi nới thành thùng và để rơi vãi hàng hóa gây ô nhiễm môi trường".
Rời cửa ngõ phía Nam, chúng tôi có mặt tại các tuyến đường Tố Hữu, Lê Trọng Tấn và khu vực Trung Văn, nơi đang thi công dự án hồ điều hòa và các công trình chống ngập khẩn cấp của Thành phố. Tại đây xe tải chở đất đá hoạt động với tần suất cao. Đáng lo ngại, đất bùn kéo từ công trường ra mặt đường khiến nhiều đoạn trở nên trơn trượt, đặc biệt nguy hiểm với người đi xe máy.
Kiểm soát xe quá tải bằng tuần tra khép kín và công nghệ phạt nguội
Để giải quyết triệt để tình trạng này, Đội CSGT đường bộ số 7 không chỉ xử phạt trực tiếp trên đường mà chuyển mạnh sang kiểm soát từ gốc, gắn trách nhiệm với doanh nghiệp vận tải và đơn vị thi công. Thượng tá Đinh Trung Dũng, Phó Đội trưởng Đội CSGT đường bộ số 7 nêu giải pháp:
"Chúng tôi tiến hành áp dụng các biện pháp điều tra cơ bản, làm việc trực tiếp với các chủ doanh nghiệp và đơn vị thi công để yêu cầu ký cam kết. Thứ nhất là phải chạy đúng thời gian quy định. Thứ hai là kiểm tra nghiêm ngặt đăng ký, đăng kiểm, đo đạc thành thùng, kiên quyết không cho các xe cơi nới hoạt động..
Hiệu quả bước đầu đã được ghi nhận, từ giữa tháng 2 đến giữa tháng 5 năm nay, Đội CSGT đường bộ số 7 xử lý 665 trường hợp vi phạm, phạt hơn 2,7 tỷ đồng. Các lỗi chủ yếu là chở quá khổ quá tải, cơi nới thành thùng và làm rơi vãi vật liệu. Điều đáng chú ý là cùng với việc xử phạt nghiêm, ý thức chấp hành của nhiều doanh nghiệp và lái xe đã có chuyển biến.
Ở phía Tây thành phố, nơi nhiều dự án thoát nước và hạ tầng đang thi công, cuộc chiến với xe quá tải cũng diễn ra quyết liệt. Khác với cách làm truyền thống, Đội CSGT đường bộ số 6 triển khai các tổ công tác khép kín địa bàn 24/24 giờ, kết hợp mật phục nhằm ngăn tình trạng tài xế lợi dụng thời điểm lực lượng chức năng phân luồng giao thông để chạy sai tuyến, sai giờ hoặc né kiểm tra.
Kết quả, từ ngày 15/12/2025 đến 15/5/2026, đơn vị xử lý hơn 864 trường hợp vi phạm, phạt trên 3,1 tỷ đồng; trong đó có 280 trường hợp quá tải, quá khổ và 138 trường hợp làm rơi vãi vật liệu. Trung tá Nguyễn Hoàng Hải, Phó Đội trưởng Đội CSGT đường bộ số 6 cho biết:
"Trên các tuyến địa bàn do Đội CSGT đường bộ số 6 phụ trách, chúng tôi bố trí các tổ tuần tra thực hiện nhiệm vụ khép kín 24/24h. Đặc biệt, đơn vị đã thành lập hai tổ xe tải, tập trung hoạt động xử lý chủ yếu tại các khu vực có các công trình đang thi công.
Bên cạnh đó, Đội số 6 cũng thường xuyên phối hợp với công an các phường để tiến hành rà soát lại hàng loạt các phương tiện vận tải được đăng ký trên địa bàn phường cũng như địa bàn quản lý của Đội. Qua đó, yêu cầu các đơn vị cam kết thực hiện nghiêm các quy định liên quan đến quy trình vận tải khi tham gia giao thông, nhằm đảm bảo an toàn cho người dân"
Tại địa bàn Đội CSGT đường bộ số 4 và khu vực lân cận, nơi có nhiều công trình cầu lớn đang thi công, giải pháp kiểm soát cũng được nâng cấp bằng công nghệ. Trung tá Hoàng Văn Bình, Phó Đội trưởng Đội CSGT đường bộ số 4 nêu giải pháp:
"Về công tác tuần tra kiểm soát, đơn vị đã bố trí các tổ tuần tra kiểm soát tuần lưu trên các tuyến đường thuộc địa bàn quản lý. Các tổ công tác này tập trung vào những khung giờ các công trình thi công và thời điểm phương tiện xe tải hoạt động mạnh để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về quá khổ, quá tải, cơi nới thành thùng xe, cũng như tình trạng để vật liệu rơi vãi gây mất mỹ quan và ô nhiễm môi trường.
Song song với đó, đơn vị phối hợp cùng Trung tâm Điều khiển giao thông, Công an thành phố để khai thác hệ thống camera giám sát trên toàn địa bàn. Việc ứng dụng công nghệ này giúp kịp thời phát hiện, xác nh và xử lý chính xác các trường hợp vi phạm quá khổ, quá tải trọng và các phương tiện vi phạm quy định về thời gian lưu thông trên các tuyến đường."
Có thể thấy, để kiểm soát xe tải trọng lớn, các giải pháp từ tuần tra khép kín địa bàn, ký cam kết với doanh nghiệp đến ứng dụng camera và dữ liệu phạt nguội, lực lượng chức năng đang chuyển sang phương thức kiểm soát chủ động, gắn trách nhiệm từ công trường, doanh nghiệp vận tải đến người điều khiển phương tiện. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là xử lý vi phạm, mà là bảo đảm tiến độ thi công đi cùng với trật tự an toàn giao thông và môi trường đô thị của Thủ đô./.