Trong khi công tác giải phóng mặt bằng và lựa chọn nhà đầu tư đang được đẩy nhanh để chuẩn bị khởi công, việc chủ động nguồn vật liệu xây dựng cũng trở thành một trong những yếu tố quan trọng quyết định tiến độ của dự án. Trước nhu cầu rất lớn về cát, đá và đất san lấp, TP.HCM đang triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm nguồn cung, tránh tình trạng thiếu hụt làm ảnh hưởng đến quá trình thi công.
Hơn 10 năm nay, anh Nguyễn Văn Hùng, một tài xế thường xuyên vận chuyển hàng hóa từ TP.HCM đi Tây Ninh, gần như ngày nào cũng lưu thông trên Quốc lộ 22. Anh Hùng cho biết, điều khiến các tài xế ngại nhất không phải quãng đường xa, mà là cảnh ùn tắc kéo dài tại nhiều đoạn qua Củ Chi, đặc biệt vào giờ cao điểm hay các dịp lễ. Bởi vậy, khi biết dự án cao tốc TP.HCM - Mộc Bài sắp được khởi công, anh Hùng cũng như nhiều tài xế khác đều đặt nhiều kỳ vọng vào tuyến đường mới.
"Tôi chạy tuyến này gần như mỗi ngày nên thấy Quốc lộ 22 giờ quá tải lắm. Nếu có cao tốc thì xe hàng sẽ đi nhanh hơn, giảm ùn tắc rất nhiều. Điều tôi mong nhất là dự án được triển khai đúng tiến độ để người dân và doanh nghiệp sớm được hưởng lợi."
Không chỉ những người cầm lái, nhiều người dân sinh sống tại khu vực Củ Chi cũng đang chờ đợi tuyến đường mới. Bởi theo họ, ngoài việc rút ngắn thời gian đi lại, cao tốc còn mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế, dịch vụ cho địa phương. Anh Trần Minh Nhật nói.
"Tuyến cao tốc này không chỉ giúp đi Tây Ninh nhanh hơn mà còn tạo điều kiện phát triển cho cả khu vực. Tôi chỉ mong công trình được chuẩn bị kỹ, đủ vật liệu để thi công liên tục, tránh tình trạng làm rồi phải dừng vì thiếu cát hay thiếu đá."
Theo kế hoạch, cao tốc TP.HCM - Mộc Bài sẽ khởi công vào tháng 7/2026 sau khi hoàn tất lựa chọn nhà đầu tư. Dự án dài 51km, tổng vốn gần 23.000 tỷ đồng, kết nối đường Vành đai 3 với cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, góp phần giảm tải Quốc lộ 22, nâng cao năng lực vận tải và tăng cường liên kết vùng.
Cùng với các thủ tục đầu tư, công tác giải phóng mặt bằng đang được đẩy nhanh. Đến đầu tháng 6, tỉnh Tây Ninh đã bàn giao hơn 97% mặt bằng trên địa bàn, tạo điều kiện để dự án triển khai đúng tiến độ.
Tuy nhiên, thách thức hiện nay là bảo đảm nguồn vật liệu thi công. Riêng năm 2026, dự án cần khoảng 500.000m³ đá, 2,3 triệu m³ cát và 2 triệu m³ đất san lấp. Trước nguy cơ thiếu hụt, TP.HCM đang rà soát nhu cầu, điều phối nguồn cung và yêu cầu các chủ đầu tư chủ động tìm thêm nguồn vật liệu hợp pháp, kể cả từ ngoài địa phương hoặc nhập khẩu khi cần.
Theo ông Trịnh Quốc Dũng, Phó Trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng TP.HCM, cát xây dựng và cát san lấp vẫn là nhóm vật liệu có nguy cơ thiếu hụt lớn nhất. Thành phố đang triển khai đồng bộ các giải pháp để bảo đảm nguồn cung cho dự án.
"Đối với cát xây dựng và cát san lấp là nhóm vật liệu đang có nguy cơ thiếu hụt trong giai đoạn hiện nay, Thành phố đang tìm các giải pháp cung cấp để đảm bảo nguồn cung cho các dự án, công trình. Trong ngắn hạn, Thành phố tiếp tục ưu tiên ổn định nguồn cung từ cát Campuchia và thúc đẩy sản xuất cát nghiền tại chỗ. Về dài hạn, tập trung nghiên cứu các giải pháp sử dụng cát biển và các loại vật liệu thay thế phù hợp nhằm giảm áp lực đối với nguồn cát tự nhiên."
Bên cạnh việc ổn định nguồn cát, TP.HCM cũng đang phối hợp với các tỉnh giáp ranh tăng cường quản lý hoạt động khai thác khoáng sản, kiểm soát chặt nguồn cung vật liệu và nghiên cứu mở rộng sử dụng cát biển, cát nghiền cùng nhiều loại vật liệu thay thế khác.
Một tuyến cao tốc chỉ có thể về đích đúng tiến độ khi mọi nguồn lực được chuẩn bị đầy đủ ngay từ đầu. Với sự chủ động trong bài toán vật liệu, cùng tiến độ giải phóng mặt bằng và lựa chọn nhà đầu tư đang được đẩy nhanh, cao tốc TP.HCM - Mộc Bài được kỳ vọng sẽ sớm trở thành trục giao thông chiến lược, mở rộng không gian phát triển cho TP.HCM, Tây Ninh và cả hành lang kinh tế kết nối với Campuchia.